Ülke tarihinin bu en büyük mali dolandırıcılık olayı, önce Merkez Bankası Başkanı Carlos Cavallo’nun, sonra Devlet Başkanı Santiago Peña'nın istifasıyla sonuçlandı.
Bu arada halk banka şubelerine akın etti. Binlerce kişi Paraguay sokaklarına döküldü. Ueno Bank’ta Paraguay nüfusunun yarısının, 3 milyon kişinin parası vardı.
Bankada mevduat hesabı olan kişi sayısının 500 bin olduğu söyleniyor. Rakamı 3 milyona çıkaran etken, bankanın her türlü para transferi yapılabilen bir telefon uygulamasına sahip olmasıydı.
Ayrıca bankanın yaklaşık 1 milyar USD kamu fonunu da çaldığı ortaya çıktı.
Merkez Bankası ve Savcılığa göre banka, mevduat sahiplerinin paraları ve devlet fonlarını, bankanın sahibi Miguel Vázquez Grubu'na ait şirketlere “bağımsız” gibi göstererek borç vermişti.
Oysa banka ile ilişkili şirketlere kredi verilmesi için izin verilen maksimum tutar yaklaşık 82 milyon USD’ydi. Şirketlerin grupla ilişkisiz görünmesini sağlamak ve böylece ilişkili şirketlere verilen kredileri yasallaştırmak için hisseleri eski çalışanlara veya yöneticilere devretmişler.
Banka bu şirketlere sadece imza karşılığı ve teminat olmadan borç vermiş.
Ve bu para, borçları ödemek veya yeni krediler oluşturmak için şirketler arasında transfer edilmiş.
Para şirketler arasında döndürülürken bir ödeme gücü imajı yaratılarak daha fazla kamu mevduatı çekmişler.
Vázquez’in şirketlerine akan paraların uluslararası sistemde kaybolduğu söyleniyor.
Fakat Vázquez Grubunun siyasi bağlantıları olmaksızın kamu fonlarının göz göre göre hortumlanması mümkün olamazdı.
İstifa eden Paraguay Merkez Bankası Başkanı Cavallo, 2021-2023 yılları arasında henüz bir finans şirketi olan Ueno’nun başkanlığını yapıyordu. Ueno, Cavallo 2023’te Merkez Bankası Başkanı olduktan 6 ay sonra Visión Bank’ı bünyesine kattı.
Cavallo’nun başında olduğu Merkez Bankası, yaklaşık 691 milyon USD tutarında 2 kredi sağlayarak bu birleşmeyi onayladı. Üstelik devralınan bankanın batık kredi portföyünün muhasebeleştirilmesinin ertelenmesine de izin verdi. Bu destekle yeni kurulan dijital kuruluş ülkenin en önemli 4 bankasından biri hâline geldi.
Yani banka kurulduğu andan itibaren kamu fonlarına dayanarak büyümeye başladı.
Mevduatların yüzde 5’ini bile ödeyemez duruma gelen bankaya 3 Kasım'da el konuldu. 27 yöneticisi gözaltına alındı. Bankanın sahibi Miguel Vázquez ve diğer 7 yönetici tutuklandı.
4 Kasım'da Merkez Bankası Başkanı, 5 Kasım'da ise Devlet Başkanı istifa etti.
Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña, bankanın doğrudan hissedarı olmasa da onu kontrol eden Grupo Vázquez'in bir parçasıydı.
Yani Peña, çöken bankanın sahibi Miguel Vázquez’in bir ortağıydı.
Vázquez Grubu, açıkça Devlet Başkanı ve Merkez Bankası Başkanını kullanarak kamu fonlarına kolayca erişmişti.
Muhalif 35 milletvekilinin imzasıyla Kongrede başkanı azil süreci başlatıldı.
Fakat muhalefet, Devlet Başkanını “siyasi yargılama” anlamına gelen bu “impeachment”i geçirecek güce sahip değildi.
Bu noktada Peña’nın partisi Partido Colorado’nun “ulusal barışı sağlamaya yönelik cumhuriyetçi bir jest” olarak yargılamaya kapı açması kritik bir adımdı.
Paraguay oligarşisinin partisi olan Partido Colorado’nun bu “jestinin” toplumsal barışın sağlanması amacını taşımadığı açık. Zira bu parti, 36 yıl süren Stroessner diktatörlüğünün ana siyasi destekçisiydi. Hatta bunu kendileri de kabul ediyor, “Evet, biz hatalar yaptık ama şimdi demokratik değerlere bağlıyız” diyorlar.
Oysa bu parti, diktatörlük döneminde de bugün de bir üst sınıf egemenlerin partisi.
İşin aslı, Paraguay’daki bu hegemonik iktidar yapısı, banka çöküşünün maliyetini üstlenmemek ve rejimin devamlılığını korumak için kendi temsilcisinin başını teslim etmeye razı oldu.
Benzer bir durum Flavio Bolsonaro ile partisi Partido Liberal arasında geçerli.
2 hafta önce Brezilya başkanlık seçimlerini Lula’ya karşı kaybettikten sonra ABD’ye kaçan Flavio, o günden bu yana partisi tarafından silindi. Flavio’nun ABD’den yaptığı açıklamalar ve kaçışı açıkça Liberal Parti tarafından reddedildi.
Bu yanıyla Latin Amerika’daki kriz, partilerini arkasından sürükleyen neosağcı liderlerin kişiliğinde ortaya çıkıyor.
Bunlar yalnızca kamusal kurumların işleyişini değil, kurumsal siyasetin işlevini de bozuyor.
Diğer yandan bu “liderler”, Paraguay’da ya da Brezilya’da olduğu gibi kendilerini iktidarda tutan üst sınıf ittifakının kolaylıkla kurban vereceği zayıflıkta karakterler.
Santiago Peña, yargılamadan kurtulmak için alelacele istifa etti. Çünkü Paraguay Anayasası, eski başkanlara ömür boyu senatörlük kalkanı sağlıyor.
Ama Kongredeki impeachment süreci durmadı. Peña savunmasını sunmak için 72 saat süre istemesine rağmen cuma günü yargılanmasına karar verildi. Bu da başkanın senatörlük kalkanını kullanamayacağı anlamına geliyordu.
Aynı gece eski başkan Peña hakkında tutuklama kararı çıkarıldı ve hemen ev hapsine alındı.
Merkez Bankası Başkanı hakkında daha ağır bir soruşturma yürüyor ve o da şimdilik ev hapsinde.
Flavio gibi neosağcı (ya da MAGA’cı olarak anılan) Peña’nın gidişi Trump’ın kıtadaki hegemonyasını zayıflatacak gibi görünüyor.
Zira Peña hükümeti, Trump’ın askeri ittifakı “Amerika Kalkanı”nın bir üyesiydi. Daha 2 hafta önce Peña ile Washington’da buluşan Marco Rubio, Paraguay’ın Çin’e karşı Tayvan’ı desteklemesini övmüştü.
Oysa Biden yönetimi zamanında yolsuzluk sebebiyle bu ülkeye mali yaptırım uygulanıyordu.
Trump ise Ekim 2025’te bu yaptırımı kaldırmıştı.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
Hakkında daha ayrıntılı: PARAGUAYSantiago PeñaÖzgür Uyanık
DAHA FAZLA HABER OKU
Vahap Uluç Yapay zekâ ve hayatın anlamı
Dr. Osman Gazi Kandemir Din, yeni jeopolitik rekabetin araçlarından biri hâline geldi
Gürbüz Evren "Fransa'da Faşizm geri dönüyor" ve Yahudiler de Marine Le Pen'e oy verecek
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.