Enflasyonun belini kıracak yeni Hal Yasası Meclis yolunda

Giriş Tarihi: 09 Kasım 2026 10:58 Son Güncelleme: 09 Kasım 2026 11:01

ahaber.com.tr Haber Merkezi

A Haber’i Google'a ekleyin, doğru kaynaktan haberi alın!

Gıda fiyatlarındaki fahiş artışların önüne geçmek amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası, aracı ve komisyoncu hegemonyasını tamamen bitirmeye hazırlanıyor. Meclis komisyonuna gelmesi beklenen tarihi düzenleme, tarlada üretilen mahsulün doğrudan tüketiciye ulaşmasını sağlayarak fiyat katlanmalarını önleyecek. Mersin'deki mandalina üreticisinin kilo başına yalnızca 1 TL kazanabildiği çarpıcı adaletsizliğe neşter vuracak reformun temel yapısını ise, Berat Albayrak'ın yıllar önce hedef olarak gösterdiği "tarladan çatala güçlü ekosistem" modeli oluşturuyor.

Üretici ile tüketici arasındaki aracıları azaltmayı ve fahiş fiyat artışlarını önlemeyi amaçlayan Hal Yasası çalışmasında Meclis süreci bekleniyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 6 Kasım'daki açıklamasında AK Parti Grubunun çalışmalarını tamamladığını ve teklifin Meclis komisyonuna gelmesinin beklendiğini bildirdi.

BERAT ALBAYRAK'IN 2018'DE İŞARET ETTİĞİ MODEL

Doğrudan satışın kolaylaştırılması ve üretici örgütlerinin güçlendirilmesi hedefleri, dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın 2018'de dile getirdiği başlıklar arasında da bulunuyordu. Albayrak, üretimden tüketiciye uzanan süreci "Tarladan çatala güçlü ekosistem" ifadesiyle tanımlamıştı.

ÜRETİCİ BİRLİKLERİNE VE KOOPERATİFLERE DAHA FAZLA ALAN

Yumaklı, üretici birlikleri ve kooperatiflerin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer almasının hedeflendiğini belirtti. Büyük satış noktalarının ürünleri doğrudan üreticiden alabilmesine yönelik bir sistem üzerinde de çalışıldığını ifade etti.

TARLADAN MARKETE DOĞRUDAN SATIŞ HEDEFİ

Çalışmada, tarım ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sürecin yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Aracı ve komisyoncuların devreden çıkarılmasına yönelik adımlarla üreticilerin ürünlerini doğrudan marketlere, tüketicilere veya çevrim içi satış kanallarına ulaştırmasının kolaylaştırılması hedefleniyor.

Bu yolla aracı maliyetlerinin azaltılması ve ürünlerin tarladan sofraya ulaşana kadar yaşadığı fiyat artışlarının kontrol altına alınması amaçlanıyor.

YERLİ ÜRÜN SATAN MARKETLERE VERGİ TEŞVİKİ

Taslakta market raflarının büyük bölümünde yerli ürün bulundurulmasının zorunlu hale getirilmesi, yerli ürün satan marketlere vergisel teşvik sağlanması ve tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması öngörülüyor.

HALLERDE STOKTAN SATIŞA DİJİTAL TAKİP

Hallerde geliştirilecek dijital takip sistemleriyle stok, satış, kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimlerinin güçlendirilmesi planlanıyor. Kayıt dışı ticareti ve vergi kayıplarını önlemeye yönelik hükümler hazırlanırken kurallara uymayanlara hapis ve idari para cezaları getirilmesi hedefleniyor.

10 LİRALIK MANDALİNADA ÜRETİCİYE KALAN 1 LİRA

SABAH gazetesi yazarı Yavuz Donat, "Yeşil Kuşak" başlıklı köşe yazısında Hal Yasası'nın gıda güvenliği ve enflasyon açısından önemine dikkat çekti. Donat'ın aktardığı Mersin Hali örneğinde, kilosu 10 liradan satılan mandalinada nakliyeciye 7 lira, komisyoncuya 2 lira ayrılırken üreticiye 1 lira kalıyor.

Donat, üreticinin karşı karşıya kaldığı durumu "Bu koşullarda üreticinin ayakta kalması zor" sözleriyle değerlendirdi.

DONAT'TAN DÜZENLEMENİN HIZLA ÇIKARILMASI ÇAĞRISI

Düzenlemenin üreticiyi korumayı ve aracıları devreden çıkarmayı amaçladığını belirten Donat, "Halkın sofrasına ucuz gıdayı getirmeyi amaçlayan Hal Yasası Meclis'te. Çok olumlu gelişme. Daha fazla geç kalmadan. Muhalefetin de desteği ile hızlı bir şekilde çıkması ülke menfaatine olacak" ifadelerini kullandı.

ALBAYRAK'IN SEKİZ YIL ÖNCEKİ HEDEFLERİ YENİDEN GÜNDEMDE

Hal Yasası, 2018'de dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın da gündemindeydi. Albayrak'ın aracıların azaltılması, üretici örgütlerinin güçlendirilmesi ve tüketicilerin gıdaya daha uygun fiyatlarla ulaşması yönündeki hedefleri, bugün üzerinde çalışılan taslakta da yer alan başlıklar arasında bulunuyor.

"İNŞALLAH ARTIK KOMİSYONCULUK TARİHE KARIŞACAK"

Albayrak, "İnşallah artık komisyonculuk tarihe karışacak" açıklamasını yapmış; satışta rekabeti artıracak yeni haller ve satış alanları kurulması gerektiğini belirtmişti. Soğuk hava depolarıyla lojistik sürecindeki kayıpların önüne geçilmesini de hedefler arasında sıralamıştı.

"Tarladan çatala güçlü ekosistem" vurgusu yapan Albayrak, "Türkiye'de bu ekosistemin kurulması sadece enflasyon açısından değil aynı zamanda gıda ürünlerine çok daha makul fiyatlarla erişilmesi açısından da önemli." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Hal Yasası Meclise sunuldu! 'HAL YASASI' MECLİS'E SUNULDU!