Asya'da iş piyasası değişiyor hangi meslekler yapay zekadan etkileniyor?

YAYINLAMA 12 Kasım 2026 13:10

GÜNCELLEME 12 Kasım 2026 13:12

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Yapay zeka teknolojilerinin iş dünyasında yaygınlaşması, Asya'nın istihdam piyasasında önemli bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Şirketler maliyetlerini düşürmek, verimliliklerini artırmak ve iş süreçlerini yeniden yapılandırmak amacıyla personel politikalarını değiştiriyor.

Çin'den Hindistan'a kadar birçok ülkede teknoloji şirketleri çalışan sayılarını azaltırken özellikle gençler ve yeni mezunlar için iş bulma imkanları daralıyor. Yapay zekanın bazı görevleri devralması, geleneksel mesleklerin geleceğine ilişkin tartışmaları da hızlandırıyor.

Yapay zeka 80 milyon çalışanı etkileyebilir

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) temmuz ayında yayımladığı araştırmaya göre, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) genelinde yaklaşık 80 milyon kişi, üretken yapay zekanın görevlerinin bir bölümünü üstlenebileceği mesleklerde çalışıyor.

Bu rakam bölgedeki toplam istihdamın yüzde 22,9'una karşılık geliyor. Ancak araştırma, yapay zekanın şu ana kadar bölgede geniş çaplı iş kayıplarına neden olduğunu gösteren yeterli kanıt bulunmadığını da ortaya koyuyor. ILO'ya göre çalışanların tamamının işini kaybetmesi yerine birçok meslekte görevlerin değişmesi ve otomasyonun yaygınlaşması bekleniyor.

Çin'de teknoloji devleri personel azaltıyor

Yapay zeka yatırımlarında öne çıkan Çin'de teknoloji şirketleri iş gücü planlarını yeniden düzenliyor. Alibaba'nın çalışan sayısı 2025 yılında yaklaşık üçte bir oranında azalırken şirketin geleneksel internet ticaretinden yapay zeka ve bulut bilişim hizmetlerine yönelmesi bu değişimde etkili oldu. Ülkenin büyük internet şirketlerinden Baidu da aynı dönemde personel sayısını yüzde 7 düşürdü. Microsoft ve Nokia gibi uluslararası şirketlerin Çin'deki faaliyetlerini küçültmesi de ülkedeki istihdam değişimini hızlandıran gelişmeler arasında yer aldı.

Çin hükümetinden iş kayıplarına karşı 18 maddelik plan

Çin yönetimi, yapay zekanın çalışma hayatı üzerindeki etkilerini kontrol altında tutmak amacıyla 2 Kasım'da 18 maddelik yeni bir plan açıkladı. Plan kapsamında merkezi ve yerel yönetimlerden büyük yapay zeka projelerinin istihdama olası etkilerini önceden değerlendirmeleri istendi. Buna göre yeni projelere onay verilmeden önce ortaya çıkabilecek iş kayıplarının incelenmesi ve çalışanları koruyacak önlemlerin hazırlanması öngörülüyor.

Japonya'da yeni mezunlar için işe alım alarmı

Japonya'da otomotiv, elektronik, robotik ve yarı iletken sektörlerinde yapay zeka kullanımının artması, şirketlerin gelecek dönem istihdam planlarını da etkiliyor. Japonya Verimlilik Merkezinin araştırmasına göre ülkedeki şirketlerin yarısından fazlası, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde çalışan sayılarının azalmasını bekliyor. 24 Ekim'de yayımlanan Nikkei anketinde şirketlerin yüzde 3,2'si 2027'de, yüzde 10,4'ü 2028'de ve yüzde 21,9'u 2029'da yeni mezun işe alımlarını azaltmayı planladığını bildirdi. Özellikle giriş seviyesi pozisyonların yapay zeka tarafından gerçekleştirilebilir hale gelmesi, üniversiteden yeni mezun olan gençlerin iş piyasasına girişini zorlaştırabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.

Güney Kore'de genç istihdamı geriliyor

Güney Kore'de yapay zeka kullanımının yoğun olduğu sektörlerde genç çalışan sayısında dikkat çekici düşüş yaşandı. Güney Kore Merkez Bankasının araştırmasına göre 2022-2026 döneminde 15-19 yaş grubundaki istihdam 285 bin kişi azaldı. Araştırmada, genç istihdamındaki gerilemenin yüzde 94'ünün yapay zeka kullanımının yoğun olduğu sektörlerde gerçekleştiği belirtildi.

Bilgi teknolojileri hizmetlerinde çalışan gençlerin sayısı yüzde 31,4 azalırken yayıncılık sektöründe yüzde 27,4, bilgisayar programcılığında ise yüzde 16,6 düşüş kaydedildi.

Hindistan'da 23 bin kişilik istihdam kaybı

Dünyanın önemli yazılım ve bilişim hizmetleri merkezlerinden Hindistan'da da teknoloji şirketleri yapay zeka yatırımları doğrultusunda yeniden yapılanmaya gidiyor. Ülkenin en büyük bilişim hizmetleri şirketi Tata Consultancy Services (TCS), 2025-2026 mali yılında küresel çalışanlarının yaklaşık yüzde 2'sini azaltmayı planlamıştı. Yaklaşık 12 bin kişiyi kapsayan kararın özellikle orta ve üst düzey görevlerde çalışanları etkilemesi öngörülmüştü. Şirketin çalışan sayısı Mart 2025'te 607 bin 979 iken Mart 2026 sonunda 584 bin 519'a geriledi. Böylece bir yıllık dönemde net çalışan sayısı 23 bin 460 azaldı. Hindistan'ın en büyük beş bilişim hizmetleri şirketinde de aynı mali yılda toplam çalışan sayısı yaklaşık 7 bin kişi düştü. Şirketler geleneksel yazılım hizmetlerinde işe alımları sınırlandırırken yapay zeka uzmanlarına yönelik istihdamı artırıyor.

Singapur'da işten çıkarmalar 4 bin 800'e yükseldi

Asya'nın önemli finans ve teknoloji merkezlerinden Singapur'da da şirketlerin yeniden yapılanma kararları istihdama yansıdı. Singapur Çalışma Bakanlığının 30 Ekim'de yayımladığı öncü verilere göre, işten çıkarılan kişi sayısı yılın ikinci çeyreğindeki 4 bin 620 seviyesinden üçüncü çeyrekte 4 bin 800'e çıktı. Bilişim ve iletişim, finans ve imalat sektörlerindeki organizasyon değişiklikleri işten çıkarmalarda etkili oldu.

Kamu kurumlarına teknoloji hizmeti sunan GovTech de temmuz ayında 93, ekim ayında ise 38 çalışanıyla yollarını ayırdı. Kurum yönetimi, toplam 131 kişiyi etkileyen kararın doğrudan yapay zeka kullanımından kaynaklanmadığını açıkladı. Singapur Çalışma Bakanlığının araştırmasına göre yapay zeka kullanan şirketlerin yalnızca yüzde 6,2'si bu teknoloji nedeniyle personel sayısını azalttığını bildirdi.

Tayvan ve Malezya'da istihdam kayıpları

Tayvan'da yapay zeka yatırımları ekonomik faaliyetleri desteklerken geleneksel sanayi sektörlerinde küçülme yaşanıyor. Japon lastik üreticisi Bridgestone, mayıs ayında Hsinchu bölgesindeki fabrikasında üretimi sonlandıracağını açıkladı. Kararın ardından 500'den fazla çalışanın işten çıkarılmasının planlandığı bildirildi. Malezya'da ise İnsan Kaynakları Bakanlığının verilerine göre 1 Ocak-12 Haziran 2026 döneminde 42 bin 807 kişi işsiz kaldı.

İşini kaybedenlerin 17 bin 485'inin, yani yüzde 40,85'inin şirket kapanmaları ve işletmelerin küçülmesi nedeniyle işten çıkarıldığı açıklandı. Malezya yönetimi, mevcut istihdam kayıplarında yapay zekanın başlıca neden olmadığını belirtti.

Tayland'da 8,7 milyon kişinin mesleği değişebilir

Tayland Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyinin araştırmasına göre ülkede yaklaşık 8,7 milyon kişi yapay zekadan etkilenebilecek mesleklerde çalışıyor. Bu rakam toplam istihdamın yüzde 21,8'ine karşılık geliyor. Araştırmada 2,2 milyon kişinin yaptığı görevlerin yapay zeka tarafından ikame edilme riski taşıdığı, 6,5 milyon kişinin ise yeni teknolojiler sayesinde verimlilik artışı sağlayabileceği değerlendirildi. Özellikle büro işleri, muhasebe ve yazılım alanları dönüşümden etkilenebilecek meslek grupları arasında gösteriliyor.

Filipinler'de 12,7 milyon çalışan risk altında

Çağrı merkezleri ve müşteri hizmetleri alanında önemli bir dış kaynak merkezi olan Filipinler'de yapay zeka, istihdam piyasasının geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor. ILO'nun 2026 araştırmasına göre ülkede yaklaşık 12,7 milyon kişi üretken yapay zekanın etkileyebileceği mesleklerde çalışıyor. Toplam istihdamın yüzde 3,6'sı ise görevlerin yapay zeka tarafından ikame edilme riskinin en yüksek olduğu meslek grubunda bulunuyor. Özellikle çağrı merkezi ve büro destek hizmetlerinde bazı pozisyonların otomasyon nedeniyle ortadan kalkabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, bölgedeki ülkelerin çalışanları yeni teknolojilere hazırlaması, mesleki eğitim programlarını genişletmesi ve çalışanların yeni beceriler kazanmasını desteklemesi gerektiğine dikkat çekiyor.