Avustralya, yerel medya kuruluşlarıyla anlaşma yapmayan büyük teknoloji platformlarına uygulanacak oranı yükseltti. Yeni hesap yalnızca reklam gelirlerine dayanacak; LinkedIn’in kapsama alınması teknoloji cephesindeki baskıyı genişletecek.
Murat Ali Oral03 Ağustos 2026 08:46
03 Ağustos 2026 08:51
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Avustralya, haber içeriklerinden gelir sağlayan teknoloji şirketlerini yerel medya kuruluşlarıyla masaya oturtmak için mali baskıyı artırıyor.
Google, Meta ve TikTok gibi platformlar yeterli ticari anlaşma yapmazsa, ülkedeki dijital reklam gelirleri üzerinden yeni bir yükümlülükle karşılaşacak. Microsoft’un profesyonel sosyal ağı LinkedIn de kapsam dışında kalamayacak.
Oran yüzde 2,5’e çıkarıldı
Hükümet, Haber Pazarlığı Teşviki kapsamında uygulanması planlanan oranı yüzde 2,25’ten yüzde 2,5’e yükseltti.
Düzenleme, teknoloji şirketlerini doğrudan vergilendirmekten çok, yerel medya kuruluşlarıyla ticari anlaşma yapmaya yönlendiren bir mali baskı mekanizması olarak tasarlandı.
Platformlar yeterli anlaşmayı imzalarsa yaptıkları ödemeleri yükümlülüklerinden düşebilecek. Anlaşma yapmayı reddeden şirketler ise belirlenen oran üzerinden milyonlarca dolarlık ödeme riskiyle karşılaşacak.
Hesap yalnızca reklama dayanacak
Yeni düzenlemenin en önemli değişikliklerinden biri, yüzde 2,5’lik oranın şirketlerin Avustralya’daki bütün gelirlerine uygulanmayacak olması.
Hesaplama yalnızca Avustralya kaynaklı dijital reklam geliri üzerinden yapılacak. Arama reklamları, sosyal medya reklamları ve platformlar üzerinden satılan diğer dijital reklam alanları bu tabanın merkezinde olacak.
Hükümet, oranı yükseltirken hesaplama tabanını daraltarak önceki taslağa yakın bir toplam mali sonuç oluşturmayı hedefliyor.
Bu değişiklik, reklam dışındaki bulut hizmetleri, kurumsal yazılım veya abonelik gelirlerinin doğrudan hesaba katılmayabileceği anlamına geliyor.
250 milyon dolarlık eşik
Yeni sistem, Avustralya’da önemli bir sosyal medya veya arama hizmeti işleten ve yerel geliri 250 milyon Avustralya dolarını aşan büyük platformlara uygulanacak.
Bu eşik, küçük teknoloji şirketlerini ve sınırlı kullanıcı kitlesine sahip hizmetleri düzenlemenin dışında tutacak.
Google, Meta ve TikTok’un gelir ve kullanıcı büyüklükleri nedeniyle kapsama girmesi bekleniyor. Düzenleme, pazardaki en büyük reklam oyuncularını hedef alarak gazetecilik için daha güçlü bir finansman kanalı oluşturmayı amaçlıyor.
LinkedIn için muafiyet kalktı
Taslağın önceki halinde profesyonel ağ hizmetlerinin kapsam dışında bırakılması gündemdeydi. Son değişiklikle bu istisna kaldırıldı.
Microsoft’a ait LinkedIn, haber makalelerinin, ekonomi analizlerinin ve şirket gelişmelerinin giderek daha yoğun paylaşıldığı bir platform haline geldiği gerekçesiyle düzenlemeye dahil edildi.
Bu karar, yeni yükümlülüğün yalnızca klasik sosyal medya ve arama motorlarıyla sınırlı kalmayacağını gösteriyor.
Microsoft’un LinkedIn üzerinden yerel medya kuruluşlarıyla anlaşma yapması veya platformun reklam gelirine bağlı mali yükümlülüğü karşılaması gerekebilecek.
Altı medya grubuyla anlaşma şartı
Teknoloji şirketlerinin yükümlülükten kaçınabilmesi için yalnızca birkaç büyük yayıncıyla anlaşması yeterli olmayacak.
Yeni düzenlemeye göre platformların en az altı ayrı medya şirketi grubuyla ticari anlaşma yapması gerekecek. Önceki taslakta bu sayı dört olarak belirlenmişti.
Sayının yükseltilmesi, teknoloji şirketlerinin ödemeleri yalnızca en büyük medya kuruluşlarında yoğunlaştırmasını engellemeyi amaçlıyor.
Böylece yerel, bölgesel ve daha küçük ölçekli yayıncıların da anlaşmalardan pay alabilmesi hedefleniyor.
Para medya sektörüne aktarılacak
Teknoloji şirketlerinden alınabilecek paranın genel bütçe gelirine dönüştürülmesi planlanmıyor.
Hükümet, anlaşma yapmayan platformlardan tahsil edilen tutarların Avustralya’daki haber ve gazetecilik sektörüne aktarılacağını açıkladı.
Kaynakların haber merkezlerinde istihdamı, yerel gazeteciliği ve kamu yararı taşıyan içerik üretimini desteklemesi bekleniyor.
Dağıtım sisteminin çalışan gazeteci sayısı, yayın kapsamı ve kamu yararı gibi ölçütlere göre şekillenmesi üzerinde çalışmalar sürüyor.
Eski sistem etkisini kaybetti
Avustralya, teknoloji şirketleri ile medya kuruluşları arasındaki gelir paylaşımı sorununa karşı ilk büyük adımı 2021 yılında atmıştı.
Haber Medyası Pazarlık Yasası, Google ve Meta gibi şirketleri yerel yayıncılarla anlaşma yapmaya yöneltmiş ve çok sayıda ticari sözleşmenin imzalanmasını sağlamıştı.
Ancak sistem, platformların haber içeriklerini hizmetlerinden tamamen kaldırarak yükümlülükten kaçınabilmesine izin veren bir boşluk taşıyordu.
Meta’nın bazı anlaşmaları yenilememe kararı, hükümeti daha geniş ve doğrudan uygulanabilir yeni bir model hazırlamaya yöneltti.
Teknoloji şirketleri karşı çıkıyor
Büyük platformlar, yeni mali yükümlülüğün haber kullanımından bağımsız biçimde yalnızca belirli yabancı şirketleri hedef aldığını savunuyor.
Meta daha önce planı ayrımcı ve adaletsiz bir vergi olarak nitelendirmişti. Google ise Avustralya’da çok sayıda medya kuruluşuyla halihazırda ticari anlaşması bulunduğunu belirterek düzenlemenin mevcut ödemeleri yeterince dikkate almadığını açıklamıştı.
Teknoloji şirketleri, haber içeriklerinin platformlara gelir sağladığı kadar yayıncılara trafik ve yeni okur da kazandırdığını öne sürüyor.
Medya kuruluşları ise dijital reklam gelirlerinin büyük bölümünün teknoloji platformlarına kaymasının gazeteciliğin finansman modelini zayıflattığını belirtiyor.
Yasa bu ay parlamentoda
Yeni düzenlemenin Avustralya Parlamentosunun ağustos ayındaki çalışmalarına yeniden başlamasının ardından gündeme getirilmesi bekleniyor.
Tasarı kabul edilirse teknoloji şirketleri hangi medya kuruluşlarıyla anlaşma yapacaklarını ve reklam gelirleri üzerinden oluşacak yükümlülüğü nasıl azaltacaklarını yeniden hesaplamak zorunda kalacak.
Sistemin Avustralya’da başarılı olması, gelir paylaşımı konusunda Google, Meta ve TikTok’la mücadele eden diğer ülkeler için de örnek oluşturabilir.
Bundan sonraki kritik aşama, yasanın parlamentodaki takvimi ve teknoloji şirketlerinin altı medya grubuyla anlaşma şartına nasıl yanıt vereceği olacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.