YAYINLAMA 18 Kasım 2026 11:09
GÜNCELLEME 18 Kasım 2026 11:12
Sotheby's, Van Gogh'un 1890 yılında yaptığı "Çiçek Açan Kestane Ağaçları" adlı tablonun satışını son anda kurtardı. Müzayede evi, eserin satıcısı olan Arjantinli şeker baronları Carlos Pedro Blaquier ve eşi Nelly Arrieta de Blaquier'nin mirası ile Alman yayıncı Samuel Fischer'ın mirasçıları arasında salı sabahının ilk saatlerinde anlaşma sağlandığını duyurdu.
Taraflar pazartesi günü boyunca ve gece geç saatlere kadar Sotheby's bünyesinde müzakerelerini sürdürdü. Uzlaşmanın mali ve hukuki koşulları kamuoyuyla paylaşılmadı.
Wall Street Journal'ın haberine göre Fischer ailesinin mirasçıları, anlaşmayı "adil ve güvene dayalı" olarak nitelendirdi. Aile, uzlaşmanın Nazi döneminde yaşadıkları acıların tanınması açısından önem taşıdığını belirtti.
Van Gogh'un müzayede rekorunu kırması bekleniyor
Van Gogh'un 1890 yılında tamamladığı eser, sanatçının hayatının son aylarını geçirdiği Fransa'nın Auvers-sur-Oise köyünde, kestane ağaçlarının altındaki bir sokağı tasvir ediyor.
Yaklaşık 180 milyon dolar değer biçilen tablonun, açık artırmada sanatçının mevcut satış rekorunu geride bırakması bekleniyor.
Van Gogh'un mevcut müzayede rekoru, 2022 yılında 117,2 milyon dolara satılan 1888 tarihli "Selvili Meyve Bahçesi" adlı eserine ait. Söz konusu tablo, Microsoft'un kurucu ortağı Paul Allen'ın mirası tarafından satışa çıkarılmıştı.
New York'ta düzenlenen sonbahar müzayedelerinde önde gelen uluslararası müzayede evlerinin en az 2 milyar dolarlık sanat eseri satması beklenirken, Van Gogh tablosu üzerindeki anlaşmazlık sanat piyasasında önemli bir gerilim yarattı.
Berlin'den gelen e-posta müzayede evini harekete geçirdi
Sotheby's, geçen cuma geç saatlerde Fischer ailesinin mirasçılarını temsil eden Berlinli avukat Gunnar Schnabel'in gönderdiği e-postayla satışa ilişkin itirazdan haberdar oldu.
Schnabel, tablonun 1936 yılında Nazi baskısı altında ve haksız biçimde satıldığını ileri sürerek eserin müzayededen çekilmesini istedi.
Müzayede evleri, mülkiyet anlaşmazlıkları nedeniyle zaman zaman eserleri satıştan kaldırabiliyor. Ancak bu değerde bir eserin açık artırmadan çıkarılması son derece nadir görülen bir durum olarak değerlendiriliyor. Sotheby's ise tabloyu satıştan çekme seçeneğinin düşünülemez olduğunu savundu.
Avukat Schnabel, salı günü yaptığı açıklamada, Nazi döneminde koleksiyonlarını satmaya zorlanan Yahudi ailelerin mirasçılarından çok sayıda başvuru aldığını söyledi. Schnabel, Van Gogh tablosuyla ilgili girişiminin daha geniş kapsamlı sanat eseri iadesi çalışmalarına katkı sağlamasını umduğunu ifade etti.
Fischer ailesi tabloyu saklamak için gönderdiğini savunuyor
Samuel Fischer'ın ailesi, 1938 yılında Nazi zulmünden kaçarken El Greco ve Camille Pissarro imzalı eserlerini geride bırakmak zorunda kaldı. Aile, savaş sonrasında bu iki sanatçının tablolarını geri almayı başardı.
Van Gogh'un "Çiçek Açan Kestane Ağaçları" tablosunun geçmişine ilişkin ise taraflar farklı görüşler ortaya koydu.
Sotheby's'in aktardığı galeri kayıtlarına göre Samuel Fischer, 1934'teki ölümünden önce tabloyu Amsterdam'daki bir galeriye satış amacıyla konsinye olarak gönderdi. Eser, Haziran 1936'da Paris'teki Yahudi bir koleksiyoncuya 68 bin İsviçre frangı, dönemin kuruyla yaklaşık 22 bin dolar karşılığında satıldı.
Sotheby's, bu satış bedelinin dönemin adil piyasa değerini yansıttığını savundu. Müzayede evi, aynı dönemde Van Gogh'un "Selvili Meyve Bahçesi" eserinin 15 bin dolara satılmasını da örnek gösterdi.
Fischer ailesinin mirasçıları ise tablonun galeriye satış için değil, güvenli biçimde saklanması amacıyla gönderildiğini ileri sürdü. Aile, 1938'de ABD'ye güvenli geçişlerini finanse edebilmek için tabloyu satmak zorunda kaldıklarını düşündüklerini belirtti.
Nazi dönemi sanat eserlerinin iadesinde kapsam genişledi
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Fischer ailesi, El Greco ve Pissarro tablolarını geri almasına rağmen Van Gogh eseri için o dönemde kamuoyuna açık bir iade talebinde bulunmadı.
Aile, o yıllarda yürürlükte olan iade düzenlemelerinin savaş öncesinde Nazi baskısı altında gerçekleştirilen sanat eseri satışlarını yeterince kapsamadığını savundu.
Ancak Nazi döneminde el değiştiren sanat eserlerine ilişkin iade düzenlemeleri son yıllarda genişletildi. Yeni yaklaşımla, savaşın başlamasından çok önce karmaşık koşullar altında ve Nazi baskısı nedeniyle gerçekleştirilen satışlar da değerlendirmeye alınmaya başladı.
Sanat hukuku uzmanlarına göre geçerli mülkiyet iddiaları bulunan mirasçılar, uzlaşma görüşmelerinde açık artırma değerinin yarısına kadar pay talep edebiliyor. Mahkemede haklı bulunan mirasçılar ise eserin mülkiyetini tamamen geri alarak tabloyu ellerinde tutabiliyor veya satışa çıkarabiliyor.
Mahkeme dışı tahkim ve uzlaşma yoluyla sonuçlandırılan anlaşmazlıklarda ise genellikle daha düşük tutarlı ödemeler yapılıyor. Van Gogh'un söz konusu tablosuyla ilgili anlaşmazlık da resmi bir mahkeme davasına dönüşmeden çözüme kavuşturuldu.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.