YAYINLAMA 17 Kasım 2026 19:53
GÜNCELLEME 17 Kasım 2026 19:59
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu hafta Shenzhen'deki APEC zirvesinde yapacağı kritik görüşmenin hemen öncesinde tırmanan gerilim, küresel teknoloji piyasalarında da sarsıntıya yol açtı. Çin Ticaret Bakanlığı Salı günü yaptığı açıklamada, ABD'nin hamlesine karşı "güçlü memnuniyetsizlik ve kararlı muhalefet" duyduğunu bildirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun ise Washington'ı ulusal güvenlik kavramını genişleterek ihracat kontrollerini kötüye kullanmakla suçladı ve küresel tedarik zincirlerinin tehdit edildiğini vurguladı. Sert uyarılara rağmen Pekin, anlaşmazlıkların istişare ve iş birliğiyle çözülmesi için ABD'yi "doğru yola" dönmeye çağırdı.
Arka planları ne olmuştu?
Washington ile Pekin arasındaki teknoloji savaşını yeniden alevlendiren bu krizin temelinde, ABD'nin yapay zeka çiplerindeki yasal boşlukları kapatma hamlesi ve teknoloji dünyasını sarsan casusluk iddiaları yer alıyor...
- Bulut üzerinden uzaktan erişim hamlesi: ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), fiziksel çip sevkiyatlarının ötesine geçerek bulut bilişim üzerinden uzaktan işlem kapasitesi kiralanmasını kısıtladı. Yeni kuralla birlikte kaçakçılık riski yüksek görülen Singapur, Malezya, Endonezya, Tayland ve Brezilya'daki veri merkezlerinin Çinli firmalara yüksek hacimli bilişim gücü sağlamadan önce özel lisans alması zorunlu kılındı.
- Nvidia ve Megaspeed skandalı: Eski Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın geçen hafta istifasıyla sonuçlanan skandalın hemen ardından geldiğine dikkat çekildi. ABD makamları, Huang ile ilişkisi olduğu ortaya çıkan Alice Huang'ın kurduğu Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'i yasaklı Nvidia çiplerini Çin'e kaçırmakla suçluyor ve Alice Huang'ın Çin istihbaratı adına çalıştığından şüpheleniyor.
- Kritik Mineraller ve Ticaret Ateşkesi: İki ülke arasında geçen yıl sağlanan kırılgan ticaret ateşkesi Ocak ayında sona eriyor. Çin'in ABD'ye yönelik galyum, germanyum ve antimon gibi kritik minerallere uyguladığı ihracat yasağı askısının 27 Kasım'da dolacak olması, Pekin'in bu askıyı uzatmayarak doğrudan misilleme yapabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
- Borsalarda sert dalgalanma : Düzenlemenin açıklanmasının ardından ABD borsalarında Nvidia yüzde 4,1, Intel yüzde 7'nin üzerinde ve Micron yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti. Asya piyasalarında ise yerli üretim beklentisiyle Çinli çip üreticisi SMIC hisseleri yüzde 8,6'nın üzerinde yükselirken, bulut altyapısına bağımlı Alibaba ve Baidu hisseleri sert düşüş yaşadı.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.