Kaynak Hayriye Ergin / Cnnturk.com
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, çarşamba günü grup toplantısında emekli maaşlarına yönelik iyileştirmenin yılbaşından önce hayata geçirileceğini, hazırlanan düzenlemede yaş ve prim gün sayısının dikkate alınacağını ifade etti. Peki, prim günü ve yaşa göre maaşlar nasıl değişecek? SGK Uzmanı Emin Yılmaz, CNN TÜRK'te anlattı.
EMEKLİ ZAMMINDA PRİM GÜNÜ VE YAŞ FAKTÖRÜ
Sayın Cumhurbaşkanı iki detaya dikkat çekti. Tabloda görüldüğü üzere prim günü ve yaş faktörü ne olabilir? Sosyal güvenlik sisteminde üst tabloda prim gününden kasıt, sosyal güvenlik anlamında emeklilik günleridir.
Bunlar kısmi emeklilik dediğimiz 3.600 gün, 4.500 gün, 5.400 gün; tam emeklilik yaşlılık aylığı dediğimizde ise 5.000'le 5.975 gün, 7.000 gün, 7.200 gün, 9.000 gündür. Yani herkesin emeklilik kriteri ve prim günü birbirinden farklıdır. Bu aynı bir insanın parmak izi gibidir; diğeriyle örtüşmez.
SGK Uzmanı Emin Yılmaz
PRİM GÜNÜ ARTTIKÇA REFAH PAYI DA ARTABİLİR
-Aynı maaşı alan 52 yaşındaki bir emekliyle 66 yaşındaki bir emekliyi karşılaştırırsak, bu tabloda ikisinin alacağı artış nasıl değişiyor?
Sayın Cumhurbaşkanı prim günü ve yaş dedi. Sizin prim gününüz ne kadar fazlaysa ve yaşınız ne kadar ilerideyse, sistemden refah payı altında o kadar fazla bir fark gireceğini tahmin ediyoruz.
ÖRNEK HESAP 1: YASEMİN HANIM
-7.150 günle 25.000 TL emekli maaşı alan 52 yaşındaki Yasemin Hanım yılbaşında ne kadar emekli maaşı alacak?
Burada ehemmiyetli olan prim günüdür. 7.150 günün üst tablodaki karşılığına gelen kutucuğa bakıldığında oran %15'tir. Bir de yaş faktörü var; yaş 52. Alt tablodaki yaş faktörüne bakıldığında ise oran %5'tir. %5 mi daha büyük, %15 mi daha büyük?
Dolayısıyla %15 daha büyük olduğundan ve emeklilerimiz arasında pozitif ayrımcılık yapmak amacıyla %15 oranında bir refah payı verileceğini tahmin ediyorum. Şu andaki emekli maaşı 25.000 liraysa, bunun üzerine %10 enflasyon farkı kesin cepte gibi diyebiliriz. Toplandığı zaman 27.500 liraya geliyor.
Bunun üzerine %15 refah payı olan 4.125 lirayı eklediğiniz takdirde, toplamda 31.625 liraya denk gelmiş oluyor.
YÜKSEK OLAN ORANIN ESAS ALINMASI BEKLENİYOR
Yani burada sadece yaş veya prim günü değil, ikisi birlikte değerlendirilecek. Prim gününüz fazlaysa refah payı fazla olabilir; prim gününüz düşük fakat yaşınız ilerideyse refah payı yine fazla olabilir. Sonuç olarak hangi oran yüksekse onun üzerinden bir refah payı verilme ihtimali var. Tabii ki bu tamamen bir senaryo. Aralık ayı içerisinde konu Meclise geldikten sonra daha somut hesaplamalar yapacağız.
SGK Uzmanı Emin Yılmaz
-52 yaşındaki Yasemin Hanım. 7.150 gün prim ödemiş olsun ve bugün 25.000 lira emekli maaşı alıyor. Önce %10'luk bir enflasyon farkı varsayalım; maaşı kaç liraya yükseliyor?
Enflasyon farkı 2026'nın ikinci yarısında %10 çıkacaktır. 25.000 lira üzerinden %10 eklediğiniz zaman 2.500 liraya tekabül edecek.
Orada bir de refah payı konuşuluyor. Refah payının %5'le başlayıp 5'in katları şeklinde %20'ye kadar gideceğini tahmin ediyoruz. Son tutarın 31.625 liraya tekabül edeceğini tahmin ediyoruz.
ÖRNEK HESAP 2: MEHMET BEY
-72 yaşında, 5.100 gün prim ödemiş ve bugün 35.000 lira emekli maaşı alıyor. Önce %10'luk enflasyon farkını eklediğimizde, yaş faktörünü de hesaba kattığımızda 72 yaşında olduğu için %20'lik refah payı senaryosunu uygulayacağız. O zaman ocak ayında ne maaş almış olacak?
65 YAŞ ÜSTÜNE EK AVANTAJ GELEBİLİR Mİ?
Bir vatandaşımız 35.000 lira emekli maaşı alıyorsa buna %10 oranında enflasyon farkı kesin gelecek; o zaman da maaşı 38.500 lira olacak. Ancak arka tarafta çok konuşulan ve Sayın Cumhurbaşkanı'nın da işaret etmiş olduğu ekstra bir seyyanen zam veya refah payı adı altında bir eklenti olabilir.
Refah payı eklentisi olursa ne kadar olacak, işte burasını hesaplamak lazım. Sayın Cumhurbaşkanı'nın dikkat çektiği prim günü ve yaş faktörüne bakacağız. Mehmet Bey 5.100 gün üzerinden prim ödeyip emekli olduysa, üst tabloda 5.100 gün %10'a tekabül ediyor; onu bir tarafa koyuyoruz.
Devamında yaş kriterine bakmamız lazım. Yaş kriteri 72 yaş; alt tabloda 65 yaş üstü olduğu için yaş faktörü %20'ye tekabül ediyor. Şimdi burada iki oran var: %10 mu olacak, %20 mi olacak? Emeklimizin yaşı ileri olduğundan ve çalışma gücü de azaldığından ötürü yüksek olanın tercih edileceğini tahmin ediyorum. Dolayısıyla %20 yüksek olduğu için 38.500 lira olan maaşa %20 daha eklenip 7.700 liraya tekabül edecek.
İkisini birlikte topladığımız zaman ocak maaşının 46.200 lira olacağını tahmin ediyoruz.
ETİKETLER:SıradakiHaber
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.