Mahfi Eğilmez uyardı: Bu bizi ileride çok sıkıntıya sokabilir

YAYINLAMA 08 Kasım 2026 18:59

GÜNCELLEME 08 Kasım 2026 19:21

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Takip Et

İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye'de imalat sanayisindeki daralma, yatırımlardaki zayıflama ve ihracatın karşı karşıya olduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İmalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin (PMI) 47,9'dan 47,3'e gerilemesi ve faaliyet koşullarındaki bozulmanın 31'inci ayına ulaşması üzerine konuşan Eğilmez, üretimdeki zayıflamanın yanı sıra yatırım iştahındaki gerilemeye de dikkat çekti.

Sanayinin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payının yüzde 23'lerden yüzde 17'lere gerilediğini belirten Eğilmez, mevcut sorunların yalnızca faiz politikasıyla çözülemeyeceğini vurguladı.

"İmalat sanayisinde ciddi bir gerileme söz konusu"

İmalat sanayisindeki daralmayı CNBC-e'de değerlendiren Eğilmez, sanayi üretim verilerinin de olumsuz görünümü ortaya koyduğunu söyledi.

Eğilmez, "Sanayi üretim endeksine baktığımız zaman orada çok ciddi görünüyor. Alt kalemlere indiğimizde özellikle imalat sanayiinde ciddi bir bozulma, ciddi bir gerileme söz konusu üretimde" dedi.

Üretimdeki zayıflamanın yatırımlara da yansıdığını belirten Eğilmez, şirketlerin geleceğe ilişkin beklentilerindeki bozulmanın yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Eğilmez, "Yatırım da yapmıyorlar. Yani geleceğe dair beklentiler olumsuz hale gelince tabii yatırımcı yatırım da yapmaz hale geliyor" diye konuştu.

Sanayinin ekonomideki payı yüzde 17'ye geriledi

Türkiye'de sanayinin ekonomik büyüklük içindeki ağırlığının azaldığını belirten Eğilmez, bu değişimin boyutuna dikkat çekti.

Eğilmez, "Sanayinin ekonomi içindeki payı, gayrisafi yurtiçi hasıladaki payı yüzde 23'lerden yüzde 17'lere indi. Çok ciddi bir gerileme var" ifadelerini kullandı.

Sanayideki sorunların çözümünde faiz politikasına gereğinden fazla anlam yüklendiğini savunan Eğilmez, geçmişte faiz indirimleriyle, bugün ise faiz artışlarıyla bütün ekonomik sorunların çözülebileceği yönündeki yaklaşımları eleştirdi.

"Ya biz bir şeyleri kaçırıyoruz. Yani faize çok anlam yükledik baştan beri" diyen Eğilmez, şöyle devam etti:

"Tersine de anlam yüklemiştik; faizi indirirsek her şeyi çözeriz diye. Şimdi bu sefer bu taraftan ters anlam yüklüyoruz; faiz artırırsak her şeyi... Böyle bir dünya yok."

"Beklentileri düzeltmeden tek başına faize anlam yüklemenin bir anlamı yok"

Ekonomik sorunların yalnızca para politikasıyla giderilemeyeceğini belirten Eğilmez, Türkiye'deki beklentilerin hukuk, eğitim ve demokrasi gibi alanlardaki sorunlardan da etkilendiğini savundu.

Eğilmez, "Bu dünya nerede var biliyor musun? Bu dünya Avrupa'da var, kısmen Amerika'da var. Çünkü adamların hukuk düzeni ona göre düzgün. Beklentiler o kadar bozulmuş olsa bile işte bir şey değişiyor, tekrar düzelebiliyor. Bizde böyle değil" dedi.

Türkiye'deki beklenti sorunlarına değinen Eğilmez, "Bizde insanların gelecekle ilgili ve eğitimle ilgili, hukukla ilgili, demokrasiyle ilgili bu beklentileri bozuk. Bunları düzeltmeden biz tek başına faize bu kadar anlam yüklememizin bir anlamı yok" ifadelerini kullandı.

"Bu bizi ileride çok sıkıntıya sokabilir"

Sanayideki daralmanın uzun süre devam etmesinin üretim, yatırım ve ihracat açısından risk oluşturduğunu belirten Eğilmez, Türkiye'nin en önemli ihracat pazarlarından Avrupa'daki ekonomik durgunluğa da işaret etti.

Eğilmez, "Bu bizi ileride çok sıkıntıya sokabilir" uyarısında bulunarak, "Yani tamam ihracat artıyor falan ama öyle umduğumuz gibi gitmiyor bu işler" dedi.

İhracatın yalnızca Türkiye'deki ekonomik koşullardan etkilenmediğini belirten Eğilmez, Avrupa'daki zayıf ekonomik görünümün de önemli olduğunu söyledi.

Eğilmez, "Tabii dışarının da bunda etkisi var ihracat konusunda. İçerideki satışlarda değil ama dışarısı açısından onun da etkisi var. Çünkü bizim esas ihracat alanımız olan Avrupa'da işler iyi gitmiyor, çok kötü gidiyor hatta. Dolayısıyla oralarda da daralmalar var" diye konuştu.

"Türkiye'nin rekabet gücü kaybında iki etken de var"

Sanayideki daralmanın geçici ekonomik koşullardan mı yoksa kalıcı rekabet gücü kaybından mı kaynaklandığı sorusunu yanıtlayan Eğilmez, her iki etkenin de rol oynadığını belirtti.

Eğilmez, "Bence ikisi de var" diyerek Türkiye'nin enerji maliyetleri ve iş gücü rekabeti açısından karşı karşıya olduğu sorunları anlattı.

Türkiye'nin enerjide dışa bağımlı olduğuna dikkat çeken Eğilmez, "Bizim enerjimiz yok. Enerjiyi ithal ediyoruz. Dolayısıyla orada bir maliyet rekabet şansımız yok bizim" ifadelerini kullandı.

Geçmişte Türkiye'nin rekabet avantajlarından birinin görece düşük iş gücü maliyetleri olduğunu belirten Eğilmez, üretimin daha düşük maliyetli ülkelere kaymasının bu avantajı zayıflattığını söyledi.

Eğilmez, "Bizim gerçekten yaratıcılığımız var, bu topraklarda o var. Türk insanının buna ilaveten emeği nispeten düşüktü yani Avrupa'yla, Amerika'yla kıyasladığımızda. Şimdi çok daha düşük emekli yerlerde bunlar üretilmeye başlandı. İşte Hindistan'ıydı, Bangladeş'iydi, Pakistan'ıydı, ne bileyim Uzak Doğu" dedi.

Türkiye'nin bu ülkelerle maliyet açısından rekabet etmekte zorlandığını belirten Eğilmez, "Dolayısıyla buralarla yarışamaz hale de geldik biz de. Çünkü onlar kadar düşük değil. Dolayısıyla o da elimizden gitti" diye konuştu.

Sanayideki sorunların hem küresel koşullardan hem de Türkiye'nin kendi yapısal sorunlarından kaynaklandığını vurgulayan Eğilmez, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

"O nedenle ikisi birden var. Yani hem konjonktürün etkisi var, bütün dünyada bir konjonktürel sıkıntı var onun etkisi var, ikinci olarak da bence bizden kaynaklanan sorunlar da var."