Çimento sektöründe karbon ayak izini düşürme yarışı, üretim teknolojilerinden uluslararası standartlara kadar yeni bir dönüşümü beraberinde getiriyor. CIMPOR ve OYAK Çimento, COP31’de Kalsine Kil Geçiş İttifakı’nı ilan ederken düşük klinkerli üretim, yenilenebilir enerji ve elektrifikasyon yatırımlarıyla sektörün geleceğine yön vermeyi hedeflediğini duyurdu.
Başak Nur Gökçam 17 Kasım 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!İklim krizinin sanayi üzerindeki baskısı artıyor. Bu nedenle dünyanın en temel yapı malzemelerinden biri olan çimento da üretim modelini yeniden şekillendirmek zorunda. Küresel emisyonların azaltılmasında kritik sektörlerden biri olarak öne çıkan çimento sektöründe artık yalnızca ne kadar üretildiği değil, her ton ürünün ne kadar karbon saldığı da rekabetin belirleyici unsurlarından biri haline geliyor. Klinker kullanımının azaltılmasından yenilenebilir enerjiye, alternatif hammaddelerden tamamen elektrikli üretim teknolojilerine uzanan dönüşüm, sektörün geleceğini de yeniden tanımlıyor.
TCC Group Holdings çatısı altında faaliyet gösteren CIMPOR ve OYAK Çimento da Antalya’da düzenlenen COP31’de bu dönüşümün merkezine düşük karbonlu üretim teknolojilerini ve uluslararası iş birliğini yerleştirdi. Şirketler, TCC Group Holdings Yönetim Kurulu Başkanı Nelson An-ping Chang ile CIMPOR ve OYAK Çimento Yönetim Kurulu Başkanı Suat Çalbıyık liderliğinde Kalsine Kil Geçiş İttifakı deklarasyonunu yayımlayarak sektöre teknoloji ve deneyim paylaşımı çağrısında bulundu.
Büyümenin yeni ölçüsü ton başına karbon
Çimento sektöründe dönüşümün yalnızca üretim miktarı üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten CIMPOR ve OYAK Çimento Yönetim Kurulu Başkanı Suat Çalbıyık, üretim süreçlerinde somut değişim gerektiğine dikkat çekti. Çalbıyık, “COP’lar yıllarca açıklanan taahhütlerle ölçüldü. Bundan sonra ölçü, sahada çalışan tesisler olmalı. Çimento ve beton geleceğin şehirlerinin temel malzemesi olmaya devam edecek. Çözüm, dünyayı inşa etmekten vazgeçmek değil; nasıl inşa ettiğimizi değiştirmek. Bizim için büyümenin yeni ölçüsü ton değil, ton başına karbon. Bir fabrikada bulduğumuz çözüm, bütün fabrikalarımızın çözümü oluyor. Globalde yerel olmak tam olarak budur. Dönüşüme uyum sağlamıyoruz; yönünü belirliyoruz” dedi.
İttifakın temel hedefleri arasında kalsine kil teknolojilerinin paylaşılması, yeni malzemelerin performansının doğrulanması ve düşük karbonlu çimentoların farklı pazarlarda yaygınlaştırılması bulunuyor. Bu kapsamda ürün reçeteleri yerine sahadaki performansı esas alan standartların geliştirilmesi, test ve uygulama deneyimlerinin paylaşılacağı ortak bir ağ kurulması ve özellikle kamu projelerinde düşük karbonlu çimentolara yönelik talebin artırılması öneriliyor.
Çalbıyık, ittifakın gerekliliğini ise “Teknoloji hazır. Eksik olan güven ve talep. İttifak bu ikisini inşa etmeli” sözleriyle özetledi.
Klinkerin yerini kalsine kil alıyor
Çimento üretiminde emisyonların azaltılmasının temel yollarından biri, yüksek karbon ayak izine sahip klinkerin nihai üründeki oranını düşürmek. Bu noktada CIMPOR’un geliştirdiği deOHclay teknolojisi, kalsine kilin çimento üretiminde kullanılmasına dayanıyor. Teknolojiyle geleneksel Portland çimentosu klinkerine kıyasla malzeme bazında yüzde 90’a varan emisyon azaltımı hedefleniyor. Nihai çimentodaki azaltım ise ürün bileşimine ve üretim koşullarına göre değişiyor. Aynı teknolojiyle elektrik tüketiminde yüzde 60, ısı enerjisi tüketiminde ise yüzde 30’un üzerinde tasarruf sağlanması amaçlanıyor.
Şirketin kalsine kil yatırımları da farklı coğrafyalara yayılıyor. CIMPOR, 2020 yılında Fildişi Sahili’nde Afrika’daki ilk kalsine kil tesisini devreye aldı. Kamerun’un Kribi tesisinde yerel hammaddeler, kalsine kil, yenilenebilir elektrik ve biyokütle birlikte kullanılarak geleneksel çimentoya kıyasla yaklaşık yüzde 40 daha düşük karbon yoğunluğuna ulaşılabiliyor. 2026 yılında Gana’da devreye alınan yeni tesisle Afrika’daki kalsine kil tesisi sayısı üçe yükseldi.
Şirketin bir sonraki önemli yatırımı ise Portekiz›de hayata geçirilecek. Yıllık 500 bin ton kapasiteli yeni kalsine kil üretim hattının Aralık 2026’da devreye alınması planlanıyor. Böylece Afrika’da geliştirilen üretim deneyiminin Avrupa’ya taşınması hedefleniyor.
Türkiye’de düşük karbonlu ürünlerin payı yüzde 34,8
OYAK Çimento’nun Türkiye’deki dönüşüm stratejisinde de düşük klinkerli ürünler ve yenilenebilir enerji yatırımları öne çıkıyor. Şirket, 2025 yılında çevre ve düşük karbon odaklı projelere 3,49 milyar TL yatırım gerçekleştirdi. Bu yatırımların yüzde 85,6’sı yenilenebilir enerji projelerine yönlendirildi. Aynı yıl düşük klinker içerikli ve sürdürülebilir ürünlerin toplam gelir içindeki payı yüzde 34,8’e ulaştı. Ankara Beypazarı’nda 115 MW’ın üzerinde kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali 2026 yılında tam kapasiteyle devreye alındı. Yenilenebilir enerjinin toplam enerji kullanımındaki payını yaklaşık yüzde 25 seviyesine taşıyan bu yatırımın yanı sıra Mardin GES ve atık ısıdan enerji geri kazanımı çalışmaları da sürüyor. Şirket, 2030 yılına kadar toplam elektrik tüketiminin yüzde 70’ini yenilenebilir enerji ve atık ısı geri kazanım kaynaklarından karşılamayı hedefliyor.
Çimentoda teknoloji devri
CIMPOR’un düşük karbonlu üretim yaklaşımında üç teknoloji öne çıkıyor. deOHclay, kalsine kil kullanımıyla geleneksel Portland çimentosu klinkerine kıyasla malzeme bazında yüzde 90’a varan emisyon azaltımı hedefliyor. X-Clinker, klinker üretimindeki yanma prosesini ortadan kaldırmayı ve tamamen elektrikli üretime geçişi amaçlıyor. TCC Group Holdings’in EnergyArk sistemi ise yenilenebilir enerjinin depolanmasını ve ağır sanayide elektrifikasyonu destekleyen batarya çözümleri arasında yer alıyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.