Teknik altyapıdan arz güvenliğine güçlü destek Elektrikli araç dönüşümü tetikliyor Yatırım bankacılığından Petrol Ofisi CEO’luğuna Gelişime ivme katacak beş hamle… Zorunlu ulusal stok desteği uzatılmalı…
LEVENT AKBAY
Akaryakıt istasyonlarının 24 saat hizmet veren perakende merkezlerine dönüşmesi, enerji sektöründe yeni bir rekabet alanı olarak ortaya çıktı. Sektör, istasyonlarda gözlenen “AVM’leşme konsepti”ni daha da büyütmek, yollarda daha çok zaman geçirilebilecek, lüks ve modern “yaşam alanları” yaratmak için finansmanı da içeren teşvik arayışına geçti.
Yaklaşık 45 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olan ve aynı zamanda 17 milyar dolardan fazla vergi tahsilatına aracılık eden sektörün elektrikli araç şarj istasyonlarıyla büyümesine ivme katması, cazibesini ve bu alandaki rekabeti ayrıca artırdı.
Sektördeki dönüşümü değerlendiren Petrol Sanayi ve Emobilite Derneği (PETDER) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Abbasoğlu, “Kaliteli hizmet, çok ciddi maliyet ve emek gerektiriyor. Bu hizmetin ilave yatırımlarla ülkemizin her yanında sunulabilmesi için sektörümüzün ana hizmet konularında sürdürülebilirliğini temin edecek şekilde faaliyet göstermesinin sağlanması çok önemli ve çok gerekli” dedi. Abbasoğlu, sektörün gelişimine ilişkin görüşlerini özetledi.
Rakamlarla petrol sanayi
EPDK’nın güncel verilerine göre, Ekim 2026 itibarıyla akaryakıt dağıtım sektöründe 32 lisanslı dağıtıcı, 93 depolama tesisi ve 12.659 bayi faaliyet gösteriyor. 2025 yılında 2,2 trilyon TL toplam parasal büyüklüğe ulaşan sektörümüz, 880 milyar TL’yi aşan vergi hacmiyle Türkiye’de en çok dolaylı vergi toplanan sektörlerden biri konumunda.
Teknik altyapıdan arz güvenliğine güçlü destek
Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji arzı üzerinde oluşturduğu baskıya rağmen mevcut rafinerilerin farklı ürün gruplarını işleyebilecek teknik altyapıya sahip olması ve ham petrol ile bitmiş ürünün farklı ülkelerden tedarik edilebilmesi ülkemizin arz güvenliğini önemli ölçüde destekliyor. Böylelikle sektörümüz olumsuz koşullarda bile ülkemizin enerji ihtiyacını etkin ve kesintisiz şekilde karşılayabiliyor.
Akaryakıt veya LPG satılan istasyonlar artık perakende, lojistik ve e-mobilite merkezlerine dönüşüyor. İstasyonlarımız, elektrikli araçların da şarj edilebildiği, tüketicilerin pek çok ürüne ulaşabildiği ve farklı ihtiyaçlarını karşılayabildiği birer “yaşam alanı” konumunda. Bu çok ciddi bir devrim aslında. Bu konuda ülkemizin Avrupa’nın da ilerisinde olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Elektrikli araç dönüşümü tetikliyor
Elektrikli araçların yaygınlaşması, akaryakıt sektöründe köklü bir dönüşüm sürecini başlattı. Türkiye’nin elektrikli araç pazarı Avrupa’da dördüncü sıraya yükseldi. Tam elektrikli otomobillerin toplam otomobil satışları içindeki payı Eylül 2026 itibarıyla yüzde 19,3’e çıktı.
Bu gelişmeler, akaryakıt sektöründe bir dönüşüm ve yeniden konumlanma sürecini tetikliyor. Akaryakıt istasyonları, geleneksel yakıt satışına eklenen elektrikli araç şarj noktaları ve farklı hizmet alanlarıyla birer “enerji ikmal ve yaşam merkezi”ne dönüşüyor. PETDER ve üyelerimiz olarak e-mobiliteyi destekliyoruz. Gelecekte de bu yöndeki çalışmalarımızı artırarak sürdürmeyi planlıyoruz.
Sektörün bu dönüşüme uyum sağlaması için altyapı yatırımlarının artırılmasını, şehir planlamasında şarj istasyonlarının entegrasyonunu, sürdürülebilirlik odaklı projelerin desteklenmesini ve istasyonlara şarj hizmetleri için ilave teşvikler verilmesini istiyoruz.
Sorunlar
- Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’da yaşanan gerilimler, global piyasalarda ve ülkemizde enerji arzı üzerinde baskı yarattı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, EPDK, Merkez Bankası ve sektör paydaşı şirketlerin kriz yönetimi deneyimi, enerji zincirinde sıkıntı oluşmasını büyük ölçüde önledi.
- Jeopolitik gerginlikler ve savaşlar, petrol ve petrol ürünleri fiyatlarında dalgalanmalara neden oluyor.
- Bu durum, döviz kurundaki öngörülemeyen dalgalanmalar ve yükselişlerle birleşince sektörümüze ve dış ticaret açığımıza ilave yük getiriyor.
- Pandemi sonrasında artan enflasyonist baskı, maliyet artışları nedeniyle sektörümüzü zor durumda bırakıyor.
- Artan maliyetler karşısında sürdürülebilir kârlılık oranlarının sağlanması önemli. Yüksek hizmet kalitesinin sürdürülebilmesi için dağıtım firmalarının mali açıdan güçlü olması gerekiyor.
- Finansmana erişimdeki güçlükler, yüksek kredi kartı komisyon oranları, Uçucu Organik Bileşikler ve KKDİK mevzuatı gibi düzenlemelerin maliyet artırıcı etkileri sektörel zorluklar arasında.
- Bir diğer sorun da piyasada anomalilere ve mağduriyetlere yol açtığını düşündüğümüz akaryakıt fiyatlamasındaki yüzde 3’lük bant uygulaması.
- Mevcut sistemde son 5 günün fiyat ortalamasındaki değişim yüzde 3’ü aştığında fiyatların güncellenmesi, fiyat adımlarını büyütme, satılan ürünün yerine konulmasında maliyet farkı yaratma ve istasyonlarda kuyruklara yol açma riski taşıyor.
- Sektörümüz, değişen koşullar ve düzenlemeler nedeniyle pek çok ilave maliyet unsuruna da maruz kalıyor.
- Bütün bu hususlar, sektörümüzün nihai tüketiciye ve tüm kullanıcılara rekabet ortamında güvenli ve ekonomik hizmet sunma kapasitesini olumsuz etkiliyor.
Çözüm için…
- Ciddi finansal ve işletme sermayesi yükü altında bulunan sektörümüze finansmana erişimde ilave destek verilmesinin faydalı olacağını değerlendiriyoruz.
- Yüzde 3’lük banttan kaynaklanan sorunların çözümü için “dinamik fiyatlama” olarak nitelendirdiğimiz ve Avrupa’da da uygulanan günlük fiyatlama sistemine geçilmesinin, fiyat artış ve azalışlarının büyüklüğünü azaltacağı ve daha sağlıklı bir piyasa yapısına katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz.
- Bu yöntem, fiyat artışından önceki günlerde yapılan yüksek miktarlı satışlardan doğan vergi kaybını önleyecek ve piyasa dengelerini koruyacaktır.
- Akaryakıtta fiyat istikrarı için yeniden devreye alınan “eşel mobil” sistemiyle devletimiz “elini taşın altına” koydu. Uzun vadede günlük fiyatlama sistemine geçişin daha fazla fayda getireceği kanaatindeyiz.
Yatırım bankacılığından Petrol Ofisi CEO’luğuna
Mehmet Abbasoğlu, 1992’de Macalester Koleji’nde matematik, ekonomi ve işletme lisans eğitimini tamamladı. 1996’da Harvard İşletme Okulu’ndan MBA derecesi aldı. Kariyerine 1992’de ABD’de Dain Bosworth’ta yatırım bankacısı olarak başladı. 1996-2002’de Londra’da Merrill Lynch ve Salomon Brothers International’da çalışan Abbasoğlu, 2002-2007’de Turkcell ve Çukurova Holding’de, 2007-2016’da JP Morgan, Macquarie Capital Advisers ve Société Générale’de görev yaptı. 2016’da Petrol Ofisi’nin satın alınmasını denetlemek üzere Vitol’e katıldı. Eylül 2022’den beri Petrol Ofisi Grubu’nun CEO’su ve yönetim kurulu üyesi. BP’nin Türkiye’deki akaryakıt operasyonlarının satın alınmasını yönetti. 17 Nisan 2025’te PETDER’in 2025-2027 dönemi başkanlığına seçildi. E-Power Enerji, Ofis Finans Finansman ile PO Finans ve Teknoloji’nin Yönetim Kurulu Başkanı. Çağdaş sanat koleksiyoneri ve SAHA Derneği yönetim kurulu üyesi.
Gelişime ivme katacak beş hamle…
Şurası da unutulmamalı ki, istasyonların bu hizmetleri sürekli ve aynı kalitede vermeye devam edebilmesi ciddi maliyet, çaba ve emekler gerektiriyor. Bu kapsamda bu hizmetlerin sürdürülebilmesi ve hatta ilave yatırımlarla bu imkânları ülkemizin her yanında hizmete sunabilmesi için, sektörümüzün ana hizmet konularında sürdürülebilirliğini temin edecek şekilde faaliyet göstermesinin sağlanmasını çok önemli ve gerekli görüyoruz.
KÂRLILIK İMKÂNI: Artan maliyetler dikkate alınarak sürdürülebilir karlılığın sektöre sağlanması,
FİYATLAMA: Akaryakıtta dinamik fiyatlamaya geçilmesi,
FİNANSMAN: Sektörün finansmana erişiminin kolaylaştırılması,
YATIRIM: Uzun vadeli yatırım güvenliği için öngörülebilir, şeffaf ve yatırım dostu düzenlemelerin oluşturulmaya devam edilmesi
AKTİF KATKI: Sektör paydaşlarının regülasyonlara aktif katkısının sağlanası çok önemli
Zorunlu ulusal stok desteği uzatılmalı…
- Zorunlu ulusal stok için sektörün katlanmak zorunda olduğu yıllık finansman maliyeti her geçen gün yükseliyor.
- Ülkemizin ve sektörümüzün ulusal stok tutma yükümlülüğü sebebiyle katlandığı yükün kısmen azaltılabilmesini teminen zorunlu ulusal stok gün sayısının, ilgili kamu kuruluşları kararlarıyla belli oranda piyasa faaliyetlerine konu edilebilmesine karar verildi. Bu karar zorlu süreçte sektörümüzü önemli ölçüde destekledi. Bu kararın alınmasında rolü olan kamu kurumlarımıza içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.
- Bununla birlikte, bu süreci tetikleyen, tüm dünyada meydana gelen jeopolitik ve ekonomik belirsizlikler halen yaşanmaya devam ediyor.
- Bu çalkantılı dönemde enerji arz güvenliğimizi etkilemeden, bu istisnanın dağıtım şirketleri veya rafineriler tarafından operasyonel esneklik olarak kullanılabilmesi amacıyla söz konusu kararın süresinin uzatılmasının tüm sektör açısından çok önemli olacağını değerlendiriyoruz.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.