Esad'ın idama mahkum edilmesi, Suriye için ne anlama geliyor?

Suriye yargısı devrik lider Beşar Esad, kardeşi Mahir Esad, kuzenleri Atıf Necib ve 4 firari sanığı salı idama mahkum etti. Atıf Necib dışında, Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi'nde gıyaben yargılanan 7 sanık, "kasten ve taamm…

Atıf Necib dışında, Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi'nde gıyaben yargılanan 7 sanık, "kasten ve taammüden öldürme" ve "ölümle sonuçlanan işkence" suçlarından hüküm giydi.

Şam yönetimi, Esad'ın Aralık 2024'te devrilip Rusya'ya kaçmasından beri hiç idam cezası uygulanmadığını bildiriyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

CNN, bu kararın Suriye'nin geleceğine nasıl yansıyacağını irdeledi.

Mahkeme başkanı olan Hakim Fahreddin Aryan'ın yıllar önce Esad rejimi tarafından gıyabında yargılanıp idam cezası aldığı anımsatıldı.

Esadlara yönelik idam kararı sonrası bazı Suriyelilerin sevinç gösterileri düzenlediğine dikkat çekildi.

2011'de başlayan iç savaşın yüzbinlerce kişinin ölümüne, milyonlarca kişininse evinden olmasına yol açtığı hatırlatıldı.

Harvard Üniversitesi Kennedy Yönetim Okulu'nun Ortadoğu İnisiyatifi'nden İbrahim el Asil, son cezalar için "siyasi ve duygusal açılardan önemli ama aynı zamanda bu, birçok Suriyelinin yıllardır beklediği ve hâlâ talep ettiği adaletin yalnızca bir parçası" deyip ekledi:

Yeni devleti değerlendirmek için atılacak ilk adım, şu soruları sormaktır: Suriye'de Esad dönemindeki adalet anlayışıyla Esad sonrasındakini birbirinden ayıran yeni kurallar ve yeni kurumlar ortaya çıkıyor mu?

CNN, Birleşmiş Milletler'e göre geçiş dönemi adaletinin 4 temel ayağının ceza verilmesinin yanı sıra; gerçeğin ortaya çıkarılması, tazminat ve ihlallerin tekrarlanmamasının güvence altına alınmasını da kapsadığını vurguluyor.

Amerikan medya devi, Uluslararası Af Örgütü'nün Suriye'ye gıyaben yargılamaları sonlandırması ve idam cezalarını uygulamaması çağrısında bulunduğunu anımsatıyor.

Londra merkezli sivil toplum kuruluşu, Şam'ın uluslararası hukuku kendi yasalarına dahil etmesi ve yargı sisteminde reform yapması gerektiğini de öne sürüyor.

Suriye Adalet Bakanlığı ise eleştirileri reddederek davaların Suriye yasalarına uygun şekilde yürütüldüğünü ve mağdurlarla temsilcilerinin sürece katıldığını belirtiyor.

İç savaş sırasında Esad yönetimi tarafından öldürülenlerin listesini tutan Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) Direktörü Fadıl Abdülgani'nin şu yorumları haberde aktarıldı:

Yalnızca bir dava yetmez, özellikle en üst düzeydeki yetkilileri hedef alan çok sayıda davaya ihtiyacımız var ki halk arasındaki öfke azalsın ve Suriye yoluna devam edebilsin.

Abdülgani, yeni Şam yönetiminin ülkede ifade özgürlüğünü sağladığını da öne sürdü:

Suriyeliler özgürce konuşabiliyor ve en üst düzeydeki yetkilileri bile eleştirebiliyor.

CNN, Esad'ın devrilmesinden sonra Suriye'nin ABD'yle ilişkilerini geliştirdiğini ve ülke ekonomisine darbe vuran yaptırımların kaldırılmaya başlandığını hatırlattı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un temmuzda Suriye'ye giderek ülkeyi 2024 sonrasında ziyaret eden ilk Batılı lider olduğuna dikkat çekildi.

Ahmet eş Şara yönetiminin geçen hafta Moskova'yla Suriye'deki Rus askeri üslerine dair anlaşma sağladığı vurgulandı.

Dürzi, Kürt ve Alevilere yönelik hak ihlalleri iddialarına işaret edilen haberde, dış cephede ilişkilerini geliştiren Şam'ın ülke içindeki birliği sağlaması gerektiği ileri sürüldü.

Independent Türkçe, CNN, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA OKU