ABD'nin beş ülkeye getirdiği yeni çip lisansı şartı Asya'da veri merkezi ve yarı iletken hisselerinde satış başlattı. Malezya'da YTL Power yaklaşık yüzde 10, YTL Corp yüzde 8 geriledi. Piyasaların odağında 95 milyar dolarlık yatırım var.
Murat Ali Oral 17 Kasım 2026 08:15 17 Kasım 2026 08:21 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!ABD'nin gelişmiş yapay zekâ çiplerine yönelik yeni ihracat kısıtlamaları, Asya borsalarında teknoloji ve veri merkezi şirketlerini satış baskısı altında bıraktı. Washington yönetiminin 16 Kasım'da açıkladığı düzenlemenin ardından 17 Kasım Salı günü başlayan işlemlerde, yapay zekâ altyapısına yatırım yapan şirketlerde sert değer kayıpları yaşandı. Satışlar Malezya ve Singapur'dan Japonya ve Tayvan'a kadar uzanırken, yatırımcıların odağı yeni kuralların büyük veri merkezi projelerine etkisine çevrildi.
Malezya'da YTL Power yüzde 10'a yakın düştü
Yeni ihracat kısıtlamalarının en sert etkilerinden biri Malezya borsasında görüldü. Nvidia ile yapay zekâ altyapısı alanında iş birliği bulunan YTL Power'ın hisseleri yaklaşık yüzde 10 gerilerken, ana şirket YTL Corporation yüzde 8 değer kaybetti.
Yarı iletken sektörüne destek hizmetleri sağlayan Frontken'in hisselerinde de yüzde 4'lük düşüş yaşandı. Veri merkezi inşaatı ve enerji altyapısında faaliyet gösteren Sunway Construction, Tenaga Nasional, Gamuda ve Samaiden hisseleri de satış baskısına girdi.
Singapur'da ise Hollandalı çip ekipmanı üreticisi ASML'nin tedarikçilerinden Frencken Group yüzde 3,91 geriledi. Intel ile çalışan yarı iletken test şirketi AEM Holdings'in hisseleri yüzde 2,9 düşüş kaydetti.
Satış dalgası yalnızca Güneydoğu Asya ile sınırlı kalmadı. Japonya'da Mitsui Kinzoku ve Furukawa Electric, Tayvan'da Delta Electronics, Asia Vital Components ve Auras Technology hisselerinde yüzde 5'i aşan kayıplar görüldü.
17 Kasım sabahının ilk işlemlerine ilişkin bu fiyat hareketleri, ABD'nin düzenlemesinin yalnızca çip üreticilerini değil, veri merkezlerine ekipman, enerji, soğutma sistemleri ve teknik altyapı sağlayan şirketleri de etkileyebileceğine işaret etti.
95 milyar dolarlık veri merkezi yatırımı mercek altında
Yeni düzenlemenin ekonomik etkisine ilişkin endişeler, özellikle son yıllarda yapay zekâ yatırımlarını hızla artıran Malezya'da yoğunlaştı.
Malezya Yatırım Geliştirme Kurumunun verilerine göre ülkede 2021 yılından 2026'nın ilk yarısına kadar onaylanan veri merkezi bağlantılı yatırımların toplamı 385,7 milyar ringgite, yaklaşık 95 milyar dolara ulaştı.
Malezya, büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımları sayesinde bölgenin önemli yapay zekâ altyapısı merkezlerinden biri haline geldi. Bu yatırımlar, inşaat faaliyetlerinden elektrik tüketimine, sunucu tedarikinden soğutma sistemlerine kadar geniş bir ekonomik alanı destekliyor.
Ülkede veri merkezi projelerinin büyümesi, 2026'nın üçüncü çeyreğinde inşaat sektöründeki yüzde 6'lık artışta da etkili oldu.
Tayland'da ise şubat ayı itibarıyla 42 veri merkezi bulunuyor. Bu tesislerin toplam bilgi teknolojisi yük kapasitesi yaklaşık 3 bin 400 megavata, yatırım büyüklüğü ise 22,6 milyar dolara ulaşıyor.
Ancak söz konusu yatırımların tamamının iptal edilmesi veya durdurulması yönünde bir karar bulunmuyor. Piyasalardaki temel endişe, gelişmiş çiplere erişim için yeni izin süreçlerinin devreye girmesiyle projelerin maliyetlerinin artması ve yatırım takvimlerinin uzaması ihtimali.
Özellikle Çinli müşterilere yüksek miktarda işlem gücü sağlayan veri merkezlerinin daha kapsamlı lisans ve müşteri doğrulama süreçleriyle karşılaşması bekleniyor.
Beş ülkeye lisans şartı, Singapur'dan açıklama
ABD Ticaret Bakanlığının 16 Kasım'da duyurduğu düzenleme, gelişmiş yapay zekâ çiplerinin üçüncü ülkeler üzerinden Çin'e aktarılmasını veya bu ülkelerdeki veri merkezleri aracılığıyla Çinli şirketlerin kullanımına sunulmasını engellemeyi amaçlıyor.
Yeni kurallara göre Singapur, Malezya, Tayland, Endonezya ve Brezilya'ya belirli gelişmiş yarı iletkenlerin ihracatı, yeniden ihracatı ve ülke içi transferleri için ABD makamlarından lisans alınması gerekiyor.
Düzenleme ayrıca Çin ve diğer kısıtlı ülkelerde merkezi bulunan şirketlere yüksek miktarda uzaktan işlem gücü sağlayan denizaşırı veri merkezlerini de kapsıyor.
Bu tür hizmetleri sunan veri merkezlerinin yeni lisans yükümlülüklerine uyum sağlamaları için 90 günlük bir geçiş süreci öngörülüyor.
ABD merkezli şirketlerin söz konusu ülkelerdeki veri merkezlerine yönelik belirli sevkiyatları ise raporlama şartlarının yerine getirilmesi koşuluyla istisna kapsamında bulunuyor. Dolayısıyla karar, beş ülkeye bütün gelişmiş çip sevkiyatlarının tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor.
Singapur yönetimi, yeni ABD düzenlemesinin kapsamını ve ülkedeki şirketlere olası etkilerini incelediğini açıkladı. Ticaret ve iletişim alanındaki yetkililer, etkilenen şirketlerle temas kurduklarını ve uygulamanın ayrıntılarını görüşmek üzere ABD makamlarıyla iletişime geçtiklerini bildirdi.
Singapur ayrıca ülkenin uluslararası ticaretteki itibarını korumaya önem verdiğini ve şirketlerin Singapur bağlantılarını başka ülkelerin ihracat kontrollerini aşmak amacıyla kullanmalarına izin vermeyeceğini vurguladı.
Yeni düzenlemenin ardından yatırımcılar, lisans süreçlerinin ne kadar süreceğini, mevcut veri merkezlerinin faaliyetlerinin nasıl etkileneceğini ve Amerikan çiplerine bağımlı yeni projelerin takvimlerinde değişiklik yaşanıp yaşanmayacağını izleyecek.
Küresel teknoloji hisselerinde satış baskısının devam ettiği dönemde ortaya çıkan bu belirsizlik, yapay zekâ yatırımlarının yalnızca büyüme potansiyeliyle değil, ihracat kontrolleri ve jeopolitik risklerle de yeniden fiyatlandığını gösteriyor.
Asya
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.