Morgan Stanley'nin 10 Kasım tarihli verilerine göre küresel hisse senedi hedge fonları, kasımın ilk haftasında on yılı aşkın dönemin en hızlı risk azaltımını gerçekleştirdi. Haziran sonundan bu yana pozisyon küçülmesi yüzde 10,7'ye ulaştı.
Murat Ali Oral 11 Kasım 2026 08:39 11 Kasım 2026 08:44 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Küresel hisse senedi piyasalarındaki sert dalgalanmalar, büyük yatırım fonlarını portföylerindeki riskleri hızla azaltmaya yöneltti. Morgan Stanley'nin 10 Kasım tarihli değerlendirmesi, özellikle yapay zekâ ve teknoloji hisselerinde yoğunlaşan satışların ardından hedge fonların pozisyonlarını son on yılı aşkın dönemin en yüksek hızında küçülttüğünü ortaya koydu. Kasım ayının ilk haftasına kadar süren geri çekilme, büyük yatırımcıların piyasadaki risklerini yeniden değerlendirdiğine işaret etti.
Haziran sonundan bu yana yüzde 10,7'lik küçülme
Morgan Stanley'nin kurumsal müşterilerine yönelik aracılık biriminin verilerine göre, hem yükseliş hem de düşüş yönünde hisse senedi işlemleri gerçekleştiren hedge fonların pozisyonlarındaki azalma, haziran sonundaki brüt piyasa değerinin yüzde 10,7'sine ulaştı.
Kasımın ilk haftasına kadar devam eden risk azaltımının hızı, on yılı aşkın dönemin en yüksek düzeyine çıktı. Böylece yaz aylarında başlayan pozisyon küçültme eğiliminin ekim ayındaki sert satışlarla sınırlı kalmadığı, kasım başında da devam ettiği görüldü.
Yüzde 10,7'lik gerileme fonların yatırımcılarına aynı oranda zarar ettirdiği anlamına gelmiyor. Veri, fonların hisse senedi piyasalarındaki pozisyonlarını ne ölçüde azalttığını gösteriyor.
Yapay zekâ hisselerinde sert yön değişimi
Büyük fonların risk azaltma eğiliminde, son aylarda yapay zekâ şirketlerinin hisselerinde yaşanan değer kayıpları belirleyici oldu. Özellikle yüksek değerlemelere ulaşan teknoloji şirketlerinin gelecekteki kârlılığına ilişkin soru işaretleri, yatırımcıların bu alandaki pozisyonlarını yeniden değerlendirmelerine yol açtı.
ABD ara seçimlerinin ardından teknoloji hisselerinde satışların hızlanması da fonlar üzerindeki baskıyı artırdı. Yapay zekâ yatırımlarının finansman maliyetleri ve büyük veri merkezi harcamalarının ne ölçüde gelir yaratacağına ilişkin belirsizlikler, sektörün önceki dönemdeki güçlü yükselişini zayıflattı.
Morgan Stanley'nin verileri, hedge fonların yapay zekâ hisselerindeki ağırlığının bu şirketlerin piyasa değerleriyle karşılaştırıldığında düşük seviyeye indiğini gösteriyor. Buna rağmen yapay zekâyla bağlantılı şirketler, fonların toplam mutlak hisse pozisyonlarının yaklaşık yüzde 32'sini oluşturmayı sürdürüyor.
Fonların yüzde 40'ından fazlası kazanç sağlayamadı
Satış dalgasının etkileri büyük fonların yatırım performanslarına da yansıdı. Morgan Stanley'nin ekim sonu verilerine göre hisse senedi seçimine dayalı stratejiler uygulayan hedge fonların yüzde 40'ından fazlası, 2026'nın ilk on ayında ya zarar etti ya da pozitif getiri elde edemedi.
Özellikle teknoloji hisselerine yoğunlaşan fonlar açısından kayıplar daha belirgin oldu. Bazı fonların yılın ilk yarısında elde ettiği yüksek getiriler, yaz aylarından itibaren hızlanan satışlar nedeniyle büyük ölçüde silindi.
Finansal baskı yalnızca yatırım performansıyla sınırlı kalmadı. Bazı büyük fon yönetim şirketleri yatırım ekiplerini küçültmeye, belirli stratejilerden çekilmeye ve kullandıkları borçlanma miktarını azaltmaya başladı. Böylece piyasalardaki düşüş, fon sektörünün faaliyet yapısına da yansıdı.
Bir günde 57 milyar dolarlık satış baskısı
Morgan Stanley'nin daha önce açıkladığı veriler, 5 Kasım'daki sert piyasa hareketinin büyüklüğünü de ortaya koydu. Banka, kaldıraçlı borsa yatırım fonlarının yeniden dengeleme işlemlerinden kaynaklanan hisse satış ihtiyacını yaklaşık 57 milyar dolar olarak tahmin etti. Bu tutar, 2007'den beri izlenen verilerde en yüksek seviyeye karşılık geldi.
Aynı gün ABD'deki uzun ve kısa pozisyon stratejileri uygulayan hedge fonların net kaldıraç oranında da keskin düşüş yaşandı. Morgan Stanley'nin değerlendirmesine göre bu hareket, 2010'dan bu yana görülen en büyük beş günlük kaldıraç azaltımından biri oldu.
Fonların borçlanarak oluşturdukları pozisyonları küçültmesi, piyasalardaki satış baskısını artırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Birden fazla büyük yatırımcının benzer hisseleri aynı dönemde satması, özellikle yoğun pozisyon alınmış şirketlerde fiyat hareketlerini büyütebiliyor.
Satışların devamı neye bağlı?
Büyük fonların risklerini azaltması, hisse senedi piyasalarında düşüşün mutlaka süreceği anlamına gelmiyor. Ancak satışların ne zaman yavaşlayacağı, fonların portföylerini yeniden büyütmeye başlayıp başlamayacağı ve teknoloji şirketlerine yönelik beklentilerin nasıl değişeceği önem taşıyor.
Özellikle yapay zekâ yatırımlarının finansmanı, şirketlerin kârlılık görünümü ve ABD'deki faiz politikası, büyük yatırımcıların yeniden risk üstlenme kararlarında etkili olabilecek başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
Morgan Stanley'nin son verileri, küresel hisse senedi piyasalarında yalnızca fiyatların değil, büyük yatırımcıların pozisyon alma davranışlarının da belirgin biçimde değiştiğini gösteriyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.