Az kaldı, bir ayda 1 trilyon lira iç borç ödemeye az kaldı!

Yaklaşık 11 milyar dolar 2027’ye hızlı başlangıç! Toplam faiz ödemesi

Hazine’nin iç borç faizi ödemesi atletizmdeki üç adım atlamaya benziyor. Faiz ödemesi adeta atlaya zıplaya artmaya devam ediyor.

Hele hele önümüzdeki ayların ödeme projeksiyonlarına ilişkin veriler yeni rekorlar kırılacağını ortaya koyuyor. Başlıkta da ifade ettiğim gibi bir ayda 1 trilyon liraya yakın iç borç ödemeye az kaldı. Bugünkü hesaplamalara göre 2027’nin temmuzunda tam 831,7 milyar lira iç borç ödenecek. Bu tutarın 226,9 milyarı anapara, 604,8 milyarı ise faiz.

Zaten 604,8 milyar liralık faiz, şimdiye kadar bir ayda ödenen ve 2027’nin ağustos sonuna kadar ödenecek en yüksek aylık tutar. Şimdiye kadar aylık 500 milyar sınırı bile aşılmamıştı. Oysa şimdi bir ayda, o da bugünkü hesaplamaya göre neredeyse 605 milyar lira faiz ödenecek… 2027’nin ağustos ayı sonrasındaki ödeme planını bilmiyoruz.

Yaklaşık 11 milyar dolar

2027-2029 orta vadeli programındaki GSYH verileri 2027’nin ortalama dolar kurunun 56 lira olarak öngörüldüğünü ortaya koyuyor. Bu düzeyi yıl ortası, bir bakıma temmuz ayı kuru olarak almak yanlış olmaz.

Buna göre, gelecek yıl temmuzda ödenecek yaklaşık 605 milyar lira tutarındaki iç borç faizinin döviz karşılığı 10,8 milyar dolar, neredeyse 11 milyar dolar.

Eğer bir kişi, kurum, şirket ya da devlet çok fazla faiz ödüyorsa bu hem ödeme gücünün çok iyi olduğuna işaret eder, hem de bir dönem hesapsız kitapsız borçlanmak durumunda kaldığına. Ama bu faizi ödeme durumunda olan ödemeyi gerçekleştirebilmek için yeniden borçlanmaya gitmek zorundaysa sıkıntı büyük ve borcu borçla kapatmak gibi bir olumsuzluk sarmalına girmiş demektir.

Türkiye’nin yaşadığı da zaten budur. Bir ayda 11 milyar dolara yaklaşan iç borç faizi ödemek ne demek!

Anapara da katılırsa söz konusu aydaki toplam ödeme neredeyse 15 milyar dolar olacak. Bir ayda 15 milyar dolar!

2027’ye hızlı başlangıç!

Hazine 2027’ye iç borç ödemesi yönüyle çok hızlı bir başlangıç yapacak ama bu tabii ki olumsuz anlamda bir hız.

Yılın ilk iki ayında 706 ve 707 milyar lira gibi çok yüklü bir anapara ve faiz ödemesi gerçekleştirilecek.

Temmuzda biraz önce aktardığım gibi 832 milyar liralık ödeme var. Ağustosta gerçekleştirilecek ödeme de 643 milyar lira.

Hazine 2027’nin ilk yedi ayında 2,2 trilyon anapara, yine aynı miktarda faiz olmak üzere 4,4 trilyon liralık iç borç ödemesi gerçekleştirecek.

İç borç ödemesine ilişkin verilerin niye ağustosa kadar olan dönemi kapsadığı merak edilebilir. Nedeni basit; çünkü Hazine’nin açıkladığı iç borç ödeme projeksiyonuna ilişkin veriler ağustosa kadar. Hazine, her ayın başında gelecek on iki aylık döneme ilişkin ödeme tutarını anapara ve faiz olarak ayrı ayrı açıklıyor. Eylül ayı başında belirlenen tutarlar da böyle.

Elbette bu tutarlar sabit değil. Yeni borçlanmalarla anapara artabilir, faiz ise değişken faizli (dövize ve TÜFE’ye endeksli) borçlanmalar için öngörülen değerler ödeme planının yapıldığı tarihtekine göre farklı seyrettiği takdirde yukarı ya da aşağı gidebilir. Dolayısıyla önümüzdeki döneme ilişkin tutarlar kesin değil ama öyle çok büyük değişiklikler de söz konusu olmaz.

Toplam faiz ödemesi

Aktardığım tutarlar iç borçla ilgili anapara ve faiz ödemesi.

Türkiye’nin iç artı dış toplam faiz ödemesi için ise 2027-2029 orta vadeli programında yer alan merkezi yönetim bütçe hedeflerine bakmak gerekiyor.

Söz konusu programda bu yılın tümündeki faiz ödemesi 2,8 trilyon lira olarak tahmin ediliyor.

Toplam faiz ödemesinin 2027’de 4 trilyona ulaşacağı, 2028’de 4,6 trilyon olacağı, 2029’da ise 5 trilyon sınırı aşılarak 5,2 trilyon liralık ödeme gerçekleştirileceği varsayılıyor.

Bir kez daha vurgulamak isterim; OVP’de yer alan bu tutarlar iç ve dış borcun tümünü kapsıyor ama yalnızca faiz ödemesinden oluşuyor.