Asyalı rafineriler yeniden Orta Doğu petrolüne yöneldi

YAYINLAMA 13 Kasım 2026 09:56

GÜNCELLEME 13 Kasım 2026 09:57

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Orta Doğu kaynaklı tedarikin yeniden cazip hale gelmesi, ABD petrolüne yönelik talepte belirgin bir gerilemeye neden oldu. Asyalı rafinerilerin kasım teslimatlı ABD ham petrolü siparişleri yaklaşık %50 azalarak 24 milyon ile 26 milyon varil aralığına düştü.

ABD'nin Corpus Christi Limanı Üst Yöneticisi Kent Britton da geçen hafta ABD Körfez kıyısındaki limanlardan ayrılan 40 ham petrol tankerinin hiçbirinin Asya'ya gitmediğini açıkladı. Bu gelişme, Asya pazarındaki tedarik tercihlerinin ne ölçüde değiştiğini ortaya koydu.

Deniz taşımacılığındaki maliyet düşüşü de ticaret rotalarının yeniden şekillenmesinde etkili oldu. ABD Körfezi çıkışlı büyük petrol tankerlerinin günlük kazançları ekim ayındaki zirvesine kıyasla %61 geriledi. Basra Körfezi ile Doğu Asya arasındaki hatta ise düşüş %24 olarak kaydedildi.

Suudi Arabistan'dan 6 yılın en düşük fiyatı

Orta Doğu'daki üretim ve ihracat kapasitesinin toparlanması, bölgedeki petrol üreticilerinin fiyat politikalarına da yansıdı. Savaşın ilk aşamasında Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği ve enerji tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle azalan petrol akışı, son aylarda yeniden yükselişe geçti.

Suudi Arabistan, ekim ayında petrol üretiminin son yılların en yüksek aylık seviyelerinden birine ulaştığını bildirdi. Üretimdeki toparlanmayla birlikte Asyalı müşteriler üzerindeki rekabet de fiyat indirimlerini beraberinde getirdi.

Suudi Arabistan'ın Asya pazarına yönelik resmi satış fiyatları son 6 yılın en düşük düzeyine geriledi. Birleşik Arap Emirlikleri de aralık teslimatları için uyguladığı fiyat primini aşağı çekti. Nisan ayında OPEC üyeliğinden ayrılan BAE'nin de indirim politikasına katılması, bölgedeki üreticiler arasındaki rekabeti artırdı.

Çin'in Orta Doğu'dan alımı 42 milyon tona ulaştı

Asya'daki tedarik değişiminin en belirgin örneklerinden biri Çin'de görüldü. Dünyanın en büyük petrol ithalatçısı olan ülkenin ham petrol alımları ekim ayında son 7 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Basra Körfezi ülkelerinden gerçekleştirilen ithalat yaklaşık 42 milyon tona ulaşırken Irak petrolü alımlarda öne çıktı.

Japonya'da Eneos Holdings ve Cosmo Energy Holdings, Birleşik Arap Emirlikleri'nden petrol tedarik eden şirketler arasında yer aldı. Çin'deki bağımsız rafineriler de Irak kaynaklı kısa vadeli teslimat siparişlerini artırdı.

Hindistan'ın Basra Körfezi ülkelerinden gerçekleştirdiği petrol ithalatı da Rusya'dan yapılan alımları geride bıraktı. Böylece Orta Doğu, Asya'nın enerji tedarikinde yeniden ağırlığını artırdı.

Asya eski ticaret kanallarına dönüyor

Savaşın enerji ticaretinde oluşturduğu belirsizlik nedeniyle alternatif kaynaklardan alım yapan Asyalı rafineriler, Orta Doğu'daki tedarikin yeniden güçlenmesiyle eski ticaret kanallarına dönüyor. Japonya, Çin ve Tayland'daki şirketler bölgeden petrol siparişlerini artırırken daha önce askıya alınan bazı alımlar da yeniden devreye girdi.

Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar'dan Asya'ya gönderilen petrol miktarındaki artış, bölgenin ihracatını savaş öncesindeki seviyelere yaklaştırdı. Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları tamamen ortadan kalkmasa da tanker geçişlerinin sürmesi, sevkiyatların yeniden ivme kazanmasını sağladı.

Asya'nın Orta Doğu petrolüne olan bağımlılığını kısa sürede azaltmasının kolay olmadığı görülüyor. Küresel arzın mevcut yapısı, rafinerilerin alternatif tedarikçilere geniş çaplı geçiş yapmasına yetecek esnekliği sunmuyor.

Orta Doğu ağırlığını koruyor

Asyalı rafinerilerin tedarik tercihlerinde Orta Doğu'nun yeniden öne çıkması, bölgenin küresel petrol ticaretindeki konumunu koruduğunu gösteriyor. Japonya başta olmak üzere Asya ülkelerinin, sevkiyatların sürdürülebilmesi halinde Orta Doğu kaynaklı petrol alımlarına ağırlık vermeyi tercih ettiği görülüyor.

Alternatif tedarikçilere yönelmek kısa vadede arz güvenliği açısından seçenek sunsa da küresel petrol piyasasındaki mevcut üretim kapasitesi bu geçişi sınırlıyor. Bu nedenle Orta Doğu'nun Asya'nın başlıca petrol tedarik merkezlerinden biri olmayı sürdürmesi bekleniyor.