Kanada’yı sarsacak oylama: Petrol zengini eyaleti bağımsızlık yolunda mı?

YAYINLAMA 21 Ağustos 2026 07:58

GÜNCELLEME 21 Ağustos 2026 07:59

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Ancak bu oylama doğrudan bağımsızlık ilanı anlamına gelmeyecek. İkinci seçeneğin kazanması durumunda Alberta’nın Kanada’dan ayrılması için anayasal ve hukuki sürecin başlatılması gündeme gelecek.

300 binden fazla imza toplandı

Bağımsızlık talebi, eyalet genelinde gerçekleştirilen toplantıların ardından başlatılan vatandaş girişimiyle güç kazandı. Kampanya kapsamında 300 binden fazla imza toplandı.

Ancak imza süreci eyalet mahkemesi tarafından durduruldu. Mahkeme, bağımsızlık kararından doğrudan etkilenebilecek First Nations olarak bilinen yerli topluluklarla anayasal açıdan gerekli danışma sürecinin yürütülmediğine hükmetti.

Alberta Başbakanı Danielle Smith ise mahkeme kararını temyize taşıdıklarını açıkladı. Smith, yüz binlerce Albertalının talebinin göz ardı edilemeyeceğini belirterek oylamanın yapılacağını duyurdu.

Ayrılık karşıtları da harekete geçti

Bağımsızlık tartışmaları sürerken Kanada’da kalınmasını savunan gruplar da kampanyalarını hızlandırdı.

Eski Alberta Başbakan Yardımcısı Thomas Lukaszuk liderliğindeki "Forever Canadian" (Sonsuza Dek Kanadalı) grubu, birlikten yana 400 binden fazla imza topladı.

Böylece eyalette bağımsızlık yanlıları ile Kanada ile birlikteliğin sürmesini isteyenler arasında yoğun bir kampanya dönemi başladı.

Seçmenlere "kal" veya "ayrıl" denmeyecek

Ekim ayında sandık başına gidecek seçmenlerin önüne doğrudan "Alberta Kanada’dan ayrılmalı mı?" sorusu konulmayacak.

Oy pusulasında iki seçenek bulunması planlanıyor:

1. seçenek: Alberta, Kanada'nın bir eyaleti olarak kalmaya devam etmelidir.

2. seçenek: Alberta Hükümeti, Alberta'nın Kanada'dan ayrılıp ayrılmaması konusunda bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenlemek için Kanada Anayasası uyarınca gerekli hukuki süreci başlatmalıdır.

Dolayısıyla ikinci seçeneğin kazanması, Alberta’nın bağımsızlığını otomatik olarak ilan etmesi anlamına gelmeyecek. Bunun yerine Kanada’dan ayrılma ihtimaline ilişkin resmi ve hukuki sürecin önünü açacak.

"Batı yabancılaşması" bağımsızlık tartışmasını besliyor

Ayrılık hareketinin önde gelen isimleri Mitch Sylvestre ve avukat Jeffrey Rath, federal hükümetin politikalarının Alberta ekonomisini olumsuz etkilediğini savunuyor.

Hareketin temel dayanaklarından biri ise yıllardır dile getirilen "batı yabancılaşması" söylemi. Bu görüşü savunanlar, Alberta’nın ekonomik katkısının karşılığını yeterince alamadığını ve önemli kararların Ottawa’daki federal yönetim tarafından alındığını düşünüyor.

Bazı ayrılıkçı isimlerin ABD yönetimiyle temasa geçerek bağımsız bir Alberta için olası finansal destek seçeneklerini görüştüğü iddiaları da gündeme geldi. Ancak hareket içerisinde hedefler konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. Bazıları tam bağımsızlığı savunurken, bazıları ise ayrılık tehdidinin Ottawa karşısında pazarlık gücü sağlayabileceğini düşünüyor.

Ayrılık ve birlik cephesi sahada

Oylama yaklaşırken her iki taraf da seçmen desteğini artırmak için çalışmalarını yoğunlaştırıyor.

Ayrılık yanlıları, özellikle kırsal bölgelerdeki güçlü desteklerini Edmonton ve Calgary gibi büyük kentlere taşımayı hedefliyor. Let Alberta Decide ve Alberta Prosperity Project gibi gruplar otobüslerle seçmen taşıma, sosyal medya kampanyaları ve mitinglerle katılımı artırmaya çalışıyor.

Birlik yanlıları ise Forever Canadian ve Alberta's Voice gibi gruplar aracılığıyla Kanada kimliğini ve birlik mesajını öne çıkarıyor. Bu gruplar özellikle kararsız seçmenleri hedefleyerek "Kanada ile kalma" yönündeki desteği güçlendirmeyi amaçlıyor.

Anketler, Kanada ile birlikten yana olanların hâlen önde olduğunu gösterirken, kararsız seçmenlerin oranının düşük olması kampanyaların ağırlıklı olarak seçmenleri sandığa götürme yarışına dönüşmesine neden oluyor.

Smith "Kanada'da kalacağım" dedi

Alberta Başbakanı Danielle Smith, ayrılıkçıların federal hükümete yönelik ekonomik eleştirilerinin bazı noktalarında haklı olduklarını kabul etse de kendisinin Kanada'da kalma yönünde oy kullanacağını açıkladı.

Kanada Başbakanı Mark Carney ve muhalefet lideri Pierre Poilievre de Alberta'nın ülke açısından önemine dikkat çekerek Kanada'nın birlik ve bütünlüğünün korunması çağrısında bulundu.

Ekim ayında yapılacak oylama, doğrudan bağımsızlık kararı vermeyecek olsa da Alberta'nın Kanada'dan ayrılma ihtimalini ilk kez resmi ve anayasal bir sürecin merkezine taşıyabilecek kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.