Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, TÜİK’in Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdi.
Çandır, Tarım-GFE’nin Eylül ayında aylık yüzde 3,78 ilan edildiğini anımsatırken bu rakamın, endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından itibaren Eylül ayları ortalamasının (1,95) iki kat üzerinde ilan edildiğini belirtti.
Tarım-GFE’nin Eylül ayında yıllık yüzde 32,36 ilan edildiğini dile getiren Çandır, şunları kaydetti:
‘’Bu yıllık rakam, son 10 yılın Eylül ayları ortalamasının (34,25) altında kalmıştır. Eylül ayı tarımsal girdi maliyetleri enflasyonu, bir önceki aya göre aylıkta son 10 yılın en yükseği oldu. Yıllıkta ise son 6 yılın Eylül aylarının dördüncü en yükseği oldu. 10 yıllık Eylül ayı ortalamalarına göre bakıldığında ise aylıkta iki kat artış gösterirken yıllıkta ortalamanın altında artış gösterdi.’’
Enerjide yıllık artış 53,38 oldu
Eylül ayı Tarım-GFE’nin alt kalemlerini değerlendiren Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 4,05, yıllık yüzde 33,90 artış olduğunu kaydetti. Çandır, şöyle devam etti:
‘’Tarım-GFE’de aylık tohumda yüzde 2,72, enerjide yüzde 9,56, gübrede yüzde 3,76, ilaçta yüzde 1,16, veteriner hizmetlerinde yüzde -0,57, yemde yüzde 3,26, diğer kalemlerde ise yüzde 1,48 değişim gösterdi. Aynı kalemler ise yıllıkta tohumda yüzde 26,22, enerjide yüzde 53,38, gübrede yüzde 31,90, ilaçta yüzde 22,87, veteriner hizmetlerinde yüzde 25,37, yemde yüzde 31,19, diğer kalemlerde ise yüzde 29,76 arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kaleminde Eylül ayında aylık yüzde 2,02 ve yıllık yüzde 22,97 artış oldu.’’
Üreticinin kaybı
Eylül ayı Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 1,19 azaldığını anımsatan Çandır, şöyle devam etti:
‘’Geçmiş 15 yıllık Eylül ayları ortalaması ile karşılaştırıldığında ciddi bir düşüş söz konusu olmuştur. 2026 Eylül ayında Tarım-ÜFE, yıllık yüzde 12,93 ilan edildi. Geçmiş 15 yıllık ortalama ile karşılaştırıldığında ortalamanın ciddi altında bir artış söz konusu olmuştur. Tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 33,36’lık ortalama artışıyla karşılaştırıldığında tarımsal faaliyetlerde bulunanların uzun yıllar boyunca yıllık kayıpları açıkça ortaya çıkmaktadır.’’
Yurtiçi ve yurtdışı üretici enflasyonlarının tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini belirten Ali Çandır, şunları kaydetti:
‘’Ekonomik verilere göre tarım enflasyonla mücadeleye pozitif katkı sağladı. Ekonomik sektörler içerisinde tarım, enflasyonla mücadelede hem tedarik hem de ürün tarafında ciddi olumlu etkiler yapmaya devam etmiştir. Özellikle yıllık yüzde 12,93 artan tarımsal üretici fiyatları, TÜFE’nin yarısına yakın bir artış göstermiştir. Enflasyonun gıda bölümdeki tarım tedarik ve ürün piyasalarında tüketici enflasyonunun ciddi altında artışlar olması dikkat çekicidir ve politika üreticileri tarafından mutlaka dikkate alınmalıdır.’’
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.