20 Kasım 2026, Cuma · 14:50 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Uzmanlar uyardı: "Sonsuz kaydırma küresel çapta bir halk sağlığı sorunu"

Yeni bir raporda araştırmacılar, sonsuz kaydırma ve otomatik video oynatma gibi bağımlılık yapıcı internet özelliklerinin sorunlu kullanımının, "küresel halk sağlığı sorunu" olarak değerlendirilmesi gerektiği uyarısında…

The Lancet Psychiatry'de yayımlanan rapora göre, dünya çapında her 10 kişiden en az birinin muhtemelen etkilendiği bu tür sorunlu internet kullanımının ekonomik ve sosyal maliyeti her yıl milyarlarca dolara ulaşabilir.

Araştırmada, "Kanıtlar, sorunlu internet kullanımı veya internet bağımlılığı diye de adlandırılan genel PUI'nin, küresel nüfusun yüzde 10'undan fazlasını etkileyebileceğini gösteriyor" ifadeleri yer alıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Raporda internet bağımlılığı yaşayan kişilerin sayısının kontrolden çıkmaya başladığı ve bunun da sağlık, ilişkiler, eğitim, iş ve genel yaşam kalitesini etkilediği belirtiliyor. Hükümetlere, insanları çevrimiçi tutmak için tasarlanmış bu tür bağımlılık yaratan dijital özellikleri düzenleme çağrısı yapılıyor.

Flinders Üniversitesi'nden araştırmanın ortak yazarı Andrea Czakó, "Birçok dijital ürün, kasten dikkatimizi çekmek ve sürdürmek üzere tasarlanıyor" diyor.

Özellikle gençler için daha sağlıklı sonuçlar elde etmek istiyorsak, sağlığı ve huzuru baltalamak yerine destekleyen dijital ortamlara ihtiyacımız var.

Araştırmacılar, internet bağımlılığı sorununu tütün, alkol ve kumar gibi halk sağlığı sorunlarıyla karşılaştırılması gerektiğini ve zararı azaltmak için daha sıkı düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Raporda, sorunlu internet kullanımının 8 ana alt türü tanımlanıyor: oyun oynama, kumar, alışveriş, pornografi tüketimi, sosyal medya kullanımı, siber zorbalık, dijital istifçilik ve internette tıbbi bilgi aramaya duyulan kompulsif ihtiyacı ifade eden siberkondri.

Raporda özellikle sonsuz kaydırma akışları ve videoların otomatik oynatılması gibi çevrimiçi platform tasarımlarının, bireyin bilişsel süreçleriyle etkileşime girerek sık kullanım olasılığını artırdığı uyarısında bulunuluyor.

Uzmanlar, algoritmalarda daha fazla şeffaflık, dijital platformların bağımsız denetimi, yüksek risk taşıyan özelliklere kısıtlamalar ve teknoloji şirketlerinin özdenetimine güvenmek yerine uygulanabilir düzenlemeler talep ediyor.

Flinders Üniversitesi raporunun diğer yazarlarından bağımlılık uzmanı Zsolt Demetrovics, "Çoğu kişi için çevrimiçi faaliyetler günlük yaşamın olumlu bir parçası. Bazıları için ise bu davranışları kontrol etmek zorlaşabiliyor ve sağlıklarına, ilişkilerine, eğitimlerine ve işlerine ciddi zararlar vermeye başlayabiliyor" diyor.

Buradaki zorluk, bağlantıda kalmanın sağladığı pek çok faydayı korurken bu zararları azaltmanın yollarını bulmak.

Araştırmacılar, amacın insanların teknolojiyi kullanmasını engellemek değil, dijital ürünlerin sağlık ve huzuru göz önüne alarak tasarlanmasını sağlamak olduğunu belirtiyor.

Bağımlılık yaratan çevrimiçi araçların etkisine dair uluslararası önlemleri destekleyecek yeterli kanıt zaten mevcut olduğundan, kusursuz kanıtları beklemenin, önlenebilir zararların milyonlarca kişiyi etkilemeye devam etmesine yol açma riski taşıyacağı uyarısı yapıyorlar.

Araştırmacılar, dijital platformlara giderek daha fazla maruz kalınması, platformların tasarım özellikleri ve yapay zeka destekli etkileşim sistemlerinin, sorunlu internet kullanımını "acil bir halk sağlığı sorunu" haline getirdiğini söylüyor.

Kanıtlardaki önemli eksikliklere rağmen mevcut kanıt birikimi, ulusal ve uluslararası düzeyde koordineli acil önlemlerin alınmasını gerekçelendirmeye yetiyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/tech

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

© The Independent

DAHA FAZLA OKU

Hakkında daha ayrıntılı: çeviriteknolojipsikolojiSosyal Medyainternet

DAHA FAZLA HABER OKU

ÇEVİRİ Yaşam

Çakal sürüsüyle dolaşan sokak köpeği için kurtarma arayışı

ÇEVİRİ Yaşam

Jennifer Lopez'in 150 dolarlık dudak kremi yerden yere vuruldu

ÇEVİRİ Yaşam

Ünlü mahkum Charles Bronson yine tahliye olmadı

ÇEVİRİ Yaşam

John Travolta, eşinin ölümünden 6 yıl sonra tekrar aşkı arıyor

İlgili Haberler
Makroekonomi GRAM ALTIN NE KADAR? Çeyrek altın bugün kaç TL? 20 Kasım Kapalıçarşı yarım, tam, cumhuriyet altını fiyatları! CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi GRAM ALTIN NE KADAR? Çeyrek altın bugün kaç TL? 20 Kasım Kapalıçarşı güncel altın fiyatları: Altın neden düşüyor, neden düştü? Altın direnç tablosu-grafiği CNN Türk Ekonomi · 32 dk önce Borsa AB, finansal ürünlerde sürdürülebilirlik kurallarını sadeleştirecek Uzmanpara · 34 dk önce Borsa Bitcoin madencileri için alarm zilleri çalıyor! Finans Gündem (ing) · 43 dk önce Borsa Sözcü TV'nin sahibi Burak Akbay hakkında FETÖ soruşturması: 4 şüpheliye adli kontrol talep edildi Ekonomim · 58 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.