Bakır, yapay zekâ yatırımlarına ilişkin kaygılarla 13 bin 800 doların altına gerilerken demir cevheri Çin’de 690 yuan civarında işlem gördü. Nikel arz endişeleriyle yükseldi; alüminyum ve kalayda farklı fiyat hareketleri öne çıktı.
Murat Ali Oral 06 Kasım 2026 09:00 06 Kasım 2026 09:06 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Küresel metal piyasaları, 6 Kasım Cuma gününe farklı yönlerde fiyat hareketleriyle başladı. ABD'deki teknoloji hisselerinde yaşanan sert satışlar bakır ve kalay üzerinde baskı oluştururken dünyanın en büyük nikel üreticisi Endonezya'dan gelen haberler bu metalin fiyatını destekledi. Demir cevherinde ise Çin'in zayıf çelik talebiyle stok yenileme beklentileri karşı karşıya geldi.
Bakır 13 bin 800 doların altına geriledi
Londra Metal Borsasında üç ay vadeli bakır, cuma gününün erken işlemlerinde ton başına 13 bin 786 dolara kadar geriledi. Metal, böylece temmuz ayının sonundan bu yana görülen en düşük seviyelere yaklaştı.
Bakırın fiyatında yaşanan gerilemede, ABD ara seçimleri sonrasında yapay zekâ sektörüne yönelik düzenlemelerin sıkılaşabileceği endişeleri etkili oldu. Teknoloji hisselerinde büyüyen kayıplar, veri merkezleri ve elektrik altyapısı için yapılacak yatırımların geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Çin'de de satış baskısı görüldü. Şanghay Vadeli İşlemler Borsasında aralık vadeli bakır kontratı yüzde 1,29 gerileyerek ton başına 104 bin 950 yuana indi.
Ancak bakırın fiziki piyasasındaki sıkışıklık henüz sona ermiş değil. Çin'in ithal bakır talebini gösteren Yangshan primi 210 dolar seviyesine kadar yükseldi. Bu durum, vadeli piyasalardaki düşüşe rağmen bazı bölgelerde metal tedarikinin sıkı kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
Demir cevherinde Çin talebi belirleyici
Demir cevheri fiyatları cuma sabahı Çin'in Dalian Emtia Borsasında ton başına 690 yuan civarında işlem gördü. En çok işlem gören vadeli kontratta artış yaklaşık yüzde 0,44 oldu.
Deniz yoluyla taşınan yüzde 61 demir içerikli cevherin uluslararası gösterge fiyatı ise 5 Kasım'da ton başına 91,75 dolar düzeyindeydi. Dalian vadeli kontratı ile uluslararası fiziksel cevher göstergesinin farklı kalite ve teslimat koşullarına dayandığı için aynı fiyatı göstermesi gerekmiyor.
Çinli çelik üreticilerinin düşük kâr marjları, zayıf inşaat talebi ve yüksek liman stokları demir cevheri üzerindeki baskının temel nedenleri arasında bulunuyor.
Avustralya ve Brezilya'dan yapılan sevkiyatların artması da arz yönündeki baskıyı güçlendiriyor. İki ülkedeki büyük tedarikçilerden yapılan demir cevheri sevkiyatları, 2 Kasım itibarıyla haftalık yüzde 1,3 artarak 27,9 milyon tona ulaştı.
Buna karşılık Çinli çelik üreticilerinin Şubat 2027'deki Ay Yeni Yılı tatili öncesinde stoklarını artırabilecekleri beklentisi, fiyatlarda daha sert düşüşleri sınırlıyor.
Alüminyumda ticaret ve arz riski öne çıkıyor
Alüminyum piyasasında hem ticaret politikaları hem de üretim kapasitesine ilişkin gelişmeler belirleyici olmaya devam ediyor.
Londra Metal Borsasının 5 Kasım resmî kapanışında üç ay vadeli alüminyumun tonu 3 bin 64 dolar oldu. Çin'de ise 6 Kasım işlemlerinde aralık vadeli kontrat yüzde 0,35 yükselerek 23 bin 95 yuana çıktı.
Alüminyumda yeni belirsizliklerden biri ABD ile Kanada arasında gündemde olan ticaret anlaşması. Kanada menşeli alüminyuma uygulanan ABD gümrük vergisinin yüzde 50'den yüzde 25'e indirilmesi ihtimali, uluslararası ticaret akışını değiştirebilir.
Kanada'dan ABD'ye sevkiyatların yeniden artması, Avrupa'ya yönelen alüminyum miktarının azalmasına neden olabilir.
Avrupa'da Rus metalinin kullanımının azaltılması, Mozambik'teki üretim sorunları ve Orta Doğu'dan yapılan sevkiyatlardaki aksaklıklar da tedarik risklerini canlı tutuyor.
Nikel yükseldi, kalayda satışlar derinleşti
Sanayi metallerindeki satış dalgasından ayrışan ürünlerden biri nikel oldu. Şanghay'da aralık vadeli nikel kontratı yüzde 2,53 yükselerek ton başına 123 bin 350 yuana ulaştı.
Nikel fiyatlarını destekleyen gelişme, Endonezya'nın büyük bir maden cevheri ticaret ağına bağlı şirketlerin faaliyetlerine yönelik denetimleri sıkılaştırması oldu.
Ülkede daha önce gündeme gelen üretim kotaları ve bazı tesislerdeki maliyet artışları da arz endişelerini güçlendiriyor. Endonezya'nın 2027 yılı nikel cevheri üretim kotalarını yeniden azaltma ihtimali piyasada izleniyor.
Kalayda ise ters yönde hareket yaşandı. Şanghay'da aralık vadeli kalay kontratı yüzde 2,96 düşerek ton başına 343 bin 40 yuana geriledi.
Elektronik devrelerde ve lehim üretiminde kullanılan kalay, yapay zekâ yatırımlarına ilişkin endişelerden olumsuz etkileniyor. Londra Metal Borsasında kalayın üç ay vadeli fiyatı 5 Kasım kapanışında 45 bin 479 dolar düzeyindeydi.
Çinko da satış baskısı altında kaldı. Şanghay'da aralık vadeli çinko kontratı yüzde 0,61 düşerek ton başına 25 bin 455 yuana indi.
Türkiye'deki sanayi üretimini nasıl etkileyebilir?
Metallerdeki farklı fiyat hareketleri, Türkiye'de sanayi üretiminde kullanılan hammaddelerin maliyetlerine de yansıyabilecek gelişmeler arasında bulunuyor.
Bakır fiyatlarının gerilemesi, elektrik kablosu, transformatör, beyaz eşya ve elektrikli ekipman üreten şirketler açısından hammadde maliyetlerini azaltabilecek bir gelişme.
Alüminyumda fiyatların yüksek kalması ise otomotiv yan sanayisi, ambalaj, profil ve yapı malzemeleri üreticileri açısından maliyet baskısının sürmesine neden olabilir.
Nikel ve çinko fiyatları özellikle paslanmaz çelik ve galvanizli ürün imalatında önem taşıyor. Demir cevherindeki değişim ise daha çok yüksek fırın kullanan entegre çelik üreticilerini doğrudan etkiliyor. Elektrik ark ocaklarında hurda kullanan tesislerin maliyet yapısı farklılaşıyor.
Ancak uluslararası metal fiyatlarındaki değişimlerin Türkiye'deki üreticiye aynı oranda yansıması beklenmiyor. Dolar/TL kuru, enerji giderleri, stok maliyetleri, fiziksel teslimat primleri ve mevcut tedarik sözleşmeleri nihai maliyet üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
Önümüzdeki dönemde Çin'in çelik üretimindeki seyri, Endonezya'nın nikel arzına ilişkin kararları, ABD'nin gümrük tarifeleri ve yapay zekâ yatırımlarının geleceği, metal piyasalarının yönünü belirleyecek başlıca gelişmeler olacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
maden
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.