YAYINLAMA 21 Kasım 2026 12:14
GÜNCELLEME 21 Kasım 2026 12:15
El Salvador'da Devlet Başkanı Nayib Bukele, siyasi geleceğini belirleyecek yeni seçim sürecine resmen adım attı. Şubat 2027'de yapılması planlanan başkanlık seçimlerinde üçüncü kez göreve gelmek isteyen Bukele, adaylık başvurusunu Yüksek Seçim Mahkemesine sundu.
Adaylık başvurusu sırasında çok sayıda destekçisi seçim kurumunun önünde toplandı. Kalabalık, Bukele'ye destek sloganları atarken 45 yaşındaki lider, ülkenin geçmişteki güvenlik sorunlarına geri dönmeyeceği mesajını verdi. Suç örgütlerine karşı yürüttüğü sert güvenlik politikalarıyla ülkede geniş bir destek kazanan Bukele, üçüncü dönem hedefiyle birlikte El Salvador siyasetinin en önemli tartışma başlıklarından birinin merkezinde yer alıyor. Ancak adaylık başvurusu, muhalefetin ve insan hakları kuruluşlarının eleştirileri eşliğinde gerçekleşti. Muhalifler, anayasal değişikliklerin başkanlık makamındaki yetkileri genişlettiğini ve iktidarın uzun süre aynı elde kalmasının önünü açtığını savunuyor.
Başkanlıkta dönem sınırı kaldırıldı
Bukele'nin üçüncü kez aday olabilmesinin önünü açan en önemli gelişme, 2025 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği oldu. Bukele'nin liderliğindeki Nuevas Ideas partisinin parlamentodaki nitelikli çoğunluğunu kullanmasıyla kabul edilen değişiklik, devlet başkanlığı için dönem sınırlamasını kaldırdı. Böylece mevcut başkanın yeniden aday olmasının önündeki anayasal engel ortadan kaldırıldı. Reformla birlikte cumhurbaşkanlığı görev süresi de beş yıldan altı yıla çıkarıldı.
Daha önce El Salvador Anayasası, bir kişinin art arda yeniden devlet başkanı seçilmesini engelleyen hükümler içeriyordu. Ancak 2021 yılında Yüksek Mahkemenin verdiği kararla görevdeki başkanların yeniden seçilmesinin önü açılmış, Bukele de 2024 seçimlerinde ikinci dönem için yarışmıştı. 2025 yılında yapılan yeni anayasal değişiklik ise yeniden seçilme imkanını daha da genişletti ve başkanlıkta sınırsız sayıda dönem için aday olabilmenin hukuki zeminini oluşturdu. Muhalefet ve insan hakları savunucuları, bu değişikliklerin ülkedeki kuvvetler ayrılığı ilkesini zayıflattığını ve yürütme üzerindeki denetimi sınırladığını ileri sürüyor.
Muhalifler hapse atıldıklarını veya sürgüne zorlandıklarını söylüyor
Bukele'nin üçüncü dönem adaylığına yönelik eleştirilerin önemli bir bölümünü muhalefet üzerindeki baskı iddiaları oluşturuyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü Amerika Bölümü Direktör Yardımcısı Juan Pappier, Associated Press'e yaptığı değerlendirmede Bukele'nin yeniden aday olabilmek için yargıyı kontrolü altına aldığını, anayasayı kendi siyasi hedefleri doğrultusunda değiştirdiğini ve kendisini eleştiren kişilerin hapse atıldığını ya da sürgüne zorlandığını söyledi.
Pappier, iktidarın büyük ölçüde Bukele'nin elinde toplanmasının yönetiminin belirleyici özelliklerinden biri haline geldiğini ifade etti. Ülkedeki muhalifler ve insan hakları kuruluşları, özellikle yargı bağımsızlığı, ifade özgürlüğü ve siyasi muhalefetin faaliyet alanına ilişkin kaygılarını dile getiriyor. Bukele yönetiminin destekçileri ise bu eleştirilere karşılık, hükümetin önceliğinin suç örgütleriyle mücadele ve vatandaşların güvenliğini sağlamak olduğunu savunuyor.
Seçim sistemi de değiştirildi
Bukele'nin üçüncü dönem hedefiyle birlikte El Salvador'daki seçim sistemi de önemli değişikliklerden geçti. 2025 yılında parlamentodan geçirilen düzenlemeyle cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci tur uygulaması kaldırıldı. Ayrıca ulusal seçimlerin tarihi değiştirilerek Şubat 2027'ye alındı. Yeni sistemle başkanlık seçimleri, yasama ve yerel seçimlerle aynı dönemde gerçekleştirilecek.
Muhalefet, seçim sistemindeki değişikliklerin iktidar partisinin siyasi avantajını artırabileceğini savunuyor. İktidar cephesi ise düzenlemeleri seçim takviminin yeniden yapılandırılması kapsamında değerlendiriyor. Bukele'nin partisi Nuevas Ideas, parlamentoda sahip olduğu geniş çoğunluk sayesinde ülkenin siyasi ve anayasal yapısında önemli değişiklikler gerçekleştirme imkanına sahip.
Bukele güvenlik politikalarıyla destek topluyor
2019 yılında devlet başkanlığı görevine gelen Bukele'nin siyasi yükselişinde suç örgütleriyle mücadele politikaları önemli rol oynadı. Özellikle 2022 yılında ilan edilen olağanüstü hal kapsamında güvenlik güçlerine geniş tutuklama yetkileri verildi. Hükümet, bu uygulamayla çete şiddetinin azaltılmasını ve kamu güvenliğinin yeniden sağlanmasını hedefledi. Söz konusu politikalar, ülkedeki cinayet oranlarının düşmesiyle birlikte Bukele'ye önemli bir toplumsal destek kazandırdı. Bununla birlikte insan hakları kuruluşları, olağanüstü hal uygulamasının uzun süre devam etmesini, keyfi gözaltıları ve adil yargılanma hakkına ilişkin ihlalleri eleştiriyor. Hükümet ise güvenlik politikalarını savunarak çetelerle mücadelenin devam etmesi gerektiğini belirtiyor.
Bukele'nin güvenlik modeli Haiti'ye taşındı
El Salvador liderinin güvenlik politikaları yalnızca ülke sınırları içerisinde değil, uluslararası alanda da gündeme geliyor. Geçtiğimiz ay Birleşmiş Milletler destekli uluslararası bir güç bünyesinde görev yapan dört Salvadorlu askerin kaybolmasının ardından El Salvador, Haiti'ye yaklaşık 2 bin 500 asker gönderdi. Askerlerin Haiti'deki çete yapılanmalarıyla mücadele kapsamında görevlendirilmesi, Bukele'nin güvenlik modelinin başka ülkelere taşınması tartışmasını beraberinde getirdi. Bazı analistler, bu adımın El Salvador'un uluslararası siyasi etkisini artırma hedefiyle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Eleştirmenler ise Bukele'nin güvenlik yaklaşımının başka ülkelerde uygulanmasının yaratabileceği sonuçlara dikkat çekiyor.
2027 seçimleri öncesinde gözler muhalefette
Nayib Bukele'nin adaylık başvurusunu tamamlamasıyla El Salvador'da 28 Şubat 2027'de yapılması planlanan başkanlık seçimleri için süreç resmen başlamış oldu. Üçüncü dönem hedefi, 2025 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliğinin ardından mümkün hale gelirken ülkedeki siyasi rekabetin koşulları da tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Bir tarafta suç örgütleriyle mücadele politikaları sayesinde geniş destek kazanan Bukele yönetimi, diğer tarafta anayasal değişikliklerin ve muhalefete yönelik uygulamaların demokratik denetimi zayıflattığını savunan kesimler bulunuyor. Seçim sürecinde bu tartışmaların nasıl şekilleneceği ve muhalefetin mevcut siyasi koşullarda nasıl bir kampanya yürüteceği El Salvador'un önümüzdeki dönemdeki en önemli gündem maddeleri arasında yer alacak.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.