Ana SayfaYazarlarHikmet Baydar3. Göz’den Piyasalar
Hikmet Baydar [email protected]
İnşaat sektöründe neler oluyor?
Türkiye İstatistik Kurumu Haziran ayı inşaat üretim verileriyle, Temmuz ayı konut ve iş yeri satış istatistiklerini yayınladı. Söz konusu bültenler sektörle ilgili son derece dikkat çekici ip uçları barındırıyor. Şimdi gelelim detaylara;
İnşaat sektör üretimi nasıl gidiyor?
Haziran 2026 ayı itibariyle inşaat üretimi endeksi yıllık bazda %6 azalmış durumdadır. Bina inşaatı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %7.5 azalmıştır. Bina dışı yapılarda ise yıllık bazda %4.5 artış olduğunu görmekteyiz. Mayıs 2026 ayında yıllık bazda %3.1 düşüşten, Haziran ayında yıllık bazda %6 düşüşe gelmesi ve 2 aydır aylık bazda da %0.5 düşüşle ayı tamamlaması bir şeylerin yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Üretim düşerse ne olur?
Fiyatlarda rekabetçi bir ortam oluşmaz ve sektörde kar marjları yükselebilir. Ancak düşen üretim sadece inşaat sektörünü değil, o sektöre iş yapan tüm sektörleri de olumsuz etkiler. Örneğin pencere, kapı, mobilya, kablo, çimento, inşaat demiri üretimi gibi tüm sektörlerde üretim yavaşlamasına yol açar.
Bunun en önemli sebebi talep eksikliğidir. Talebin olmadığı yerde yüksek kredi maliyetleriyle üretim yapıp beklemek ciddi zarar riski taşır. Örneğin evi olanın kredi ile ev alamaması talepte zayıflamaya yol açtığından satışlardaki zayıflama üretimin de yavaşlamasına yol açabilir.
Şimdi gelelim satışlarla ilgili verilere,
TÜİK Temmuz ayı verilerini açıkladı. Yukarıda ise Haziran ayı üretim verilerine bakmıştık. Temmuz ayında ilk el satışlar bir önceki yıla göre %8.6 düşerek 42,529 adede gerilemiştir. Oysa ilk el işyeri satışlarında aynı dönemde 5,777 adetle %16,4 artış olmuştur. Konut satışlarında yasal sınırlama olmasaydı satışların pozitif olma ihtimali de artacaktı. Bu durumda satış ihtimali artan müteahhitler de üretimi artıracak ve üretimde artış yaşanabilecekti. Bu durum tüm yan sektörlere de üretim artışı olarak yansıyacaktı. Kaldı ki söz konusu sektörün krediye ulaşımı da neredeyse imkansız hale geldiğinden satışlar daha çok tasarruf finansman şirketleri üzerinden de geliyor olabilir.
İkinci el satışlar ev değiştirme amacını da içerisinde barındırdığından ilk el satışlara katkı sağlamaktadır. Ancak verilere baktığımızda ikinci el satışlarda 2026 yılı Temmuz ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %20,8 daralma olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla ikinci el piyasasındaki durgunluk ilk el üretimini de olumsuz etkilemektedir. Kaldı ki Haziran ayında inşaat sektörü ciro endeksinin yıllık bazda %29.9 artması, enflasyon oranından düşük olduğu için reel olarak bir artışın olmadığını göstermektedir. Aylık bazda ise %0,7 daralma söz konusudur. Ayrıca gayrimenkul ticaretinde de Haziran ayında aylık ciro %1.5 daralmıştır.
Fiyatlar düşebilir mi?
Talebin daralması lokasyon bazında farklı etkide olsa da, fiyatlarda aşağı yönlü baskıya yol açabilir. Ancak fiyat düşüşü maliyet düşüşünden değil daha çok kredi borçlarının bir an önce ödenmesi isteğinden kaynaklanacaktır. Çünkü kredi maliyetleri kredi faizi+dosyamasrafı+tahsis ücreti +vbücretler adı altında alınan paralarla %60 lara ulaşmaktadır. Bu durumda vakit geçtikçe zarar ihtimali de artmaktadır.
Maliyetlerdeki değişim fiyat düşüşlerine zemin hazırlar mı?
TÜİK inşaat maliyet endeksi Haziran 2026 verilerine göre bina malzeme maliyetleri yıllık bazda %27.78 aylık bazda da %1.68 artarken fiyatlar nasıl geri gelebilir ki? Fiyatların geri gelmesi ya kar marjından feragat etmek, ya da yüksek faizli banka kredi borcundan kurtulmak için söz konusu olabilir.
Sonuç olarak;
Üretimin yavaşladığı, kredi sınırlamaları ve kredi maliyetlerinin çok yüksek olduğu bir ortamda, malzeme ve işçilik maliyetleri artarken, fiyatların sağlıklı bir şekilde geri gelmesi mümkün değildir. Yüksek kredi maliyetlerinden kurtulmak isteyen müteahhitler zorunlu olarak fiyat kırabilirler. Bu durumda sektörde bazı sermaye yapısı zayıf inşaat firmaları hakkında konkordato, iflas gibi haberleri duyma ihtimalini de artırmaktadır.
Saygılarımla.
ETİKETLER :BANKA HİSSELERİ Hisse Fiyat Değişim(%) Piyasa Değeri AKBNK 68,25 0,37 354.900.000.000,00 ALBRK 8,33 -0,48 20.825.000.000,00 GARAN 129,40 0,31 543.480.000.000,00 HALKB 33,78 0,00 242.701.802.258,76 ICBCT 21,10 -0,66 18.146.000.000,00 ISCTR 12,44 0,32 311.000.000.000,00 SKBNK 6,20 -0,96 15.500.000.000,00 TSKB 10,90 0,09 30.520.000.000,00 VAKBN 30,80 0,00 305.410.382.908,40 YKBNK 35,04 0,34 295.984.676.991,36
Finans Gundem
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.