IEA Başkanı Fatih Birol: Kalkınma bankaları temiz enerji finansmanında sınıfı geçemedi

YAYINLAMA 13 Kasım 2026 17:29

GÜNCELLEME 13 Kasım 2026 17:32

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Antalya’da devam eden COP31 kapsamında düzenlenen basın toplantısında enerji dönüşümü, iklim hedefleri ve finansman ihtiyacına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Uluslararası kalkınma bankalarının performansını eleştiren Birol, “Uluslararası kalkınma bankalarının, buna Dünya Bankası'nın geçmişteki performansı da dahil olmak üzere, gelişmekte olan ülkelere temiz enerjiye geçiş yolundaki yardımlarında sınıfı geçemediklerini düşünüyorum” dedi. Tablonun olumlu yönde değişmeye başladığını ifade etti. Türkiye'deki şirketlerin enerji dönüşümüne yönelik çalışmalarını da değerlendiren Birol, doğru yönde bir ilerleme gördüğünü ve bundan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

“Antalya’dan olumlu bir sonuç çıkacağına dair umutluyum”

Küresel enerji sistemindeki dönüşümün iklim politikalarından bağımsız olarak da hız kazandığını belirten Birol, 2026 yılında dünya genelinde devreye alınan yeni elektrik üretim kapasitesinin yüzde 79'unun yenilenebilir kaynaklardan oluştuğunu söyledi.

IEA'nın modellemelerine göre, yalnızca mevcut politikaların sürdürülmesi halinde bile enerji kaynaklı yıllık emisyonların yaklaşık 38 milyar tondan 30 milyar tona gerileyebileceğini aktararak, elektrifikasyonun belirleyici olacağını vurguladı.

Türkiye'nin COP31'de destek aradığı, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefinin mümkün olduğunca fazla ülke tarafından benimsenmesini istediğini belirten Birol, hedefin zirvenin nihai karar metnine mi yoksa eylem planına mı gireceğinin henüz netleşmediğini söyledi. Birol, son haftalarda hükümet temsilcileriyle yaptığı görüşmelerin ardından Antalya'dan olumlu bir sonuç çıkması konusunda iyimser olduğunu ifade etti.

Enerji güvenliği ile iklim hedefleri artık örtüşüyor

Enerji güvenliği ile iklim politikalarının uzun yıllar birbirine alternatif olarak değerlendirildiğini ancak son dönemde bu ilişkinin değiştiğini, İran savaşı sonrasında yaşanan gelişmelerin enerji güvenliği ve iklim hedefleri arasındaki ortak noktaları artırdığını söyleyen Birol, “İlk defa yıllardan beri, enerji güvenliği için iyi olan şeyler, iklim için iyi olan şeylerle hemen hemen tamamıyla örtüşüyor” dedi. COP31'in bu açıdan önemli bir fırsat sunduğunu belirten Birol, zirveden beklentisini “Daha fazla enerji, daha az emisyon” sözleriyle özetledi.

Elektrifikasyon petrol ve doğalgaz piyasalarını etkileyecek

Elektrifikasyonun fosil yakıt talebi üzerindeki etkilerine de değinen Birol, beş yıl önce otomobillerin yalnızca yüzde 5'inin elektrikli olduğunu, IEA verilerine göre bu yıl oranın üçte bire ulaştığını söyledi. Elektrikli araçların yaygınlaşmasının petrol piyasalarında, ısı pompalarının geleneksel ısıtma sistemlerinin yerini almasının ise doğalgaz piyasalarında etkili olacağını belirtti.

Brezilya'nın COP30'da gündeme taşıdığı fosil yakıtlardan uzaklaşma çalışmalarına da değinen Birol, elektrifikasyonun hızlanmasının bu yöndeki çabaları destekleyeceğini ifade etti.

IEA'nın yeni raporu 19 Kasım'da

IEA'nın 19 Kasım'da yayımlanacak yeni raporunda net sıfır emisyon senaryosunun yer alıp almayacağına ilişkin soruya da yanıt verdi. Kurumun 33 tam üye ülkesinin farklı enerji politikaları ve öncelikleri bulunduğunu hatırlatan Birol, raporun içeriğinin yayımlandığında görüleceğini söyledi. IEA'nın çalışmalarında temel ilkelerine bağlı kaldığını belirten Birol, üye ülkelerin taleplerine yanıt vermeye devam edeceklerini ifade etti. COP31'e devlet ve hükümet başkanları düzeyindeki yüksek katılımı da değerlendiren Birol, bunun kendisi için olumlu bir sürpriz olduğunu söyledi. Son iki yılda iklim değişikliğine yönelik ilginin azaldığı bir dönemin ardından Antalya'daki katılımın farklı bir eğilime işaret edebileceğini belirtti.