İspanya'dan zeytinyağı üreticilerini koruma hamlesi

• İspanya'da 2026/27 sezonunda zeytinyağı üretiminin yüzde 23 artarak 1,6 milyon tona ulaşması bekleniyor. Sezona geçen yıla göre yüzde 23,3 daha fazla stokla giren İspanya, üreticiyi düşen fiyatlara karşı korumak için kritik bir karara imza attı. Arzın piyasaya sunulmasını düzenlemeye çalışan bakanlık, üretimin ne kadarının sezon sonuna kadar piyasadan çekileceğini 15 Kasım'dan önce açıklayacak.

06 Kasım 2026, 13:21 Güncelleme : 06 Kasım 2026, 13:21

İRFAN DONAT

Türkiye'de bu yıl pek çok üründe olduğu gibi zeytinde de yaşanan yüksek rekolte, artan maliyet ve düşen üretici fiyatları İspanya'nın da gündeminde.

İspanya’nın başlıca zeytin üretim bölgelerinde ilkbaharın ılıman ve bol yağışlı geçmesi, çiçeklenmeyi ve meyve tutumunu destekledi. Özerk bölgelerin rekolte tahminlerine göre, ülkenin zeytinyağı üretimi, 2026/27 sezonunda önceki sezona kıyasla yüzde 23 artarak 1 milyon 602 bin 596 tona ulaşacak. Tahmin gerçekleşirse İspanya, zeytinyağında kayıtlardaki en yüksek dördüncü sezon üretimine ulaşmış olacak.

Üretim artışı beklenirken yeni sezona devreden stok da büyüdü. Bakanlığın 28 Ekim’de yayımladığı verilere göre İspanya, sezona 357 bin 40 ton zeytinyağı stokuyla girdi. Bu miktar, önceki sezonun başlangıç stokunun yüzde 23,3 üzerinde.

Zeytinyağında hem üretimin hem de sezon başı stokların arttığı bir dönemde arzı düzenlemek için harekete geçen İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı tarafından 30 Ekim’de Resmî Gazete’de piyasada fiyat istikrarını korumaya yönelik bir karar yayımlandı. Söz konusu düzenleme ülke genelindeki zeytinyağı üretim tesislerini kapsıyor. Amaç, üretimin bir bölümünü sezon sonuna kadar piyasanın dışında tutarak zeytinyağı piyasasında istikrarı sağlamak.

Piyasadan çekme mekanizması nasıl işleyecek?

Bu karara ilişkin mekanizmanın devreye girmesinde iki gösterge birlikte değerlendiriliyor. Sezon başı stoku ile tahmini üretimin toplamının, önceki altı sezonda aynı şekilde hesaplanan ortalamanın yüzde 120’sine ulaşması gerekiyor.

Piyasadan çekilecek miktar, her ay itibarıyla sezon başından o tarihe kadar üretilen toplam zeytinyağı üzerinden hesaplanacak. Üreticiler, yükümlülüklerini hangi kategorideki zeytinyağından karşılayacaklarına kendileri karar verecek.

Sektör açısından şimdi yanıt bekleyen soru, üretimin ne kadarının piyasa dışında tutulacağı. Bakanlık, 2026/27 sezonunun sonuna kadar piyasadan çekilecek zeytinyağının oranını 15 Kasım’dan önce belirleyecek.

Depolamanın sonuçlarına ve piyasa istikrarı üzerindeki etkisine bakılarak bu oran daha sonra değiştirilebilecek.

İspanya, piyasada oluşmaya başlayan düşük fiyatlara karşı bu düzenleme ile İspanyol zeytin üreticilerini korumayı ve piyasada fiyat istikrarını sağlamayı hedefliyor.