Demans ve gün ışığı arasındaki ilişki keşfedildi

Kış yaklaşırken günler kısalıp kararıyor. Bu durum aralık ayı boyunca hem ruhsal hem de fiziksel sağlığımız üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor. Ancak daha fazla gün ışığına maruz kalmak, demans riskini azaltmak da da…

Ancak daha fazla gün ışığına maruz kalmak, demans riskini azaltmak da dahil bu olumsuz etkilerle mücadele etmeye yardımcı olabilir. Birleşik Krallık'ta 90 bin kişi üzerinde yapılan ve ivmeölçer verilerine dayanan bir çalışma, bu bulguyu ortaya koydu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Çinli araştırmacılar, haziranda yaptıkları açıklamada, bulutlu günlerde bulutların arasından sızan ışığa bile sıkça maruz kalmanın, bu nörodejeneratif hastalığa yakalanma riskinin yüzde 16 daha düşük olmasıyla ilişkilendirildiğini belirtti.

Sekiz yıl süren çalışmanın yayımlandığı General Psychiatry adlı akademik dergisinin yayıncısı Wiley, bulgulara ilişkin detaylı açıklamasında, "günde 0,7 saatten daha az parlak gün ışığına maruz kalmanın", obezite, alkol tüketimi ve beyin hasarı gibi demans riskini artırdığı bilinen 6 temel faktörden bile daha güçlü bir gösterge olduğunu vurguladı.

Gözlemsel nitelikteki bu çalışma gün ışığının demansı durdurduğunu veya tamamen önlediğini kanıtlamasa da araştırmacılar bu bağlantının olası nedenlerine dair açıklamalarda bulundu.

Örneğin gün ışığına maruz kalmak, bozulmuş uyku-uyanıklık döngülerini düzeltebilir. Daha önceki araştırmalar da benzer uyku bozukluklarının demansla ilişkili olduğunu göstermişti.

Gün ışığı, beynin güneş temelli bir biyolojik saate uyum sağlamasına yardımcı oluyor ve uyku vakti geldiğinde vücudun uyku hormonu melatonini üretmesini destekliyor.

Uyku düzeninin bozulması ve başkalarından farklı bir uyku-uyanıklık döngüsüne sahip olmanın, kan damarlarına zarar vererek demans riskini artırdığı daha önce gösterilmişti.

Çalışmada gün ışığına maruz kalmanın beyinde daha az küçülmeyle ilişkili olduğu da belirtildi. Beyindeki küçülme de demansla ilişkilendirilen bir diğer belirti. Alzheimer Derneği'ne göre bu durum "beyin atrofisi" diye adlandırılıyor.

Araştırmacılar, "Bununla birlikte bu araştırmada ortaya çıkan bağlantıların gelecekteki çalışmalarla doğrulanması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Ayrıca gün ışığına maruz kalmak, demansın gelişim sürecini olumlu yönde etkileyebilir. Işık tedavisinin beyindeki iltihaplanmayı, sinaptik iletim düzensizliklerini ve mitokondriyal işlev bozukluklarını hafiflettiği tespit edildi.

Çalışmaya katılanlar, bir hafta boyunca bileklerinde ivmeölçer cihazları taşıdı.

Araştırmacılar katılımcılardan hangilerine daha sonra demans tanısı konduğunu belirlemek için tıbbi kayıtları, hastane bilgilerini ve ölüm sicili verilerini de inceledi.

Wiley, "8,1 yıllık ortanca takip süresi boyunca 741 katılımcıda demans gelişti" dedi.

Demans, ABD'deki en yaygın nörodejeneratif hastalık. Alzheimer Derneği, demansın en sık görülen türü olan Alzheimer'la yaşayan 7,4 milyon hasta olduğunu tahmin ediyor. Alzheimer hastalarının çoğu 65 yaşın üzerinde.

Demans veya Alzheimer'ın kesin bir tedavisi yok ancak durumu iyileştirebilecek tedaviler ve sağlıklı bireylerin riski azaltmak için atabileceği adımlar var.

Bunlardan bazıları epey basit. Örneğin her gün en az 20 dakika egzersiz yapmak ve meyve, balık ve sebze ağırlıklı Akdeniz diyeti gibi işlenmemiş gıdalarca zengin bir beslenme düzeni benimsemek.

Derneğe göre her ikisi de kalp sağlığını iyileştirerek beyne fayda sağlıyor, bu da kan ve oksijen akışını artırıyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/life-style/health-and-families

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

DAHA FAZLA OKU

Hakkında daha ayrıntılı: çeviri demans beyin