Mahfi Eğilmez 126 trilyon dolarlık hesabı sorguladı: Gerçek rakam daha aşağıda

YAYINLAMA 05 Kasım 2026 21:10

GÜNCELLEME 05 Kasım 2026 21:14

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, CNBC-e'de yayımlanan Servet Yıldırım'ın sunduğu Sesli Ekonomi programında, dünya ekonomisinin büyüklüğüne ilişkin hesaplamaları değerlendirdi. Küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) 2000 yılında 35 trilyon dolar düzeyindeyken 2026'da 126 trilyon dolara ulaştığını belirten Eğilmez, bu artışın ekonomik büyümenin gerçek boyutunu ne ölçüde yansıttığını sorguladı.

Eğilmez, "Dünya 2000 yılda 35 trilyon dolarlık mal ve hizmet üretecek noktaya gelmiş; 26 yılda bunu 126 trilyon dolara çıkararak 3,6 kat, 3,5 kat artırmış sadece bir çeyrek yüzyıl içinde" dedi.

Dünya ekonomisindeki büyüme hızını değerlendiren Eğilmez, "Şimdi burada çok ileri gitmişiz, çok aşırı gitmişiz. Hani büyümenin sınırına geldik mi gelmedik mi; rakamsal düzeyde aşırı gitmişiz" ifadelerini kullandı.

Türkiye'deki enflasyon ve kur etkisini örnek gösterdi

Açıklanan ekonomik büyüklüklerin değerlendirilmesinde fiyat artışları ve döviz kuru hareketlerinin dikkate alınması gerektiğini belirten Eğilmez, Türkiye'yi örnek gösterdi.

Eğilmez, "Şimdi 35 trilyondan 126 trilyona geldik ama bu 126 trilyonun içinde fiyat artışları var değil mi? Ya bizdeki gibi yüksek enflasyon, düşük kur nedeniyle yüksek görünen gayrisafi yurtiçi hasıla... Bunları hep elimine etmemiz lazım aslında" diye konuştu.

Küresel ekonominin açıklanan büyüklüğünün gerçek durumu tam olarak yansıtmadığını düşündüğünü ifade eden Eğilmez, "Gerçek 126 trilyon değil, benim tahminim daha aşağıda bir yerde" dedi.

"Hizmet sektörü şişti"

GSYH hesaplamalarında hizmet sektörünün etkisine de değinen Eğilmez, geçmişte ekonomik faaliyet olarak kayda girmeyen bazı işlerin bugün ücretli hizmete dönüşerek hesaplamalara dahil edildiğini anlattı.

Son 50 yılda hizmet sektörünün önemli ölçüde genişlediğini belirten Eğilmez, ev temizliği ve kurye hizmetlerini örnek gösterdi.

Eğilmez, "Eskiden ev kadını evini kendi temizlerken şimdi temizlikçi geliyor, buna para veriyorsun, bu gayrisafi yurtiçi hasılaya giriyor. Değişen çok bir şey yok yani, sadece ev kadını kendine daha çok zaman ayırıyor, kendi yaptığı zaman bu girmiyordu hesaba" ifadelerini kullandı.

Kurye hizmetlerinin de benzer şekilde ekonomik hesaplamalara dahil edildiğini belirten Eğilmez, "Son 50 yıla bakarsak dünyada inanılmaz gelişti bu iş, hizmet sektörü şişti bu yüzden" dedi.

126 trilyon dolar yerine 90 trilyon dolar tahmini

Fiyat hareketleri ve hizmet sektöründeki değişimin etkileri ayrıştırıldığında dünya ekonomisinin büyüklüğüne ilişkin farklı bir sonuca ulaşılabileceğini savunan Eğilmez, kendi tahminini de paylaştı.

Eğilmez, "Yani bunları şöyle çıkarırsak gerçekte ne kadar büyüdü diye, gene de tabii 126 değil ama 90'dır muhtemelen bu" dedi.

Küresel ekonominin büyüklüğündeki artışın bu durumda daha sınırlı görüneceğini ifade eden Eğilmez, "3,5 kat değil de belki 1,5 kat. Gene de bir artmış, gene de çok" diye konuştu.

"GSYH hesaplarını en baştan yapmamız lazım"

Ekonomik büyüklüklerin geçmiş dönemlerle sağlıklı biçimde karşılaştırılabilmesi için hesaplama yöntemlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini savunan Eğilmez, Uluslararası Para Fonuna (IMF) da görev düştüğünü belirtti.

Eğilmez, "Bizim bu gayrisafi yurtiçi hasıla hesaplarını oturup en baştan yapmamız lazım. Yani bunlar aksi takdirde çok yanlış şeylere götürüyor bizi" ifadelerini kullandı.

Geçmişte hesaplamalara dahil edilmeyen hizmetlerin bugünkü ekonomik büyüklük içinde yer aldığını hatırlatan Eğilmez, "Bugün eğer bir eve gelen temizlikçiye iş yaptırarak para veriyorsak ve bu gayrisafi yurtiçi hasıla hesaplarına giriyorsa, bunu geriye dönüp bu tahminlerle onları da düzelterek bugünkü baza getirmemiz lazım ki nereden nereye geldiğimizi görelim" dedi.

"Gelişmekte olan ülkeler yetişiyor gibi görünür"

Yüksek enflasyon ve baskılanan döviz kurunun gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüklüklerine ilişkin görünümü etkileyebildiğini savunan Eğilmez, bu durumun gelişmiş ülkelerle yapılan karşılaştırmalarda da yanıltıcı sonuçlar ortaya çıkarabileceğini söyledi.

Eğilmez, "Çünkü bu olayda işte enflasyonu yüksek olan, kuru da baskılayan gelişmekte olan ülkeler onlara yetişiyor gibi görünür" ifadelerini kullandı.

Bu görünümün rakamsal düzeyde kaldığını vurgulayan Eğilmez, değerlendirmesini "Ama rakam üzerinde, ama rakam üzerinde" sözleriyle tamamladı.