18 Kasım 2026, Çarşamba · 00:42 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

İnşaatta yavaşlama sektörde büyümeyi baskılıyor

Avrupa’nın en büyük hazır beton üreticisi, dünyanın ise önde gelen çimento ihracatçıları arasındaki Türkiye, güçlü üretim kapasitesiyle küresel pazardaki konumunu koruyor. Buna karşın yüksek finansman maliyetleri ve inşa…

İnşaatta yavaşlama sektörde büyümeyi baskılıyor

Avrupa’nın en büyük hazır beton üreticisi, dünyanın ise önde gelen çimento ihracatçıları arasındaki Türkiye, güçlü üretim kapasitesiyle küresel pazardaki konumunu koruyor. Buna karşın yüksek finansman maliyetleri ve inşaat sektöründeki yavaşlama iç piyasada talebi baskılıyor. Sektör, kentsel dönüşüm ve altyapı yatırımlarının yanı sıra konut üretiminde hareketlilik bekliyor.

Hüseyin Vatansever 18 Kasım 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

İnşaat sanayiinde en yaygın kullanılan malzemelerin ba­şında çimento ve beraberinde hazır betonun yer aldığı rahatlık­la söylenebilir. Konut üretiminin yanı sıra altyapı, imar projeleri ve kentleşme yatırımlarında da çi­mento ve hazır beton büyük mik­tarda kullanılıyor. Bu doğrultu­da hazır beton ve çimento sektö­ründeki güncel durum; ekonomik büyüme hızı, inşaat sektöründeki gelişmeler ve üretim verileri doğ­rultusunda şekilleniyor. Özellik­le büyük ölçekli konut projeleri, kentsel dönüşüm çalışmaları, ula­şım, barajlar, köprüler ve enerji gi­bi altyapı yatırımlarının yanı sıra sanayi tesisleri, her iki sektörün talep dinamiklerine etki ediyor. Küresel boyutta hazır beton ve çi­mento pazarında da gelişmekte olan ülkeler ile birlikte güçlü ya­tırım ortamı bulunan ekonomiler etkin rol oynuyor.

Küresel hazır beton pazar bü­yüklüğü 2025 yılında 1,08 trilyon doların üzerinde gerçekleşti. Pa­zarın 2026 yılını 1,17 trilyon do­lar civarında tamamlayacağı ön görülüyorken, yüzde 9,10’luk bir yıllık bileşik büyüme oranıyla (CAGR) 2034 yılına kadar 2,38 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Bununla birlikte 2025 yılında küresel çimento tüketi­mi yaklaşık 3,9 milyar ton ola­rak gerçekleşti. Söz konusu mik­tar içinde toplam talebin yakla­şık yüzde 46’sını Çin karşılarken, Avrupa Birliği’nin (AB) tüketimi ise yaklaşık 180 milyon ton civa­rında oldu. Özellikle Çin ve gide­rek artan bir şekilde Hindistan başta olmak üzere gelişmekte olan ekonomilerin öncülüğün­de yaşanan on yıllar süren hız­lı büyümenin ardından, küresel çimento pazarı bir istikrar aşa­masına girdiği görülüyor. Top­lam talebin yaklaşık 1,39 milyar ton olduğu 1995 yılından bu ya­na çimento pazarı, yıllık ortala­ma yüzde 4’ün biraz altında bir bileşik büyüme oranıyla büyüdü. Küresel ölçekte çimento ve be­ton endüstrisi, küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturu­yor. Buna ilave, Avrupa’da çimen­to tüketimi esas olarak inşaat sektöründen kaynaklanıyor. Bu tüketilen miktarın yüzde 39’u ye­ni binalara, yüzde 35’i ise altyapı projelerine ait. Ayrıca Avrupa’da çimentonun yaklaşık yüzde 56’sı hazır betonda, yüzde 17’si ise ön dökümlü betonda kullanılıyor.

Türkiye, 17 yıldan beri hazır betonda Avrupa’nın zirvesinde

Küresel çimento üreticile­ri arasında ilk sırayı Çin alırken onu Hindistan, Vietnam, ABD ve Türkiye takip ediyor. Çimento ih­racatında ise Türkiye, küresel öl­çekte ilk üç ülke içinde yer alıyor. Bununla birlikte Türkiye, Avru­pa’nın en büyük hazır beton üre­ticisi konumunda yer alıyor. Av­rupa’daki söz konusu konumunu 2009 yılından bu yana kesintisiz olarak koruyan Türkiye tek başı­na, AB ülkelerinin toplam ima­latının yarısından fazlasını üre­tiyor. Avrupa Hazır Beton Birli­ği (ERMCO) istatistiklerine göre Avrupa Birliği (AB) üyesi tüm ül­kelerin toplam üretimi 235 mil­yon metreküp bandındayken, Türkiye 140 milyon metreküpe ulaşan üretimiyle tek başına AB toplamının yarısından fazlası­na denk geliyor. Türkiye’nin AB içindeki en yakın rakiplerinden Almanya yaklaşık 37 milyon met­reküp; İtalya ise 34 milyon met­reküpe yakın üretim yapıyor.

Türkiye’nin güçlü üretim kapa­sitesi, limanlara yakın stratejik konumu ve gelişmiş lojistik altya­pısı, Türk yapı malzemeleri sektö­rünü küresel pazarlarda vazgeçil­mez bir tedarikçi haline getiriyor. Türkiye yalnızca üretim mikta­rında değil, beton kalitesinde ve tesis başına düşen üretim verim­liliğinde de Avrupa ortalamasının üzerinde yer alıyor. Özellikle dep­rem kuşağında yer almanın ge­tirdiği standartlarla birlikte Tür­kiye’de C25/30 ve üzeri yüksek dayanımlı beton kullanım oranı Avrupa genelinden daha yüksek.

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) verilerine göre hazır be­ton sektörü, 50 bini aşan istihda­mı, yaklaşık 293 milyar TL cirosu ile ekonomide büyük bir ağırlı­ğa sahip. Birlik tarafından yapı­lan sektörel araştırmaya ve çeşit­li veriler kullanılarak oluşturu­lan modellere göre 2025 yılında 140 milyon metreküp hazır beton üretimi gerçekleştiği tahmin edi­liyor. Bu büyüklük üretim hacmi­nin ötesinde istihdam, lojistik, ekipman, agrega, çimento, kim­yasal katkı ve hizmet ekosiste­miyle birlikte çok geniş bir katma değer alanı meydana getiriyor.

Hazır beton pazarında temkinli görünüm devam ediyor

Diğer taraftan Türkiye’de inşa­at piyasasında ortaya çıkan gö­rünüm, 2026 yılında çimento ve hazır beton üreticilerinin bek­lentilerini karşılamakta zorlanı­yor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ey­lül 2026 İnşaat Üretim Endek­si verilerine göre, inşaat üretimi yıllık bazda yüzde 6,3 geriledi. Bi­na inşaatında bir önceki yılın ay­nı ayına göre yüzde 9,3’lük düşüş yaşanması, özellikle konut ve ti­cari yapı faaliyetlerinde talep koşullarının zayıfladığını gös­teriyor. Özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksindeki yüzde 8,9 azalma da sektördeki bir başka olumsuz gelişme halinde kayıtla­ra geçti. Buna karşın bina dışı ya­pıların inşaatı endeksinde yüzde 12,7’lik artış kaydedilmesi, altya­pı yatırımlarının sektördeki öne­mini koruduğunu gösteriyor.

THBB tarafından hazırlanan Hazır Beton Endeksi’nin Ekim 2026 sonuçları, sektörde henüz kalıcı bir toparlanmanın başla­madığını ortaya koyuyor. Rapora göre ekim ayında faaliyet endek­sinde sınırlı bir iyileşme yaşan­masına rağmen güven ve bek­lenti endekslerindeki gerileme devam etti. Yıllık bazda ise faali­yet endeksi yüzde 1,4, güven en­deksi yüzde 0,8, beklenti endeksi yüzde 1,5 ve bileşik Hazır Beton Endeksi yüzde 1,2 azaldı. Bütün endekslerin 100 eşik değerinin altında kalması, sektörün gene­linde temkinli görünümün sür­düğü şeklinde yorumlanıyor. Bu­rada özellikle finansmana erişim ve borçlanma maliyetleri öne çı­kıyor. İnşaat şirketlerinin yeni projelere başlama kararlarını et­kileyen yüksek finansman ma­liyetleri, konut üretiminin yanı sıra ticari ve endüstriyel yapı ya­tırımlarını da sınırlıyor. Projele­rin ertelenmesi veya daha küçük ölçeklerde gerçekleştirilmesi, hazır beton üreticilerinin sipariş hacimlerini doğrudan etkiliyor. Bununla birlikte 2026 yılının ilk dokuz ayında konut satışların­da yaşanan gerilemede, ikinci el piyasasındaki daralma inşaat sektöründe belirleyici oldu. Ey­lül ayında aylık bazda kaydedilen artış ise konut satışlarında kısa vadeli toparlanmaya işaret etti. Bu durumun Hazır beton ve çi­mento sektörlerine olumlu yan­sıması bekleniyor.

Çimento üretiminde ihracatın ağırlığı artıyor

Çimento üretiminde sahip olduğu güçlü altyapıyla Türkiye, küresel pazarlarda önemli bir konumda bulunuyor. Türkçimento verilerine göre Türkiye’de 56 entegre çimento fabrikası bulunuyor. Sektörün eşdeğer çimento kapasitesi 124,6 milyon ton düzeyinde olmakla birlikte, bu sanayi yaklaşık 21 bin 800 kişiye doğrudan istihdam sağlıyor. Üretim kapasitesi bakımından Avrupa’nın önde gelen ülkeleri arasındaki yerini koruyan Türkiye, her yıl yaklaşık 15,6 milyon ton çimento ihraç ediyor. Ancak yüksek üretim kapasitesinin ekonomik değere dönüştürülmesinde iç piyasa talebinin yanı sıra ihracat pazarları da büyük önem taşıyor. Özellikle Orta Doğu, Afrika, Avrupa ve Akdeniz havzasındaki ülkeler, Türk çimento üreticilerinin faaliyet gösterdiği başlıca pazarlardan bazılarını oluşturuyor. Bununla birlikte uluslararası pazarlarda rekabetin yoğunlaşması, navlun giderleri, enerji maliyetleri ve hedef ülkelerdeki inşaat yatırımlarının seyri, ihracat performansının sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.

2050 yılına kadar net sıfır emisyonlu çimento bekleniyor

Avrupa, iklim değişikliğiyle mücadele etmek ve sera gazı emisyonlarını azaltmak için sıkı hedefler belirledi. Kıtada 2050 yılına kadar karbonsuzlaşma hedefine ulaşmak amacıyla, çelik ve çimento üretimi de dahil olmak üzere en yüksek karbon ayak izine sahip tüm sektörler, karbondioksit emisyonlarını önemli ölçüde azaltmak için resmi taahhütlerde bulundu. Bu amaçla, AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) de dahil olmak üzere karbondioksit azaltımına yönelik teşvik mekanizmaları devreye sokuldu. Çimento endüstrisi üzerindeki karbonsuzlaşma baskısı, sadece toplumdan değil, kaynak ve sermaye tahsis etmeden önce giderek daha fazla çevresel etki değerlendirmesi talep eden yatırımcılar ve hükümetler tarafından da hızla artırıldı. Çimento sektörü her zaman geleneksel ve muhafazakâr bir yapıya sahip olmuştur. Ancak iklim değişikliği, süreç ve ürün yeniliklerine önemli ölçüde katkıda bulunan Avrupa Yeşil Mutabakatı ve AB Taksonomisi’ne yanıt olarak daha radikal seçimler yapılmasını zorunlu kılmakta. 2050 yılına kadar düşük karbonlu çimentoya geçiş mümkün, ancak bu geçişin tüm sektör aktörlerinin iş birliği ve değer zincirinin tamamı boyunca koordineli ve planlı bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Enerji ve hammadde maliyetleri rekabet gücünü etkiliyor

Çimento sektörü, enerji yoğun üretim yapısı nedeniyle enerji fiyatlarındaki değişimlerden doğrudan etkileniyor. Özellikle klinker üretiminde kullanılan yüksek sıcaklıklı fırınlar, elektrik ve ısıl enerji tüketimini sektörün en önemli maliyet kalemlerinden biri haline getiriyor. Elektrik, kömür, petrokok ve doğal gaz fiyatlarındaki değişimler, üretim maliyetlerinin yanı sıra satış fiyatları ve ihracat rekabeti üzerinde de etkili oluyor. Hazır beton sektöründe ise çimento, agrega, su ve kimyasal katkı maddelerinin yanı sıra elektrik, akaryakıt, bakım ve nakliye giderleri öne çıkıyor. Betonun üretildiği tesislerden şantiyelere transmikserlerle taşınması ve gerektiğinde beton pompalarıyla uygulanması, lojistik maliyetlerini önemli bir rekabet unsuru haline getiriyor. Özellikle büyükşehirlerde trafik yoğunluğu, şantiyelerin konumu, mesafe ve teslimat süreleri işletmelerin operasyonel verimliliğini etkiliyor.

Kaynak: Dünya Gazetesi
İlgili Haberler
Borsa Bank of America'dan Fed için 50 baz puanlık faiz artışı uyarısı Foreks · 23 dk önce Borsa Küresel maliyetlerdeki iyileşme beklentisi yeni siparişleri olumsuz etkiliyor Dünya Gazetesi · 42 dk önce Borsa Husilerden Suudi Arabistan'ın petrol boru hattına 5 İHA ile saldırı Foreks · 2 saat önce Borsa Nvidia, ulusal güvenlik ve ihracat kontrolü için yeni denetim komitesi kurdu Ekonomim · 4 saat önce Borsa Ukrayna'da tahıl üretimi sert düşebilir Foreks · 5 saat önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.