Bir günlük grev ne kadara mal oluyor? Avrupa’nın grev faturası

Bir günlük grev ne kadara mal oluyor? Avrupa’nın grev faturası

İspanya’da iki büyük sendikanın 14 yıl sonra birlikte düzenleyeceği genel grev, iş bırakma eylemlerinin ekonomiye maliyetini gündeme taşıdı. Beş çalışandan birinin greve katıldığı varsayımıyla yapılan hesaplamada Almanya ilk sırada yer alıyor. Ancak üretimdeki aksamanın tamamı kalıcı kayba dönüşmüyor.

10 Kasım 2026 13:45 10 Kasım 2026 13:48 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Avrupa’da hayat pahalılığı, ücretler ve kamu hizmetlerine yönelik taleplerle düzenlenen grevler, ülke ekonomilerinde milyarlarca euroluk faaliyeti etkileyebiliyor. Euronews’ün Eurostat verileri üzerinden yaptığı karşılaştırmaya göre, çalışanların yüzde 20’sinin bir gün iş bırakması halinde en yüksek ekonomik kayıp Almanya’da ortaya çıkıyor.

Hesaplamada ülkelerin yıllık gayrisafi yurt içi hasılası 365’e bölünerek günlük üretim bulunuyor. Ardından çalışanların beşte birinin greve katılmasıyla günlük üretimin de yaklaşık beşte birinin kaybedileceği varsayılıyor. Bu nedenle ortaya çıkan tutarlar, gerçekleşmiş zararları değil, ortak bir varsayıma dayanan tahmini kayıpları gösteriyor.

Almanya’da günlük kayıp 2,5 milyar euroyu buluyor

Eurostat’ın 2025 yılı verileriyle yapılan hesaplamada, Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’nın bir günlük kaybı yaklaşık 2,5 milyar euroya ulaşıyor. Fransa 1,6 milyar euroyla ikinci, İtalya ise 1,2 milyar euroyla üçüncü sırada yer alıyor.

İspanya için hesaplanan tutar yaklaşık 930 milyon euro. Geçen yıl 1,69 trilyon euroluk ekonomik büyüklüğe ulaşan ülkenin günlük üretimi yaklaşık 4,6 milyar euroya karşılık geliyor.

Aynı katılım oranıyla düzenlenecek bir günlük grevin tahmini maliyeti Belçika’da 350 milyon euro, Portekiz’de ise 170 milyon euro düzeyinde bulunuyor.

Grevlerin sektörlere eşit dağılmaması ise bu hesaplamaların başlıca sınırlılığını oluşturuyor. İş bırakma eylemleri ulaşım, eğitim ve kamu hizmetlerinde yoğunlaşırken, birçok fabrika ve ofis çalışmayı sürdürebiliyor.

Üretim kaybının önemli bölümü sonradan telafi ediliyor

Grev öncesinde açıklanan yüksek maliyet tahminleri, ekonomide aynı büyüklükte kalıcı bir kayıp yaşandığı anlamına gelmiyor. Ertelenen teslimatlar, yeniden planlanan randevular ve ek vardiyalar sayesinde ekonomik faaliyetin önemli bölümü sonraki dönemde tamamlanabiliyor.

Fransa Merkez Bankasının hesaplamasına göre, Mart ve Nisan 2023’te emeklilik reformuna karşı düzenlenen grevler, yılın ilk çeyreğinde büyümeyi yaklaşık 0,1 puan aşağı çekti. İkinci çeyrekte ise yaklaşık aynı büyüklükte bir telafi gerçekleşti.

Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü de 2018 ilkbaharındaki toplumsal eylemlerin GSYH üzerindeki olumsuz etkisini yaklaşık 0,1 puan olarak hesaplamıştı.

Buna karşılık bazı kayıpların telafisi mümkün olmuyor. Greve katılan çalışanların ücret kesintileri, gerçekleşmeyen faaliyetlerden doğan vergi kayıpları ve turizm ile hava ulaşımında kaçırılan gelirler bu kapsamda değerlendiriliyor.

Belçika’da iş günü kaybı rekor kırdı

Grevlerin ekonomik etkisinde sıklık da belirleyici oluyor. Avrupa Sendikalar Enstitüsünün (ETUI) verilerine göre, Belçika’da 2025 yılında grevler nedeniyle 1 milyon 354 bin 845 iş günü kaybedildi.

Her 1.000 çalışan başına 313 güne karşılık gelen bu kayıp, 1993’te kaydedilen 299 günlük rekoru aştı.

Hollanda İstatistik Kurumuna göre, aynı yıl ülkede düzenlenen 23 grev yaklaşık 60 bin iş günü kaybına yol açtı. Almanya’da ise Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, kaybedilen iş günü sayısını yaklaşık 645 bin olarak tahmin etti.

ETUI’nin öncü verileri, 2025’in Avrupa Birliği’nde 1991’den bu yana grevlerin en yoğun yaşandığı yıl olduğuna işaret ediyor.

İspanya’da 14 yıl sonra ortak genel grev

İspanya’nın en büyük iki sendikası İşçi Komisyonları (CCOO) ve Genel İşçi Birliği (UGT), 11 Kasım Çarşamba günü 24 saatlik genel greve hazırlanıyor. İki sendika, son ortak genel grev çağrısını Kasım 2012’de yapmıştı.

Konut kiraları, ücretlerin fiyat artışları karşısında yetersiz kalması ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerin öne çıktığı eylem, 29 Kasım’daki erken genel seçimden 18 gün önce düzenlenecek.

Avrupa’nın diğer ülkelerinde de benzer talepler gündemde. Fransa’da 5 Kasım’da hayat pahalılığına karşı grev ve protestolar düzenlenirken, İtalya’da CGIL sendikası 20 Kasım için genel grev çağrısı yaptı. Belçika’daki sendikalar da 23 Kasım haftasında genel greve gidebileceklerini duyurdu.

Katılımın ilk işareti elektrik tüketiminden gelecek

İspanya’da greve katılımın boyutuna ilişkin ilk göstergelerden birinin elektrik tüketimi olması bekleniyor.

Kasım 2012’deki genel grevde, şebeke işletmecisi Red Eléctrica’nın verilerine göre sabahın erken saatlerindeki elektrik talebi normal düzeyin yüzde 11,4 altında kalmıştı. Aynı yıl mart ayında düzenlenen grevde ise aynı saatte yüzde 15,4’lük düşüş kaydedilmişti.

Hava ulaşımında ise belirsizlik sürüyor. Havalimanı ve hava yolu çalışanları da grev çağrısının kapsamında yer alırken, hükümetin 9 Kasım Pazartesi itibarıyla sürdürülmesi zorunlu asgari uçuş hizmetlerini açıklamadığı belirtiliyor.

İspanya borsasında belirgin bir kaygı görülmedi

Grev hazırlıklarının finans piyasalarına yansıması ise sınırlı kaldı. İspanya’nın IBEX 35 endeksi, pazartesi gününü 19.742,5 puandan tamamladı. Yıl başından bu yana yüzde 14,1 yükselen endeks, tarihi zirvesinin yaklaşık yüzde 3 altında bulunuyor.

Grevden etkilenebilecek sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin hisselerinde de yıl genelinde güçlü artışlar görüldü. Otel zinciri Meliá Hotels International’ın hisseleri yüzde 38, havalimanı işletmecisi Aena’nın hisseleri ise yüzde 21 değer kazandı.

Kaynak: HABER MERKEZİ