19 Kasım 2026, Perşembe · 13:13 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

IEA: Hürmüz krizi küresel enerji piyasalarında kalıcı değişimi tetikleyebilir

Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların uzun sürmesi halinde petrol akışının 2035'te günlük 2 milyon varilin altına düşebileceğini öngördü. IEA: Hürmüz krizi küresel enerji piyasalarında kalıcı deği…

HABER GİRİŞ 19 Kasım 2026 12:32

Nesrin Zaman

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yıllık Dünya Enerji Görünümü (WEO-2026) raporunu yayımladı. Rapora göre Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar, tarihin en büyük enerji arz şokunu ortaya çıkarırken küresel enerji sisteminde uzun vadeli değişimlerin önünü açıyor. Krizin ne kadar süreceği, enerji piyasaları üzerindeki etkilerin boyutunu belirleyecek.

100.000$ Sanal Para ile Risk Almadan Deneyim Kazanın

IEA İcra Direktörü Fatih Birol, Hürmüz krizinin enerji sisteminde büyük bir şok yarattığını belirterek, krizin uzaması halinde etkilerinin daha derin hissedileceğini söyledi. Birol, küresel enerji sektörünün ve ekonominin önemli bir dayanıklılık gösterdiğini ancak enerji dünyasının kriz öncesindeki düzene dönmesinin mümkün görünmediğini ifade etti.

Raporda, jeopolitik gerilimler, ticaret anlaşmazlıkları, iklim riskleri, siber saldırılar ve enerji altyapısına yönelik tehditlerin küresel enerji görünümündeki belirsizliği artırdığı vurgulandı. Bu gelişmelerin enerji güvenliği ve enerjiye erişilebilir maliyetle ulaşılmasını ülkelerin enerji politikalarında öncelikli hale getirdiği belirtildi.

Ülkeler enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye yöneliyor

IEA raporuna göre, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz birçok ülkeyi enerji stratejilerini yeniden gözden geçirmeye ve dış kaynaklara bağımlılığı azaltmaya yöneltti. Ülkelerin tepkileri farklılık gösterse de enerji arz kaynaklarının, ticaret rotalarının, yakıt türlerinin ve teknoloji tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ortak bir eğilim olarak öne çıkıyor.

Raporda, yerli enerji kaynaklarına yönelimin ve elektrifikasyonun hızlandırılmasının da öncelik kazanacağı belirtildi.

Orta Doğu'daki çatışmalar ve küresel stoklardaki azalma nedeniyle EIA, Brent petrol fiyat tahminini dördüncü kez yükseltti. Kurum, 2027 yılında arzın toparlanmasıyla fiyatların 77 dolara kadar gerileyebileceğini öngörüyor. Petrol fiyatlarında dört ay üst üste revizyon: EIA’dan yeni tahmin Haberi Görüntüle ➜

Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı risklerinin uzun süre devam ettiği senaryoda, yeni alternatif boru hatları, farklı tedarik kaynakları ve ithalatçı ülkelerin talebi azaltmaya yönelik adımlarıyla boğazdan geçen petrol miktarının önemli ölçüde düşebileceği öngörüldü.

Bu kapsamda, kriz öncesinde günlük 20 milyon varil olan Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının 2030’da 8,5 milyon varile, 2035’te ise 2 milyon varilin altına gerileyebileceği hesaplandı. Ancak bu olumsuz senaryoda dahi Orta Doğu’nun uluslararası piyasalara petrol sağlayan en büyük ihracat bölgesi olmayı sürdüreceği vurgulandı.

Güneş enerjisi ve nükleer enerji öne çıkacak

Enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla yerli kaynaklara yönelimin en büyük kazananlarının yenilenebilir enerji ve nükleer enerji olması bekleniyor. Özellikle güneş enerjisinin güçlü büyüme göstermesi öngörülürken enerji verimliliği ve biyoyakıtların da daha fazla önem kazanacağı belirtildi.

Bununla birlikte, Asya’daki bazı ülkelerin enerji güvenliği endişeleri nedeniyle yerli kömür kaynaklarını daha uzun süre kullanabileceği ifade edildi. Petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlı ülkelerin, yerli kömür kaynaklarından yararlanmayı sürdürmesi bekleniyor.

Küresel elektrik talebi daha hızlı artacak

Raporda, elektrifikasyonun küresel enerji dönüşümündeki rolünün giderek güçlendiğine dikkat çekildi. 2019’dan bu yana küresel elektrik talebinin dünya ekonomisinden daha hızlı, toplam enerji talebinden ise iki kat daha fazla büyüdüğü belirtildi.

Sanayide elektrikli motorların kullanımının artması, elektrikli araçlar, klima sistemleri, ısı pompaları ve veri merkezleri bu büyümenin temel itici güçleri arasında gösterildi.

IEA, elektrik talebindeki artışın 2035’e kadar daha da hızlanmasını bekliyor. Rapordaki farklı senaryolara göre elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 30’a yaklaşacağı öngörülüyor.

Enerji fiyatlarındaki oynaklığın da elektrifikasyonu hızlandırdığı belirtilirken, krizden etkilenen bazı ülkelerde elektrikli teknolojilerin satışlarında, güneş paneli ve batarya ticaretinde ve elektrikli araç satışlarında belirgin artış yaşandığına işaret edildi.

Orta Doğu’da çözüm petrol ve doğal gaz fiyatlarını düşürebilir

IEA, Orta Doğu’daki çatışmaların sona ermesi ve enerji ticaretinin normale dönmesi halinde petrol ve doğal gaz piyasalarında farklı bir tablonun ortaya çıkabileceğini değerlendirdi.

Böyle bir senaryoda küresel petrol ve doğal gaz arzının güçlü şekilde toparlanabileceği, özellikle ertelenen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının piyasaya ulaşmasıyla arzın artabileceği belirtildi.

Bu gelişmelerin petrol ve doğal gaz piyasalarında alıcı piyasası oluşturabileceği ve stokların yeniden oluşturulmasına rağmen fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceği ifade edildi. Bununla birlikte elektrifikasyonun hızlanması gibi yapısal talep değişimlerinin de söz konusu yakıtların uzun vadeli görünümünü değiştirebileceği kaydedildi.

Petrol fiyatlarında son durum ne?

Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri saldırıları değerlendirdiğine ilişkin haberler ve küresel arz görünümüne dair gelişmelerin etkisiyle varil başına 83 dolar civarında dengelendi.

Paratic Piyasalar verilerine göre ABD türü ham petrol, TSİ 12.18’e kadar 81,60 – 82,94 dolar aralığında fiyatlandı. Böylece yaklaşık 3 ayın düşük seviyelerinde kaldı.

Petrol fiyatları, küresel arzın toparlandığına yönelik işaretlerle kasım ayında yaklaşık yüzde 20 değer kaybetti.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Hürmüz için enerji ticaretinde eski güvenin geri gelmeyebileceği uyarısında bulunurken IEA küresel petrol arzının bu çeyrekte günlük yaklaşık 2 milyon varil fazla vermesini bekliyor.

Goldman Sachs ise gelecek yıl petrol piyasasında arz fazlası oluşabileceği uyarısında bulundu.

Enerjiye erişim ve iklim hedefleri risk altında

Raporda, mevcut krizin özellikle gelişmekte olan ekonomilerde enerjiye erişim konusunda son yıllarda kaydedilen ilerlemeyi tersine çevirme riski taşıdığı belirtildi.

2025 yılında elektrik erişimi ve temiz pişirme imkanlarında ilerleme sağlandığı ancak 2026’da yükselen yakıt fiyatları ve arz sıkıntılarının bu kazanımların devamını yavaşlatabileceği ifade edildi.

IEA ayrıca düşük emisyonlu enerji teknolojilerinin kullanımının küresel ölçekte hızlanmasının beklendiğini ancak mevcut politikalar ve açıklanan politika taahhütlerine dayalı senaryolar ile 1,5 derece sıcaklık hedefiyle uyumlu yol haritası arasında önemli bir fark bulunduğunu vurguladı.

Mevcut ve açıklanan politikaların uygulanması halinde küresel sıcaklık artışının 2,5-2,9 derece aralığında gerçekleşebileceği tahmin edildi.

Fatih Birol, mevcut krizin enerji güvenliği, sürdürülebilirlik ve refah açısından gelecek on yılları şekillendirecek tercihleri gölgede bırakmaması gerektiğini belirterek, ülkelerin daha güvenli, erişilebilir ve sürdürülebilir bir enerji sistemi oluşturmak için iş birliği yapmasının önemine dikkat çekti.

https://www.iea.org/news/as-an-unprecedented-shock-reshapes-the-energy-world-its-duration-will-determine-the-scale-of-the-change

Kaynak: Paratic
İlgili Haberler
Makroekonomi Bakan Kacır, Özbekistan'da iş dünyası temsilcileriyle bir araya geldi CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi ALTIN DÜŞMEYE DEVAM EDECEK Mİ? 19 Kasım 2026 Kapalıçarşı altın fiyatları | Gram, çeyrek ve Cumhuriyet altını bugün ne kadar? CNN Türk Ekonomi · az önce Borsa ALTIN DÜŞECEK Mİ? 19 KASIM 2026 KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARI! Gram, çeyrek ve Cumhuriyet altını bugün ne kadar? CNN Türk Para · 13 dk önce Borsa Brent petrolün varili 92 dolardan işlem görüyor Uzmanpara · 23 dk önce Makroekonomi Goldman Sachs’tan 2027 tahminleri: Petrol 132 dolara çıkabilir Cumhuriyet Ekonomi · 24 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.