18 Kasım 2026, Çarşamba · 00:41 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Taşımacılardan ordinoya yasal çözüm çağrısı

Lojistikçiler, dış ticarette 15 yıldır süren ordino tartışmalarını bitirmek için Türk Ticaret Kanunu’nda net bir düzenleme talep ediyor. UTİKAD Başkan Bilgehan Engin, taşıyanın teslim kontrolü kalkarsa Türkiye’nin riskli…

Taşımacılardan ordinoya yasal çözüm çağrısı

Lojistikçiler, dış ticarette 15 yıldır süren ordino tartışmalarını bitirmek için Türk Ticaret Kanunu’nda net bir düzenleme talep ediyor. UTİKAD Başkan Bilgehan Engin, taşıyanın teslim kontrolü kalkarsa Türkiye’nin riskli ülkeler sınıfına düşeceği ve ithalat maliyetlerinin artacağı uyarısında bulundu.

HABER MERKEZİ 18 Kasım 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Aysel YÜCEL
aysel.yucel@dunya.com

Dış ticaret ve lojistik sek­töründe yaklaşık 15 yıl­dır zaman zaman alevle­nen “ordino” tartışması yeniden gündemde. Gümrük işlemlerinde fiziki ordino aranmasının kaldı­rılmasının ardından bazı çevrele­rin “ordino tamamen kalktı” algısı yaratmaya çalışmasına tepki gös­teren Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Der­neği (UTİKAD), konunun tartış­ma zemini olmaktan çıkarılması için Türk Ticaret Kanunu’nda ka­lıcı ve net bir düzenleme yapılma­sını talep ediyor.

UTİKAD Yönetim Kurulu Baş­kanı Bilgehan Engin, taşıyanın yük üzerindeki teslim kontrolünün or­tadan kaldırılmasının Türkiye’yi dış ticarette riskli ülkeler sınıfına sürükleyeceği uyarısında bulun­du. Yıllardır dönem dönem gün­deme taşınan bu meselenin artık hukuki altyapıya kavuşturularak kökten çözülmesi gerektiğini vur­gulayan Engin, Ticaret Bakanlığı bürokrasisiyle bu konuda fikir bir­liği içinde olduklarını ve Avrupa Birliği Gümrük Birliği güncelle­mesi paralelinde gündeme gelecek Ticaret Kanunu değişikliklerinde konunun yer almasını bekledikle­rini ifade etti.

“Kayıp iddiaları gerçeği yansıtmıyor”

Kamuoyuna zaman zaman yan­sıyan “ordino nedeniyle Türki­ye’nin 50 ila 100 milyar dolar kay­bettiği” yönündeki iddiaların hiçbir gerçekliği bulunmadığını belirten Bilgehan Engin, hava kar­goda yük başına ortalama 30 do­lar, deniz yolunda ise en yüksek 75 dolar seviyesinde olan ordino be­dellerinin günümüzde liman mas­raflarının sadeleşmesiyle büyük ölçüde tek kaleme indiğini ve ayrı­ca tahsil edilmediğini söyledi. Asıl büyük maddi kaybın, ordinonun kurumsal olarak sistemden çıka­rılması halinde yaşanacağına dik­kat çeken Engin, şu değerlendir­meyi yaptı:

“Eğer taşıyanın denetimi olma­dan malların çekilebildiği bir ya­pıya geçilirse, Türkiye dış ticaretin öngörülemediği ve riskli görüldü­ğü ülkeler ligine düşer. Bu durum­da Çin’den veya Avrupa’dan mal alan Türk ithalatçısının karşısına peşin ödeme şartları ve çok sertle­şen akreditif kuralları çıkar. İtha­latımız pahalı hale gelir ve asıl mil­yarlarca dolarlık kayıp o zaman ya­şanır. Almanya, Fransa ve İngiltere gibi tüm modern ticaret ülkelerin­de bu teslim kontrol mekanizması dijital veya fiziki olarak işlemek­tedir. Biz de dijitalleşen gümrük yazılımlarımıza entegre, şeffaf ve modern bir yapıyla bu tartışmayı tarihe gömmek istiyoruz.”

“Yargı kararları teslim kontrolünü teyit ediyor”

Konunun tarihsel ve hukuki bo­yutunu değerlendiren Danışman ve Deniz Eskileri Koleksiyoneri Ahmet Aytoğan ise Türkiye’deki tartışmaların üç temel kavramın birbirine karıştırılmasından kay­naklandığını belirtti. Gümrük iş­lemi, taşıyanın yükü teslim borcu ve yükün fiilen teslim edilmesinin ayrı süreçler olduğunu vurgulayan Aytoğan, “Ticaret Bakanlığı’nın 2021 tarihli yazısında ‘gümrükte aranmaz’ denmesi, ‘taşıyanın tes­lim onayına gerek yoktur’ anlamı­na gelmez. Gümrük kamu hukuku, teslim ise özel hukuk ve taşıma hu­kuku alanıdır” dedi.

Danıştay’ın geçmişteki kararı­nın ordinoyu hukuk dünyasından silmediğini, yalnızca gümrüklü sahada düzenleme yapma yetkisi­nin Ulaştırma ve Altyapı Bakan­lığı’nda olmadığına hükmettiğini hatırlatan Aytoğan, Anayasa Mah­kemesi’nin (AYM) 2018 ve 2019 yıllarında verdiği iki kritik karara işaret etti. Aytoğan, “AYM, liman işletmelerini taşıyanın ifa yardım­cısı olarak tanımlamış; taşıyanın talimatı olmadan yükün teslim edilmemesinin mülkiyet hakkı ih­lali oluşturmadığına ve bu meka­nizmada kamu yararı bulunduğu­na hükmetmiştir” diye konuştu.

1680’den günümüze kesintisiz belge zinciri

Elinde 1680 yılına kadar uzanan 1.200’ü aşkın tarihi konşimento­dan oluşan bir koleksiyon bulun­duğunu aktaran Ahmet Aytoğan, 1887 tarihli Calcutta Steamers belgesinden 1958 tarihli D.B. De­niz Nakliyatı ve günümüz taşıyı­cılarının konşimentolarına kadar “delivery order” (teslim ordinosu) kaydının kesintisiz biçimde yer aldığını söyledi. Konişmentonun aynı zamanda bankalar için bir fi­nansman ve teminat belgesi oldu­ğuna değinen Aytoğan, sahte kon­şimento riskine karşı meşru hak sahibinin tespiti için taşıyan kont­rolünün şart olduğunu vurguladı.

Ordino nedir ne işe yarar?

UTİKAD yetkilileri ordinonun tanımını ve amacını şöyle özetledi: “Ordino, gümrük mevzuatının yarattığı bir evrak değil; taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyanın, yükün hak sahibine teslimine yönelik iradesini ifa yardımcısı liman veya geçici depolama işletmesine aktardığı zorunlu bir mekanizmadır. Konşimentonun ibrazı, ciro zincirinin doğruluğu, sahtecilik kontrolü ve navlun alacaklarının tamamlanması sonrası düzenlenen bu onay, yükün yanlış ellere geçmesini önler. Günümüzde kağıt formatın yerini büyük ölçüde elektronik teslim talimatları alır.”

Kaynak: Dünya Gazetesi
İlgili Haberler
Borsa Nvidia bilançosu açıklandı; Gelir 115,8 milyar dolar, dördüncü çeyrek hedefi 130 milyar dolar Foreks · 14 dk önce Borsa Nvidia'nın Üçüncü Çeyrek Bilançosu Beklentileri Aştı Paranın Yönü · 15 dk önce Borsa Apple'da büyük hizmet kesintisi: App Store, iCloud ve Apple Pay etkilendi Foreks · 19 dk önce Borsa Taş-toprak sektöründe orta ölçekli şirketlerin yükselişi Borsanın Gündemi · 22 dk önce Borsa Bank of America'dan Fed için 50 baz puanlık faiz artışı uyarısı Foreks · 22 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.