17 Kasım 2026, Salı · 09:38 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

EBRD: Savunma harcamalarındaki her 1 euro artış ekonomiye 1,47 euro katkı sağlıyor

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), faaliyet gösterdiği ekonomilerde savunma harcamalarındaki her 1 euroluk artışın gayrisafi yurt içi hasılada (GSYH) ortalama 1,47 euroluk artışla ilişkili olduğu...

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), faaliyet gösterdiği ekonomilerde savunma harcamalarındaki her 1 euroluk artışın gayrisafi yurt içi hasılada (GSYH) ortalama 1,47 euroluk artışla ilişkili olduğunu açıkladı. Banka, yapay zeka teknolojilerinin ise önümüzdeki 10 yılda bölge ekonomilerinin yıllık iş gücü verimliliği artışına 0,7 yüzde puana kadar katkı sağlayabileceğini öngördü.

EBRD'nin 17 Kasım'da yayımladığı 2026-2027 Geçiş Raporu, yapay zekanın hızlı gelişimi, savunma harcamalarındaki artış ve girişimciliğin ekonomik büyüme üzerindeki potansiyel etkilerini ele aldı.

Raporda, jeopolitik parçalanma ve teknolojik dönüşümün ülkeler için yeni ihracat fırsatları yarattığı ancak bu fırsatların değerlendirilmesinin güçlü altyapı, finansman ve üretim kapasitesi gerektirdiği belirtildi.

Yapay zeka ihracatındaki pay yalnızca yüzde 0,8

EBRD'nin faaliyet gösterdiği ekonomiler, küresel mal ihracatının yaklaşık yüzde 8'ini gerçekleştirmelerine rağmen yapay zeka bağlantılı ürünlerin küresel ihracatından yalnızca yüzde 0,8 pay alıyor.

Raporda, gelişmiş yarı iletkenler, veri altyapısı ve ileri yapay zeka modellerinin üretiminin az sayıda ülke ve şirketin kontrolünde bulunduğu vurgulandı.

EBRD ülkelerinin büyük bölümünün yapay zeka değer zincirinin bu alanlarında sınırlı varlık gösterdiği, elektrik altyapısındaki yetersizliklerin de büyük veri merkezi yatırımlarını zorlaştırdığı belirtildi.

Banka, gelişmekte olan ekonomiler açısından en büyük fırsatın yapay zeka destekli uygulamalar geliştirmek ve teknolojiyi ekonominin farklı sektörlerinde kullanarak verimliliği artırmak olduğunu değerlendirdi.

Orta düzeyde benimseme senaryosuna göre yapay zekanın önümüzdeki 10 yılda EBRD ekonomilerinin yıllık iş gücü verimliliği artışına 0,7 yüzde puana kadar katkı sağlayabileceği tahmin edildi.

Savunma yatırımları diğer sektörleri de destekleyebilir

EBRD, artan jeopolitik gerilimlerin Soğuk Savaş sonrası dönemde görülen savunma harcamalarını azaltma eğilimini sona erdirdiğini belirtti.

Rapora göre, askeri harcamalardaki artış kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturabilmesine ve sosyal harcamalarla rekabet edebilmesine rağmen metal, elektronik ve diğer sivil sanayi kollarına yönelik talebi artırabiliyor.

Savunma harcamalarının araştırma ve geliştirme faaliyetlerini destekleyebileceği de ifade edildi.

EBRD'nin analizinde, faaliyet gösterilen ekonomilerde savunma harcamalarındaki her 1 euroluk artışın sonraki dönemde GSYH'de ortalama 1,47 euroluk artışla ilişkili olduğu hesaplandı.

Bununla birlikte bölge ekonomilerinin büyük bölümünün askeri teçhizat ve teknolojide ithalata bağımlı olduğu, sınırlı talep, kamu mülkiyeti ve finansmana erişim sorunlarının yerli savunma sanayisinin gelişimini kısıtladığı belirtildi.

Banka, mevcut sanayi altyapısına sahip ülkelerin üretim tesislerini dönüştürerek, ortak tedarik programlarına katılarak ve teknoloji lisansları edinerek savunma üretimlerini artırabileceğini değerlendirdi.

Girişimlerin küresel şirketlere dönüşmesinde finansman engeli

EBRD, girişimciliğin bölge ekonomilerinin rekabet gücünü artırabilecek önemli alanlardan biri olduğunu vurguladı.

Raporda, çok sayıda girişim kurucusunun uluslararası deneyime sahip olduğu ve ülkelerinin geleneksel ihracat alanlarının dışında ürünler geliştirdiği belirtildi.

Ancak bu girişimlerin sınırlı bir bölümünün faaliyetlerini büyüterek uluslararası ölçekte rekabet edebilir şirketlere dönüşebildiği ifade edildi.

Girişim sermayesi finansmanının hem sınırlı hem de belirli coğrafyalarda yoğunlaştığına dikkat çekilirken, özellikle ileri aşama yatırımların ABD, İngiltere ve gelişmiş Avrupa ekonomilerindeki yabancı yatırımcılara bağımlı olduğu kaydedildi.

EBRD Başekonomisti Beata Javorcik, bölge ülkelerinin girişimcilere ve yeni fikirlere sahip olduğunu ancak bu girişimleri küresel şirketlere dönüştürebilmek için finansman ve yatırım ağlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

İhracatın yüzde 35'i 25 yıl önce yaygın olmayan ürünlerden oluşuyor

EBRD, faaliyet gösterdiği ülkelerin son 30 yılda küreselleşme ve uluslararası pazarlara entegrasyon sayesinde ihracat yapılarını önemli ölçüde değiştirdiğini bildirdi.

Rapora göre, tipik bir EBRD ekonomisinin uzmanlaştığı ihracat ürünlerinin toplam değerinin yaklaşık yüzde 35'i, 25 yıl önce yaygın biçimde ihraç edilmeyen ürünlerden oluşuyor.

Banka, geçmişte ekonomik dönüşümü destekleyen elverişli koşulların zayıflamaya başladığını, yeni sektörlerde rekabet avantajı elde etmenin daha karmaşık hale geldiğini belirtti.

Javorcik, daha önce ekonomik yapılarını dönüştürmeyi başaran ülkelerin yeni fırsatları değerlendirme konusunda avantajlı olabileceğini ancak karmaşık ürünlere yönelik ihracat çeşitlendirmesinin önemli ölçüde deneme ve yanılma gerektirdiğini ifade etti.

EBRD'den finansman ve altyapı yatırımı çağrısı

EBRD, yapay zeka, savunma ve girişimcilik alanlarındaki fırsatların değerlendirilebilmesi için nitelikli iş gücü, araştırma altyapısı, dijital kapasite ve finansmana erişimin güçlendirilmesi gerektiğini bildirdi.

Raporda, kredi garantileri, ortak yatırımlar ve yerel ile bölgesel sermaye piyasalarının derinleştirilmesinin özel sektör yatırımlarını harekete geçirebileceği belirtildi.

Banka, ülkeler açısından temel hedefin ekonomik açıdan kendi kendine yeterlilik değil, mevcut bilgi ve yeteneklerini yüksek katma değer üreten, küresel ölçekte rekabetçi şirketlere dönüştürebilecek bir ekonomik yeniden yapılanma olması gerektiğini vurguladı.

Kaynak: Foreks
İlgili Haberler
Makroekonomi Dolar ve euro bugün ne kadar? İşte 17 Kasım 2026 güncel döviz kurları Ekonomist · 18 dk önce Makroekonomi Türkiye ile Katar’dan beş yeni anlaşma! Ortak uydu projesi ve savunmada üretim hamlesi A Haber Ekonomi · 37 dk önce Borsa 17 Kasım 2026 Euro Bugün Kaç TL? Serbest Piyasa Euro Kuru Mynet Finans · 38 dk önce Borsa Barclays dünya ekonomisini nelerin beklediğini açıkladı Finans Gündem (ing) · 39 dk önce Borsa İspanya'da Asgari Ücrete Yüzde 5,3 Zam Geliyor Paranın Yönü · 40 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.