Bu tercih 2006 ile kaçınılmaz bir kıyas doğuruyor. Irak savaşına duyulan öfke Demokratları Kongre'ye taşıyınca George W. Bush, seçimin ertesi günü Donald Rumsfeld'in ayrılığını duyurmuştu. Trump ise Hegseth'i değiştirmeyi düşünüp düşünmediği sorusuna "Hayır, bence çok iyi iş çıkarıyor" yanıtını verdi.
İlk sınav, Kentucky temsilcisi Thomas Massie'nin sekiz maddelik azil önergesi oldu. Massie, Hegseth'in İran'da Kongre kararı olmadan savaş yürüttüğünü ve Savaş Yetkileri Yasası'nın 60 günlük sınırını aştığını iddia etti. Meclis 10 Kasım'da önergeyi 204'e karşı 211 oyla Yargı Komitesi'ne havale ederek fiilen gömdü. Görevi sona eren Cumhuriyetçilerin saf değiştireceği beklentisi boşa çıktı ve Massie tek başına kaldı. Bu disiplinin arkasında bir rakam yatıyor. Trump'ın bu yıl desteklediği adaylar Cumhuriyetçi ön seçimlerinde yaklaşık yüzde 96 oranında kazandı. Bir sonraki seçime ön seçimden geçerek ulaşan bir vekil için başkanla ters düşmek siyasi kariyerini riske atmak demek. Cumhuriyetçiler yenilginin faturasını Beyaz Saray'a kesmeyi göze alamadı ve bu suskunluk yönetime önümüzdeki iki yıl için açık çek verdi.
Hegseth örneği tek başına durmuyor. Seçimden üç gün sonra Trump, Beyaz Saray Personel Şefi Susie Wiles'ın yerine sert göç politikalarının mimarı Stephen Miller'ı getirdi. Demokratların soruşturma taleplerini "en üst düzeyde şantaj" diye niteledi. Başsavcı Todd Blanche de somut bir suç tanımı göstermeden Demokrat milletvekillerinin soruşturmayla karşılaşabileceği ihtimalini açık bıraktı.
Klasik siyaset bilimi, Kongre'yi kaybeden ve yeniden aday olamayacak başkanı topal ördek (lame duck) olarak tanımlar. Trump örneğinde bu mekanizma ters işliyor. Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange'nin ifadesiyle topal ördek kısa sürede öfkeli bir ördeğe dönüşebilir. İçeride yasama kanalı kapanınca enerji, başkanın en az denetlendiği alana akıyor: dış politika ve askeri komuta. Bunun kanıtı da ortada. Kongre'den iki partili destekle geçen Graham Yaptırımlar Yasası'nı Trump bizzat imzalamıştı. Yasanın Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlarını ise imzadan 28 gün sonra, 16 Ekim'de bir kararnameyle askıya aldı. Kongre'nin iradesini bir gecede askıya alabilen bir başkan, Demokrat çoğunluğun kararlarını da aynı rahatlıkla dolaşır.
İran dosyası bu mantığın en tehlikeli sınavı. German Marshall Fund, yönetimin seçimin ardından savaşı yeniden başlatacağına dair sinyal verdiğini not ediyor. Kuruma göre bu tablo, Bush'un 2006 yenilgisinin ardından Irak'a asker takviyesi kararını hatırlatıyor. Atlantic Council'den Jonathan Panikoff'a göre İran'a ağır bir saldırı gelecekse, yeni Kongre Ocak'ta yemin etmeden önceki geçiş döneminde gelecek.
Avrupa bu kaymanın ilk muhatabı. Bazı müttefikler İran operasyonları için üs erişimini reddedince Hegseth bunu "utanç verici" diye niteledi ve Avrupa'daki askeri varlığı gözden geçirme süreci başlattı. İspanya hava sahasını ABD uçaklarına kapattı, İngiltere ise üs erişimini genişletti. Vaşington artık müttefiklerini İran sınavındaki tutumlarına göre tasnif ediyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in seçimin ertesi günü Berlin'de sorduğu soru Avrupa'nın yeni gerçekliğini özetliyor. Merz'e göre Trump son iki yılı zaten büyük ölçüde Kongre'yi devre dışı bırakarak yönetti ve bunun şimdi değişmesi için bir neden yok.
Karşı argümanı ciddiye almak gerekiyor, çünkü Kongre çaresiz değil. 2026 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Avrupa'daki ABD askeri sayısının 45 günden uzun süre 76 binin altına inmesini yasaklıyor. NATO'dan resmi çekilme Senato'da üçte iki çoğunluk gerektiriyor. Merz de değişimin bütçe ve askeri planlamada yaşanacağını kabul ediyor, çünkü harcama yetkisi Kongre'de. Bu frenler resmi kopuşu ve ödenekleri bağlar ama gündelik stratejiyi yönetmez. Rotasyonların sıklığı, mühimmat tahsisi ve bir kriz anında Beşinci Madde taahhüdünün nasıl yorumlanacağı başkanın takdirinde kalıyor. Sertliğin asıl sınırı Trump'ın kendi siyasi ihtiyacından doğuyor. İran savaşının ekonomik faturasını taşıyan bir başkan, tabanına zafer sunmak için ani bir anlaşma ilanına da yönelebilir. Ağır bir saldırı ile hızlı bir barış duyurusu aynı öngörülemezliğin iki yüzü.
Türkiye açısından tablo iki yönlü. İran milletvekilleri ve Devrim Muhafızları'na yakın yayın organları, Yunanistan dahil sekiz ülkedeki ABD üslerini olası hedef olarak sıraladı. Bu listede Türkiye yer almıyor. İncirlik ve Kürecik'e ev sahipliği yapan Türkiye, Vaşington'un müttefiklerini sadakate göre tasnif ettiği bir dönemde hem pazarlık gücüne hem de baskı alanına sahip. Avrupa üs, hava sahası ve lojistik erişimi konusunda ortak bir tutum arayışına girerse Türkiye bu masanın merkezinde oturmalı.
Ara seçimin Vaşington'u yumuşatacağı varsayımı, Avrupa başkentlerinin bu yıl sürdürdüğü denge politikasının dayanağıydı. Hegseth'in kurtarılması bu varsayımı çökertti. İç cephede kuşatılan başkan, dış cephede daha serbest hareket ediyor. Avrupa'nın karşısında artık topal değil, öfkeli bir ördek var.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
DAHA FAZLA HABER OKU
Doç. Dr. Halim Gençoğlu Afrika diplomasisinde tarihî hafızadan yoksun bir hikâye
Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Hindistan, Körfez'in yerini alarak dünyanın veri merkezi üssü olabilir mi?
Gürsel Tokmakoğlu F-35: Küresel konseptin ilk ve tek modeli, takip uyumsuzluğu ve hazırlık tecrübesi
Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Hindistan, Körfez'in yerini alarak dünyanın veri merkezi üssü olabilir mi?
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.