Cezayir 53 yıl sonra ilk kez yurt dışına asker gönderiyor

YAYINLAMA 06 Kasım 2026 13:20

GÜNCELLEME 06 Kasım 2026 13:22

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Kuzey Afrika'nın önemli askeri güçlerinden Cezayir, dış ülkelere asker gönderme konusundaki geleneksel politikasında köklü bir değişikliğe gitti. Cezayir Parlamentosu, 25 Ekim'de komşu ülke Nijer'e askeri birlik gönderilmesine ilişkin kararı onayladı. Böylece Cezayir ordusunun 1973 Arap-İsrail Savaşı'nda Mısır'a destek vermesinden sonra ilk kez ülke dışında görevlendirilmesinin önü açıldı. Karar, parlamentonun iki kanadında da kabul edildi. Üst kanat olan Ulus Konseyi öneriyi onaylarken, Halkın Ulusal Meclisi de aynı yönde karar verdi.

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun'un da yetkilendirdiği askeri görevin, ülkenin uzun yıllardır benimsediği sınır ötesi müdahalelerden uzak durma yaklaşımında önemli bir kırılma oluşturduğu değerlendiriliyor.

Askerlerin görev yeri Nijer olacak

Cezayir'in askeri birliklerini göndermeyi planladığı bölge, Nijer'in kuzeyindeki Madama olarak açıklandı. Libya sınırına yakın konumuyla stratejik önem taşıyan bölgenin, iki ülke arasındaki enerji ve ekonomik iş birliği açısından kritik bir noktada bulunduğu belirtiliyor. Cezayir yönetimi, asker gönderme kararının bir savaş hazırlığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Görevin temel amacının ekonomik altyapıyı ve stratejik yatırımları korumak olduğu vurgulanıyor. Ancak gönderilecek askerlerin sayısı ve görevlendirmenin ne zaman tamamlanacağı konusunda kamuoyuyla henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmış değil.

Petrol ve doğalgaz yatırımları kararın merkezinde

Cezayir'in Nijer'e asker gönderme kararının arkasında yalnızca güvenlik kaygıları bulunmuyor. İki ülke arasındaki enerji iş birliği de bu adımın önemli gerekçeleri arasında yer alıyor. Cezayir devlet enerji şirketi Sonatrach, Nijer'de petrol arama faaliyetleri yürütüyor. Özellikle ülkenin Kafra bölgesindeki hidrokarbon kaynakları, Cezayir açısından ekonomik önem taşıyor. Bunun yanında Nijerya'dan çıkarılacak doğalgazın Nijer üzerinden Cezayir'e, buradan da Avrupa pazarlarına ulaştırılmasını amaçlayan Trans-Sahra Doğalgaz Boru Hattı projesi bulunuyor. Projenin hayata geçirilmesi, Afrika'nın enerji kaynaklarının Avrupa'ya taşınmasında yeni bir güzergâh oluşturabilir. Dolayısıyla Cezayir'in Nijer'deki yatırımlarını koruma isteği, askeri kararın ekonomik boyutunu da ortaya koyuyor.

Sahel bölgesindeki güvenlik tehdidi büyüyor

Cezayir'in sınır ötesi askeri adımında etkili olan bir diğer unsur, Sahel bölgesinde giderek karmaşıklaşan güvenlik ortamı. Nijer, Mali ve Burkina Faso'da El Kaide ve DEAŞ bağlantılı silahlı grupların faaliyetleri, bölgedeki istikrarsızlığın temel nedenleri arasında gösteriliyor. Özellikle Nijer'de askeri yönetimin iktidara gelmesinden sonra güvenlik sorunları ve uluslararası ilişkilerdeki değişim dikkat çekiyor. Bölgedeki silahlı grupların enerji tesisleri ve ulaşım güzergâhları açısından oluşturduğu riskler, Cezayir'in ekonomik çıkarlarını da doğrudan ilgilendiriyor. Bu nedenle Cezayir yönetimi, Nijer ile güvenlik iş birliğini artırarak hem bölgesel istikrara katkı sağlamayı hem de kendi yatırımlarını korumayı hedefliyor.

İki ülke arasındaki ilişkiler yeniden güçleniyor

Cezayir ile Nijer arasındaki ilişkiler, 2023 yılında Nijer'de gerçekleşen askeri darbenin ardından ciddi sorunlar yaşamıştı. Cezayir yönetimi darbeye karşı çıkarken iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde gerilim yaşandı. Daha sonraki dönemde Mali sınırında düşürülen bir insansız hava aracı nedeniyle bölgesel tansiyonun yükselmesi de ilişkileri olumsuz etkiledi. Ancak son aylarda karşılıklı temasların artmasıyla birlikte iki ülke arasında yeni bir yakınlaşma süreci başladı.

Nijer Cumhurbaşkanı Abdourahamane Tiani'nin şubat ayında Cezayir'i ziyaret etmesi ve savunma yetkilileri arasındaki görüşmeler, iş birliğinin yeniden şekillenmesinde etkili oldu. Ekim ayında Nijer Savunma Bakanı Salifou Mody'nin Cezayir'de gerçekleştirdiği temaslar da askeri ilişkilerin güçlendiğini gösteren gelişmeler arasında yer aldı.

2020 Anayasası sınır ötesi görevlendirmenin önünü açtı

Cezayir'in aldığı karar, ülkenin anayasal düzenlemeleri açısından da önem taşıyor. 2020 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle Cezayir askerlerinin ülke dışında görevlendirilmesinin belirli koşullar altında önü açılmıştı. Anayasanın 91'inci maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, parlamentonun her iki kanadında da en az üçte iki çoğunluğun desteğini alması şartıyla askeri birlikleri yurt dışında görevlendirebiliyor. Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği ve Arap Birliği çatısı altında yürütülen barış operasyonlarına katılım da anayasal çerçevede düzenleniyor. Nijer'e asker gönderilmesi kararı, bu düzenlemenin ardından gerçekleştirilen en dikkat çekici sınır ötesi askeri adım olarak öne çıkıyor.

Cezayir Afrika'daki askeri ağırlığını artırıyor

Cezayir'in aldığı karar, ülkenin Afrika kıtasındaki askeri ve ekonomik konumuyla birlikte değerlendiriliyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre Cezayir, 2025 yılında savunmaya 25 milyar doların üzerinde kaynak ayırarak Afrika'nın en fazla askeri harcama yapan ülkesi oldu. Bu askeri kapasitenin Nijer'deki ekonomik çıkarların korunması amacıyla sınır ötesinde kullanılması, Cezayir'in Sahel bölgesindeki rolünün genişleyebileceğine işaret ediyor.

Yaklaşık 53 yıl sonra alınan bu kararın nasıl uygulanacağı, gönderilecek birliklerin büyüklüğü ve görevin süresi önümüzdeki dönemde bölgedeki gelişmeler açısından yakından takip edilecek.