19 Kasım'da piyasaya çıkan GTA 6, oyunların gerçek hayattaki etkisini yeniden tartışmaya açtı. Yirmi yıllık araştırmalar kısa süreli öfke artışları saptasa da kalıcı saldırganlık, empati ve suç konusunda farklı bir tablo gösteriyor.
Murat Ali Oral 21 Kasım 2026 08:26 21 Kasım 2026 08:41 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!
GTA 6'nın 19 Kasım 2026'da çıkmasıyla şiddet içeren oyunların insan davranışına etkisi yeniden gündemde. Psikoloji ve sinirbilim alanında son 20 yılda yapılan çalışmaların derlemesi, bilim dünyasında tek bir görüş bulunmadığını gösteriyor.
2016'da 194 üniversite öğrencisiyle yapılan deneyde GTA 4'ü şiddet uygulayarak oynayanlar, oyunda bowling oynayanlara göre daha fazla öfke bildirdi. Artış, üç boyutlu ekranda oynayanlarda daha belirgindi.
Almanya'da 2019'da yayımlanan deneyde 77 yetişkin, GTA 5 oynayanlar, şiddet içermeyen oyun oynayanlar ve hiç oynamayanlar olarak üç grupta incelendi. İki aylık deneyin ardından saldırganlık ve empati gibi ölçümlerde anlamlı olumsuz değişim saptanmadı.
2023'te yayımlanan deneyde 89 genç erkekten bir bölümü GTA 5'te ortalama 2 bin 845 sanal karakter öldürdü. Diğerleri aynı oyunda fotoğraf çekti. İki haftalık deneyin ardından şiddet içeren oyunu oynayanlarda belirgin bir empati kaybı görülmedi.
İtalya'da 172 lise öğrencisinin katıldığı deneyde GTA oynayanlar, şiddet içermeyen oyunları oynayanlara göre daha çok şeker yedi ve ödül kazanmak için daha fazla hile yaptı. Etki, zararlı davranışları haklı görme eğilimi yüksek gençlerde daha güçlüydü.
ABD'de binlerce gencin dört yıl izlendiği araştırmada GTA dahil riskli davranışları özendiren yetişkinlere yönelik oyunları oynayanlar, ilerleyen yıllarda daha fazla hız yapma ve tehlikeli sürüş bildirdi. Ancak araştırma doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor.
Hollanda'da 2017'de yayımlanan çalışmada, 419 binden fazla suç kaydı ile GTA 5'in 2013'teki çıkışı karşılaştırıldı. Oyunun piyasaya sürülmesi, küçük bir suç azalmasıyla ilişkili bulundu. Ancak bu ilişki, oyunun suçları azalttığını kanıtlamıyor.
2018'de 15 oyuncuyu gözlemleyen araştırmacılar, GTA 5'te şiddetin yanı sıra trafik kurallarına uyma, araç düzenleme, alışveriş yapma ve taksicilik gibi etkinlikler de gördü. Oyun, her katılımcıyı aynı davranışa yöneltmedi.
Araştırmaların önemli bölümü yetişkinlere ve sınırlı oyun sürelerine dayanıyor. Bulgular GTA'nın kalıcı saldırganlık yarattığına ilişkin güçlü kanıt sunmasa da çocuklar, hassas gruplar ve çok yoğun oynayanlar üzerindeki uzun vadeli etkiler konusunda belirsizlik sürüyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.