17 Kasım 2026, Salı · 15:09 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Bütçede faiz alarmı: Ödenek yıl bitmeden tükenebilir

Ekim ayında faiz giderlerinin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 91.4 yükselerek 301,3 milyar TL'ye ulaşması faiz ödeneğinin yıl sonundan önce tükenmesi ve ödenek yetersizliği riskinin doğmasını kaçını...

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Ekim ayında faiz giderlerinin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 91.4 yükselerek 301,3 milyar TL'ye ulaşması faiz ödeneğinin yıl sonundan önce tükenmesi ve ödenek yetersizliği riskinin doğmasını kaçınılmaz kıldı.

Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, "Kasım ve aralık ayları için geriye yalnızca 189,2 milyar TL'lik bir ödenek kaldı. Dolayısıyla bu durum yıl bitmeden ödeneğin tükeneceğini kesinleştiriyor" dedi. İlk 10 ayda 2,32 trilyon TL'ye ulaşan bütçe açığının 2026 yılı için öngörülen 2,71 trilyon TL'lik açık hedefinin yüzde 85,6'sını şimdiden doldurduğunu vurgulayan Yılmaz, "Bu da yıl sonu bütçe açığı hedefinin tutturulmasını zorlaştırıyor" diye konuştu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı ekim ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri, bütçe açığının, giderlerindeki katılığın ve bütçede faiz yükü baskısının artarak sürdüğünü net bir biçimde ortaya koydu. Özellikle faiz giderlerinin ekim ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 91.4 sıçrayarak 301,3 milyar TL'ye ulaşması, bütçe açığındaki kritik seviyeyi bir kez daha gözler önüne serdi.

İstanbul Üniversitesi İktisat Bölümü Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, Türkiye ekonomisinde temel sorun borç stokunun mutlak büyüklüğünden çok, yüksek faiz ortamında bu borcun çevrilme maliyeti olduğuna dikkat çekti. O nedenle yüksek borçlanma maliyetleri devam ederken faiz ödeneğinin yıl sonundan önce tükenmesi ve ödenek yetersizliği riskinin doğması artık kaçınılmaz göründüğünü vurgulayan Yılmaz, "Ayrıca borçlanma maliyetlerindeki yükseliş, bütçenin faiz dışı harcamalara ve yatırımlara ayırabileceği kaynakları baskılarken, kamunun olası ekonomik şoklara karşı kullanabileceği mali alanı daraltıcı etki yapıyor. Diğer yandan bütçe bir anlamda vergi mükelleflerinden devlete borç veren kesime kaynak aktaran bir mekanizmaya dönüştürüyor. Öyle ki ilk on ayda vergi gelirinin yüzde 22,1'i doğrudan faiz ödemelerine gitti" dedi.

Harcama baskısının boyutunun faiz dışı dengede de kendini gösterdiğini söyleyen Yılmaz, geçen yılın ekim ayında 65,8 milyar TL olan faiz dışı açığın bu yılın ekim ayında 179,8 milyar TL'ye yükseldiğini belirterek, "Buradan da aylık bazda mali disiplindeki bozulmanın ivme kazandığı görülüyor" diye konuştu.

Bütçe açığı hedefinin aşılma riski arttı

Ocak-ekim döneminde 2,55 trilyon TL'ye ulaşan kümülatif faiz giderlerinin 2026 yılı için ayrılan 2,74 trilyon TL'lik yıllık faiz ödeneğinin ilk on ayda yüzde 93,1'ini tükettiğini vurgulayan Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, "Kasım ve aralık ayları için geriye yalnızca 189,2 milyar TL'lik bir ödenek kaldı. Dolayısıyla bu durum yıl bitmeden ödeneğin tükeneceğini kesinleştiriyor" dedi.

İlk 10 ayda 2,32 trilyon TL'ye ulaşan bütçe açığının 2026 yılı için öngörülen 2,71 trilyon TL'lik açık hedefinin yüzde 85,6'sını şimdiden doldurmuş durumda olduğuna dikkat çeken Yılmaz, "Bütçe giderlerinin geleneksel olarak hızlandığı yılın son iki ayı "Aralık Ateşi" öncesinde ortaya çıkan bu tablo, yıl sonu bütçe açığı hedefinin aşılması riskini büyütüyor. Sıkı para politikasıyla yürütülen enflasyonla mücadele sürecine maliye politikasının ne ölçüde eşlik edebileceği ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen 2027 bütçesine nasıl bir mali alan devredileceği, ekonomi yönetiminin önündeki en kritik sınav olmayı sürdürüyor" dedi.

Giderler gelirlerin iki katı arttı

Ekim ayında bütçe giderlerinin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29,9 artarken, bütçe gelirlerinin yalnızca yüzde 13,2 artış gösterdiğini belirten Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu tablo sonucunda ekim ayı bütçe açığı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 115,5 oranında büyüyerek 481,1 milyar TL'ye yükseldi. Yılın ilk 10 aylık döneminde ise kümülatif açık yüzde 61,2 genişleyerek 2,32 trilyon TL seviyesine tırmandı. Merkezi yönetim bütçesinin gider tarafında ekim ayında, önceki dönemlerde olduğu gibi üç ana kalem belirleyiciydi. Bütçenin en geniş harcama kalemi olan cari transferler tek başına aylık bütçe giderlerinin yüzde 34,6'sını oluştururken, ikinci sıradaki personel giderleri yüzde 24,8 ve faiz giderleri yüzde 16,9'luk pay aldı. Bütçenin gelir tarafından ise toplam vergi tahsilatı geçen yılın Ekim ayına göre yüzde 16,9'luk sınırlı bir artışla 1,14 trilyon TL'ye ulaşmasına karşın, iki kritik vergi kaleminde sert bir çözülme yaşandı. Geçici vergi dönemi olmaması ve yapılan vergi iadelerinin tahsilatı aşması nedeniyle Kurumlar Vergisi, geçen yılın Ekim ayındaki 8,1 milyar TL'lik artı bakiyeden eksi 19,3 milyar TL'ye geriledi. ÖTV tahsilatı ise yıllık bazda yüzde 19,8 düşerek 186,2 milyar TL'den 149,3 milyar TL'ye indi. Öyle ki ilk 10 aydaki kümülatif ÖTV tahsilatı dahi yüzde 0.4 ile neredeyse yerinde saydı."

Nuray Tarhan

Kaynak: Foreks
İlgili Haberler
Makroekonomi Bakan Kacır açıkladı: KOBİ’lere 7 milyon TL’ye kadar sıfır faizli yeşil dönüşüm desteği CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Kredi kartı borcu olanlar dikkat: 60 ay yapılandırma ve sicil affı Meclis’te Paratic · 18 dk önce Makroekonomi Fon meselesi geride kaldı! JP Morgan Türkiye tavsiyesini güncelledi Star Ekonomi · 31 dk önce Makroekonomi Fon meselesi geride kaldı, faiz indirimi başladı: JP Morgan, MSCI Türkiye endeksi için tavsiyesini yukarı yönlü revize etti Ekonomist · 33 dk önce Makroekonomi Uluslararası devden Türkiye'ye yatırım mesajı! Borsa İstanbul için tavsiyesini yükseltti Star Ekonomi · 39 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.