“Sermaye piyasalarında büyük dönüşüm şart”

EKONOMİST YAZARI Aram Ekin Duran eduran@ekonomist.com.tr Profil Yazılar → “Sermaye piyasalarında büyük dönüşüm şart”

Fon soruşturması kapsamında atılan adımların sermaye piyasalarında ciddi bir dönüşüme yol açması gerektiğini vurgulayan Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, “Krizin ekonomi üzerindeki etkisi, piyasalara olan güvenin tesis edilmesine bağlı” diyor.

09 Kasım 2026 | 12:40

Eylül ayı ortasında 131 fonun tasfiyeye alınmasıyla patlak veren ve yarım milyona yakın yatırımcıyı etkileyen fon depremi, Türkiye piyasalarında sert kayıplara yol açarken, yüzbinlerce borsa yatırımcısını da para piyasalarından uzaklaştırdı. Hükümet tarafından uygulamaya konan şirket ve fonlara ilişkin tasfiye süreci, zarar gören pay sahiplerine yönelik ara ödeme yapılacağının açıklanması gibi adımlar Borsa İstanbul’daki panik satışlarını durdurmuş gözüküyor. Ancak bundan sonra, ekonomi yönetimi tarafından atılacak her adım yakından izlenecek. Hem sermaye piyasalarını hem de makro ekonomik parametreleri en yakından takip eden isimlerden biri olan İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu ile fon depreminin ekonomiye olası etkilerini ve küçük yatırımcının nasıl korunacağı üzerine konuştuk. Sorularımız ve aldığımız yanıtlar şöyle:

Ekonomist’in 11 - 24 Ekim 2026 tarihli sayısından

“TCMB sınırlı faiz indirimi yapabilir”
TCMB’ye bakacak olursak, Merkez Bankası artık yeni yıla kadar bir faiz indirimi yapmaz diyebilir miyiz? Nasıl görüyorsunuz önümüzdeki üç ayı Merkez Bankası açısından?
Bütün dünyada faizler açısından ters yönde bir rüzgar var. Ama bu 1-1,5 aydır var ve bizim Merkez Bankamız’dan genelde gelen sinyaller biraz indirim yönünde oldu. O yüzden ben indirim olabileceğini, ama sınırlı olabileceğini düşünüyorum. Yani belki 37’den 35’e inecekti, 36’ya inebilir, 35,5’a inebilir. Petrol fiyatlarında çok sert yukarı yönlü hareketler ve tahvil faizinde yukarı yönlü hareketler çok çok daha güçlenmedikçe bir indirim olabilir.

Eylül ayında ilişkin enflasyon verilerini nasıl yorumluyorsunuz?
Eylül ayı rakamı bir miktar beklentinin altında geldi. Yüzde 2’nin altında bir rakam var. En önemli nedeni gıda sektörünün eksi aylık rakamla gelmesi. Son aylarda genelde gıda, enflasyonu olumlu etkileyen ana unsur oldu. Burada gördüğümüz dinamik, bu yıl hava şartlarının genelde iyi gitmesiyle meyve sebze fiyatlarının görece daha az artması ya da indirimlerin daha sık olması oldu. Dolayısıyla birincisi o. İkincisi aslında mevsimsel olarak beklediğimiz eğitim, giyim gibi kalemlerde de görece yüksek artışlar var ama çok güçlü değil. Toplamda şunu söyleyebiliriz: Ekonomideki yavaşlamanın etkisi bu verilerde izleniyor. Genel olarak eylül ayı normalde mevsimsel faktörlerin de etkisiyle yüksek beklenen bir aydır. Geçmiş yıllara göre ve tahminlerin altında gelmesinde iç talepteki zayıflama ki burada son yaşadığımız sermaye piyasalarındaki türbülansın da bir yansıması var görünüyor. Orada özellikle mesela konut aylık artış 2.71 gözüküyor. Konut sektörü toplam endeksteki ağırlığı yüzde 11,4 civarında. Halbuki kira, aidat, bakım onarım, doğal gaz gibi giderler vatandaşın çok daha fazla.

Enflasyonun yıllık bazda yüzde 30’un altına düşmesi acaba “30’lardaki yapışkanlık kırılıyor mu?” sorusunu da gündeme getirdi. Yüzde 30-33 bandına sıkışan enflasyonda bu bir aylık veriyi baz alarak bir kırılmaya doğru gidiyoruz denebilir mi?
Bunu söylemek için erken ama şu var: OVP’de bu yılın son çeyreğinde güçlü bir büyüme öngörülüyordu yıllık yüzde 3,3 olması için. Son çeyrekte iç talebin güçlü olması yönünde bir beklenti de vardı ve buna yönelik de bir çerçeve bekleniyordu ya da oluşturulacaktı. Fakat son gelişmeler iç talepte birkaç aylık da olsa bir geri çekilmeye işaret ediyor. Dolayısıyla 30’un biraz altında olabilir. Ama bu 30’un üzerine çıkmayacak anlamına gelmiyor bence. Ama 30’un biraz altı biraz üstü yıl sonu için şu anda öngörebileceğimiz rakam. Buradaki unsur da iç talebin biraz daha yavaşlaması. Tabii petrol ve kur, kurun gidişatı da önemli faktörler olacak.

Özellikle bu fon soruşturması sonrasında Fitch’ten, S&P’den, JP Morgan’dan Türkiye ekonomisine etkileri üzerine analizler okuduk. Genel tabloya baktığımız zaman, son yaşanan olayların enflasyon ve büyüme dinamiklerine etki edip etmeyeceği üzerine ne söylersiniz? Çünkü stagflasyon tehlikesi de endişeler arasında…
OVP’ye baktığımızda gelecek yıl iç talebe yönelik maliye politikası ağırlıklı bir büyüme öngörüsü var ve ben seçim yılında bu politikanın izleneceğini tahmin ediyorum. O yüzden yavaşlama geçici. Enflasyonda ise tabii büyümenin hızlanması ile tekrar yukarı yönlü bir hareket görebiliriz. Görme ihtimalimiz var. Fakat hem daralma hem enflasyonda yükseliş şu anda görmüyorum. Ama dünya ekonomisi savaşın uzaması, petrol fiyatlarının çok yukarı gitmesiyle bu baskıyı hissedebiliriz.

Bu noktada uzun bir aradan sonra faiz artırımına giden FED’in önümüzdeki aylarda da faiz artırımına devam etmesini bekler misiniz?
ABD’de kasımda yapılacak seçim sonrası için evet, bekliyorum. Seçim öncesi bir şey gelmeyecek ama seçim sonrası mutlaka artırılması gerekecek. Bir iki kere de değil, daha fazla, en az üç tane artış gelir diye düşünüyorum.

Türkiye’de fon piyasasında yaşananlara geri dönecek olursak, kamu tarafından atılan adımları piyasalara güvenin yeniden tesis edilmesi adına nasıl görüyorsunuz? Sizce atılan adımlar yeterli midir? Ekstra adımlara ihtiyaç var mıdır?
Olay ortaya çıktıktan sonra atılan adımlar, genel olarak söylüyorum, doğru yönde. Bazı yatırım kuruluşlarının ve fonların karantina altına alınması doğru bir yaklaşım. Şimdi bu süreçte ödemelerin nasıl yapılacağı ve bunun yöntemi, miktarı önemli olacak. Bundan sonrası için mevcut yapı yani Türkiye’de sermaye piyasasının düzenlenme ve denetlenmesi konusunda her anlamda daha güçlü bir dönüşüme ve yapılanmaya ihtiyaç var görünüyor. Yani şu ilk aşamada mağdurların mağduriyetinin giderilmesi ve bunun ekonomiye makro ve finansal açıdan yansımalarını minimize etmek çabası var. Öncelikle onun olması gerekiyor. Bir sonraki aşamada ise yaşananların bir daha tekrarlanmaması için bütünsel bir yasal düzenleme, denetleme ve organizasyon yapısında ve yaptırım gücünde sağlam bir çerçeveye ihtiyaç var.

Türkiye’deki özellikle borsadaki küçük yatırımcılar, bu yaşananlardan nasıl bir ders çıkarmalı? Yatırım kararlarında kararlarını verirken nasıl hareket etmeliler?
Finansal piyasalarda bence en önemlisi, meşhur tabirle bütün yumurtaları ayrı sepete koymamak olmalı. İktisadın ve finans bu önemli teorisini kimse unutmamalı. Burada en büyük zararı görenler, bütün birikimlerini tek bir yatırım çeşidine dönüştürenler oldu. O yüzden bunu hiçbir zaman unutmamak gerekiyor. Risk alınacaksa da, o riski tasarruflarımızın beşte birini geçmeyecek şekilde almakta fayda var.

Yatırımcı ‘neden?’ diye sormalı”
“Ortalamadan çok fazla yukarı veya aşağı giden hiçbir getiri çok sürdürülebilir değildir. Özellikle yukarı giden tabii. Yatırımcı açısından ortalamaların çok üzerinde bir getiri varsa herkes buna yönelmek isteyecektir. O yüzden böyle bir şey varsa çok daha ihtiyatlı olmalarında fayda var. Yani ortalamanın çok üzerinde bir getiri varsa ve devam ediyorsa, o yatırım aracına dikkatle bakmakta fayda var. Neden diye sormalı yatırımcı, neden bana bu getiriyi sağlıyorlar?”

EKONOMİST YAZARI Aram Ekin Duran eduran@ekonomist.com.tr Profil Yazılar →