20 Kasım 2026, Cuma · 12:49 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

“Zayıflama iğneleri kör ediyor” iddiası ne kadar doğru?

Son dönemde obezite ve diyabetle mücadelede sıkça başvurulan zayıflama iğneleri, olası görme kaybı riskiyle ilgili tartışmalarla yeniden gündeme geldi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA), 9 Kasım 2026’da GLP-1 grubu ilaç…

YAYINLAMA 20 Kasım 2026 11:50

GÜNCELLEME 20 Kasım 2026 12:03

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Takip Et

Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı, Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü ve Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, zayıflama iğnelerinin görme kaybına neden olabileceği yönündeki tartışmaları ve FDA'nın yeni ilaç güvenliliği uyarısını değerlendirdi.

“Zayıflama iğneleri kör ediyor” iddiasının bilimsel dayanağı var mı?

Zayıflama iğneleriyle ilişkili görme kaybı haberlerinin arkasında gerçek bir farmakovijilans uyarısı bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tayfun Uzbay, “Ancak medyada kullanılan “zayıflama iğneleri kör ediyor” ifadesi bilimsel verilerin çok ötesine geçiyor ve kamuoyunda gereksiz endişe yaratabilecek ölçüde abartılı.” dedi.

FDA'nın 9 Kasım 2026 tarihinde GLP-1 reseptör agonistlerinin ürün bilgilerine ciddi görme kaybı riskiyle ilgili yeni uyarılar eklenmesini istediğini hatırlatan Uzbay, Avrupa İlaç Ajansı'nın (EMA) ise Haziran 2025'te semaglutid içeren ilaçlarla ilgili benzer bir değerlendirme yaptığını söyledi.

Söz konusu riskin non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION) adı verilen bir göz hastalığıyla ilişkili olduğunu ifade eden Prof. Dr. Uzbay, şöyle devam etti:

“Bu hastalıkta görme sinirinin ön bölümüne kan akımı yetersiz kalmasına bağlı olarak genellikle tek gözde ani ve ağrısız görme azalması ortaya çıkar. Görme alanının bir bölümü kaybolabilir ve bazı hastalarda kalıcı, ciddi görme kaybı gelişebilir. NAION gelişmesi her hastanın tamamen kör olacağı anlamına gelmez. Ancak sonuçları geri dönüşsüz olabileceği için nadir bir risk dahi ilaç güvenliliği bakımından önemlidir.”

FDA'nın incelediği 126 klinik çalışmada ne bulundu?

FDA'nın kararını kapsamlı bilimsel değerlendirmelere dayandırdığını belirten Prof. Dr. Uzbay, 126 randomize kontrollü klinik çalışmanın birlikte incelendiğini aktardı.

Bu çalışmalarda GLP-1 grubu ilaçları kullanan 78 bin 217 kişi ile karşılaştırma grubundaki 56 bin 36 kişinin verilerinin değerlendirildiğini ifade eden Prof. Dr. Uzbay, ilaç kullananlarda 10, karşılaştırma grubunda ise 5 NAION olgusu saptandığını belirtti.

Sonuçlara göre GLP-1 kullananlarda 100 bin kişi 6,4, karşılaştırma grubunda ise 3,8 NAION olgusu görüldüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Uzbay, bu sayıların bir risk artışı yönünde işaret verdiğini ancak toplam vaka sayısının çok düşük olması nedeniyle bulguların dikkatle yorumlanması gerektiğini söyledi.

Görme sinirindeki hasarın nedeni henüz tam olarak bilinmiyor!

GLP-1 reseptör agonistlerinin NAION riskini hangi mekanizmayla artırabileceğinin henüz tam olarak aydınlatılamadığını belirten Prof. Dr. Uzbay, bilimsel araştırmalarda farklı olasılıkların değerlendirildiğini söyledi.

İlaçların kan basıncını düşürmesi, bazı kişilerde sıvı kaybına yol açması veya gece tansiyon düşüklüğünü artırmasının yatkın hastalarda görme sinirinin kan dolaşımını olumsuz etkileyebileceğini belirten Prof. Dr. Uzbay, ancak bu mekanizmanın kanıtlanmadığını vurguladı.

Özellikle diyabet hastalarında kan şekerinin hızla düşmesinin de önceden hasarlanmış küçük damarlarda geçici dolaşım sorunları oluşturabileceğine ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Uzbay, şöyle konuştu:

“Diyabet, hipertansiyon, obezite, uyku apnesi ve damar hastalıkları, NAION için de risk oluşturuyor. Bu nedenle ilaç kullanan kişilerde görülen vakaların ne kadarının ilaca, ne kadarının altta yatan hastalıklara bağlı olduğunu ayırt etmek zor.”

Her görme kaybı aynı hastalık değil!

Semaglutid ile ilişkili göz sorunlarının birbirine karıştırılmaması gerektiğine de dikkat çeken Uzbay, diyabetik retinopati ile NAION'un farklı hastalıklar olduğunu belirtti.

Diyabetik retinopatinin retina damarlarını, NAION'un ise görme sinirini etkilediğini ifade eden Prof. Dr. Uzbay, bu iki klinik tablonun ortaya çıkış mekanizmalarının da aynı kabul edilemeyeceğini söyledi.

Medyada farklı göz hastalıklarının tek bir görme kaybı başlığı altında ele alınmasının yanlış değerlendirmelere yol açabileceğini belirten Prof. Dr. Uzbay, hastaların bilimsel veriler doğrultusunda bilgilendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ani ve ağrısız görme kaybı yaşanırsa aynı gün doktora başvurulmalı!

GLP-1 grubu ilaçları kullanan kişilerin hangi belirtilere dikkat etmesi gerektiğini de açıklayan Prof. Dr. Uzbay, özellikle tek gözde ani ve ağrısız görme azalmasının önemsenmesi gerektiğini söyledi.

Görme alanının bir bölümünün kaybolması veya aniden ortaya çıkan görme bozukluklarında aynı gün acil göz hastalıkları değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirten Uzbay, tedavi kararının uzman hekimler tarafından verilmesi gerektiğini ifade etti.

Yalnızca NAION riskini değerlendirmek amacıyla tedaviye başlayacak herkese rutin göz muayenesi önerilmediğini kaydeden Prof. Dr. Uzbay, diyabet, hipertansiyon, obezite, uyku apnesi ve damar hastalığı bulunan kişilerde bireysel risk değerlendirmesinin önemli olduğunu söyledi.

NAION tanısının doğrulanması halinde EMA'nın semaglutid tedavisinin kesilmesini önerdiğini belirten Uzbay, FDA'nın ise GLP-1 grubu ilacın bırakılmasının değerlendirilmesini, tedavinin yararlarının riskten açık biçimde ağır bastığı durumlarda devam seçeneğinin ele alınabileceğini bildirdiğini aktardı.

“Hastaların korkuyla ilaçlarını bırakması doğru değil!”

Prof. Dr. Uzbay, çok nadir görülen bir yan etki üzerinden bütün hastaların tedavilerini bırakmalarının bilimsel açıdan doğru olmadığını vurgulayan Uzbay, ilaçların yarar-zarar dengesinin kişiye özel değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Uzbay, özellikle endokrinoloji ve göz hastalıkları uzmanlarının gerekli durumlarda birlikte değerlendirme yapmasının önemine işaret etti.

İlaç bırakıldıktan yıllar sonra da görme kaybı riski var mı?

Kamuoyunda merak edilen bir başka konunun da ilaçların bırakılmasından sonraki dönemde görme kaybı gelişip gelişmeyeceği olduğunu belirten Prof. Dr. Uzbay, mevcut bilimsel çalışmaların daha çok ilaç kullanımı sırasında ortaya çıkan vakalara odaklandığını söyledi.

İlacın altı ay veya bir yıl kullanılıp bırakılmasından yıllar sonra körlük ya da görme kaybına neden olduğunu gösteren bilimsel kanıt bulunmadığını ifade eden Uzbay, bununla birlikte tedavi sonrasındaki uzun dönem risklerin açıklığa kavuşturulması için yeni araştırmalara ihtiyaç olduğunu kaydetti.

“Bu ilaçlar kozmetik zayıflama aracı değildir!”

Zayıflama iğnelerinin toplumda giderek yaygınlaşmasının ilaç güvenliliği açısından yeni sorumluluklar doğurduğunu belirten Prof. Dr. Tayfun Uzbay, “Zayıflama iğnelerinin körlük yaptığı biçimindeki genelleme bilimsel olarak doğru değil. Ancak bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin çok nadir görülen ve kalıcı görme kaybına neden olabilen iskemik optik nöropati riskini artırabileceğine ilişkin bazı dikkat çekici veriler var. FDA'nın yeni uyarısı, bu nedenle dikkate alınmalı. Burada henüz kesin olarak ortaya koyamadığımız konu, söz konusu ilaçların bu hastalığa hangi mekanizmayla yol açabileceğidir. Öte yandan bu ilaçların obezite ve diyabet tedavisindeki ciddi yararlarını da göz ardı edemeyiz. Doğru yaklaşım hastaları korkutmak değil, bilimsel veriler ışığında bilgilendirmek ve ilaçların hekim kontrolü dışında kullanılmasını önlemektir.” diye konuştu.

İlaçların bir yandan neredeyse tamamen risksiz zayıflama ürünleri gibi sunulduğunu, diğer yandan çok nadir görülen yan etkiler üzerinden toplumda gereksiz korku oluşturulduğunu dile getiren Prof. Dr. Uzbay, her iki yaklaşımın da yanlış olduğunu söyledi.

“İlaç güvenliliğinde önemli olan bir riskin varlığını inkâr etmek ya da abartmak değil, o riskin büyüklüğünü, kanıt düzeyini ve tedavinin sağladığı yararlarla ilişkisini doğru değerlendirmektir.” diyen Uzbay, toplumda kullanımı hızla yaygınlaşan bu ilaçların ruhsat sonrasında da güvenliliklerinin sürekli izlenmesinin halk sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Kaynak: Ekonomim
İlgili Haberler
Borsa Bakan Bayraktar: Yılbaşından önce yeni bir petrol anlaşması imzalayabiliriz Uzmanpara · az önce Borsa Kadın kooperatiflerinin üretim gücü tanıtılacak Uzmanpara · az önce Borsa İŞKUR Gençlik Programı`na 698 bin 566 başvuru yapıldı Uzmanpara · az önce Borsa AB, finansal ürünlerde sürdürülebilirlik kurallarını sadeleştirecek Uzmanpara · az önce Borsa Merkez Bankası: İmalat sanayisinde yatırım artışı beklentisi zayıfladı Uzmanpara · az önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.