Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) çeşitli sektörlerdeki makine ihracatını derleyerek oluşturduğu konsolide verilere göre, Ocak-Ekim 2026 dönemindeki ihracatın bir önceki yıl aynı döneme göre yüzde 0,8 artışla 23.7 milyar dolara çıktığını açıkladı. Birlikten yapılan yazılı açıklamada tutar bazındaki artışa karşılık, miktar bazında yine aynı dönemde yüzde 6,2 düşüş olmasına dikkat çekildi. Böylece, kg başına değer 8,7 dolar düzeyinde gerçekleşti.
Açıklamada MAİB Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, AB’nin sınırda karbon düzenlemesinin (Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması-SKDM) genişlemesine yönelik girişimlere dikkat çekti, bu genişletme çalışmalarının çevre kaygısı dışına çıktığı yorumunu yaptı.
İhracat yavaş da olsa artışta ama miktar geriliyor
Ekim ayı itibariyle yıllıklandırılmış makine ihracatı 28.9 milyar dolar olurken, son 12 aylık makine ithalatı yüzde 5,4 artışla 47.5 milyar dolar olarak kaydedildi. Ocak-ekim döneminde Almanya’ya ihracat yüzde 7,1 artarak, 2.9 milyar dolar dolayında gerçekleşti. ABD’ye yüzde 27 artışla yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde ihracat yapıldı.
En fazla ihracat yapan sektörlere göre makinelere bakıldığında, içten yanmalı motor ve aksamları yaklaşık 2,1 milyar dolar ile birinci sırada, inşaat ve madencilik makineleri 1.9 milyar dolar ile ikinci, 1.4 milyar dolar ile pompalar ve kompresörler üçüncü sırada yer aldı.
Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz makine ihracatına yönelik Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesini genişletme girişimlerini risk olarak öne çıkardı. AB Komisyonu’nun 180 ürünün bu düzenleme kapsamına alınmasını tavsiye etmesine karşılık, Avrupa Parlamentosu’nun listeyi 457’ye kadar genişletme kararı alması, 2028 yılı itibariyle makine ve metal aksamları da sisteme dahil edilmesine ilişkin üçlü müzakerelere vurgu yaptı. Sevda Kayhan Yılmaz’ın yazılı açıklamada şu görüşlerine yer verildi:
“(Avrupa Birliği) Komisyonun genişleme listesindeki ürünlerin yaklaşık yüzde 94’ünü bağlantı elemanları, metal parçalar ve makine aksamları gibi ağır makine ile özel ekipmanların temel sanayi girdileri oluşturuyor. Ticaret Bakanlığımızın paylaştığı verilere göre yeni ürün gruplarında AB’ye yıllık yaklaşık 8 milyar avroluk ihracatla Türkiye, Çin’in ardından en fazla etkilenecek ikinci ülke konumunda bulunuyor ve bu tutar Avrupa Parlamentosu’nun 457 ürünlük geniş listesini henüz yansıtmıyor. Sektörümüz üzerinde böylesine devasa bir maliyet baskısı yaratacak bu tablonun yalnızca çevresel kaygılarla şekillenmediği ise son gelişmelerle çok daha net görülüyor.”
Sevda Kayhan Yılmaz, Avrupa Parlamentosu’nun Çevre Komitesinin 2035 hedeflerine yönelik planlarda, karbondioksit azaltma hedeflerinde gevşeme, şirketlerin denetimine yönelik Yeşil İddialar Direktifi’ni durdurma ile birlikte bakıldığında, sürecin çevre endişelerinden çok stratejik bir yönelimi açığa çıkardığını vurguladı. Yılmaz bu karaları, “AB kendi sanayiinin üzerindeki maliyet ve uyum baskısını hafifletmek amacıyla kıta içindeki yeşil dönüşüm hedeflerinde belirgin bir gerilemeye giderken, sınırda karbon, ekotasarım ve Dijital Ürün Pasaportu gibi mekanizmaları genişleterek bu araçları Avrupa sanayiinin küresel rekabet gücünü koruma stratejisinin bir parçası hâline getiriyor” yorumunu yaptı.
Sektöre maliyet kalemleri
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), diğer tedarik düzenlemenin Türk makine sektörüne maliyet etkilerine yönelik değerlendirme yapan MAİB Başkanı Yılmaz, her şeyden önce sınırda mali yükümlülüğün karbon fiyatlamasının somut maliyet kalemi haline geleceğini, ETS’nin bu ilave maliyeti yönetmek için önemli bir araç haline geldiğini kaydetti.
Türkiye’de mevcut sistemde yıllık karbondioksit salımı yapan tesislere pilot uygulama döneminde ücretsiz tahsisat verildiğini, bu nedenle ihracatçıların SKDM yükümlülüğünden mahsup edebileceği bir yurt içi karbon fiyatı bulunmadığını belirten Yılmaz, çok sayıda makine imalatçısının yıllık 50 bin ton olan muafiyet sınırının altında kaldığını, bu nedenle karbon ticaretine çok uyum sağlamadığını vurguladı. Yılmaz, makinelerde kullanılan alüminyum ve çelik ile zincir yükümlülüklerin oluştuğunu da vurgulayarak, “Ekonomimizin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonu ve Gümrük Birliği’nin ileriye taşınması amacıyla yürürlüğe konulan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın güncellenmesini sektörümüz adına kritik bir adım olarak görüyoruz. Yeni plan doğrultusunda ulusal ETS’nin sektörel etkilerinin analiz edilecek olması ve karbon fiyatlandırması alanında uluslararası iş birlikleri geliştirilmesi, ihracatçılarımızın karşılaşacağı maliyet baskısını öngörmek açısından önemli” diye konuştu.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.