5 Kasım 2026, Perşembe · 12:51 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

ABD ara seçimleri: Sandık ve reel durum

Amerikan siyasetinde liberalizm ne sağcı ne de solcu bir iştir; demokrasi ile yan yana okunur. Klasik anlamda bireysel özgürlükler, serbest piyasa ve hukuk devleti üzerine kurulu bu çerçeve, entelektüel ve kurumsal çevre…

Bu gözlem, Amerikan siyaset biliminin temel bulgularıyla örtüşür. V. O. Key’in seçimleri "iktidardaki partinin performansına yönelik bir referandum" olarak tanımlamasından, Morris Fiorina’nın Retrospective Voting in American National Elections çalışmasına kadar literatür, seçmenlerin geçmiş ekonomik sonuçlara bakarak oy verdiğini gösterir. Fiorina, seçmenlerin politika araçlarından çok sonuçlarla ilgilendiğini ve parti kimliğinin zaman içinde bir "running tally" olarak şekillendiğini vurgular. Healy, Persson ve Snowberg’in American Political Science Review’deki çalışması ise gerçek gelir verileri kullanıldığında "pocketbook voting"in önceki anket çalışmalarının gösterdiğinden daha güçlü olduğunu ortaya koymuştur. Seçmen, ulusal ekonomi hakkında konuşsa bile, aslında kendi finansal durumunu da eşit derecede hesaba katar.

James Carville’in 1992’de Bill Clinton kampanyasında kullandığı "It’s the economy, stupid" ifadesi, bu gerçeğin en yalın ifadesidir. Carville daha sonra bile bu sloganın seçmen davranışını açıklamada temel kaldığını kabul etmiş; 2024 seçimleri sonrası yazısında Demokratların kaybını "It was, it is and it always will be the economy, stupid" diye özetlemiştir. Seçmen, ideolojik tutarlılıktan önce kendi yaşam koşullarını düşünür.

Trump döneminde daha da belirginleşen sosyal dengelerin bozulması, geçim sıkıntısı, enflasyon ve hayat pahalılığı sandığa yansımıştır. Trump bunu sıklıkla Demokratların karşı hareketi, "Trump’ı devirme planı", aşırı solun yükselişi ve sol terörizm gibi motiflerle açıkladı. Her iki tarafın anlatısında kendine göre tutarlı taraflar bulunabilir. Ancak 2016’daki kırılma, bu ayrımı netleştirmiştir. Trump’ın tutarsız politikaları, söylemleri ve yaşam tarzı eleştirilse de özellikle sanayi ve enerji bölgelerindeki seçmenler ticaret politikaları, göç kontrolü ve "eski düzenin" sorgulanması üzerinden kendi konumlarını koruma motivasyonuyla oy kullanmıştır. Silah sanayi ve fosil enerji sektörünün önemli kesimlerinin Trump’a verdiği finansal ve siyasi destek de bu reel hizalanmanın parçasıdır. Bu sektörler, düzenleyici gevşeme, büyük silahlanma sözleşmeleri ve enerji ihracatı politikaları üzerinden bekledikleri çıktıları büyük ölçüde almıştır.

Bu çerçeve, 3 Nisan 2026 tarihli öngörüyle örtüşür. Independent Türkçe’de yayımlanan yazıda, Trump’ın ikinci dönemi ve kasımdaki ara seçimler öncesi "topal ördek" senaryosu, derin yapıların çıkarı ve "kaosun bedeli" olarak okunmuştu. Amerikan siyasi sisteminin görünürdeki demokratik süreçlerin ötesinde, endüstriyel-madencilik-petrol lobileri ve ulusötesi elitler tarafından şekillendirilen bir denge mekanizması olduğu vurgulanmıştı.

Trump’ın 2024’teki ikinci zaferi, Amerika’nın uluslararası sistemde "kaotik" bir atmosfere ihtiyaç duyduğu dönemde sistemin tercihiydi. Bu kaosun en somut yansıması Şubat 2026’da patlak veren İran Savaşı oldu. Enerji ve savunma lobilerine kısa vadeli kazanç sağlanırken petrol fiyatlarındaki dalgalanma, Hürmüz Boğazı krizi, NATO gerilimleri ve içerideki ekonomik maliyetler birikmişti. Yazıda, tarihsel eğilimler, düşük onay oranları ve İran Savaşı’nın yarattığı yorgunluk nedeniyle 2026 ara seçimleri sonrası Trump’ın "topal ördek" başkan hâline gelme olasılığının yüksek olduğu belirtilmişti.

Bugün görülen tablo, bu öngörüyle uyumludur. Nate Silver, Ezra Klein’ın podcast’inde 2026 ara seçimlerinin Trump döneminin sonunu işaret edebileceğini söylemiş ve "Eğer Trump kötü bir gece geçirirse, super-lame duck olur" diye ifade etmiştir. The Atlantic de seçim sonrası "Donald J. Trump is now officially, thoroughly a lame duck" değerlendirmesini yapmıştır. Exit poll’lerde ekonomi ve yaşam maliyeti birinci öncelik olarak çıkmış; seçmen, "fiyatları düşür, savaşı yönet" beklentisini karşılanmamış görerek cezalandırmıştır.

Söylemler ve absürt iddialar siyasette çokça kullanılır. Ancak sonuçta vatandaşın fonksiyonu işte burada tecelli eder: İdeolojik tutarlılıktan ziyade algılanan kişisel ve bölgesel çıkar. Liberal-demokratik ilkesel tartışmalar entelektüel alanda devam ederken sandık daha çok "Kim benim somut sorunlarımı hafifletir?" sorusuna cevap verir. Bu, Amerikan demokrasisinin tarihsel gelişimi içinde istisnai değil; bireysel ve yerel çıkarların kolektif ideolojilerin önüne geçme eğilimini yansıtır.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

© The Independentturkish

Hakkında daha ayrıntılı: ABDABD ara seçimleriGürsel Tokmakoğlu

DAHA FAZLA HABER OKU

TÜRKİYE'DEN SESLER

Mesut Değer 11 ay önceden yazdım: ABD seçimleri Trump için siyasi bir kırılma noktası oldu

TÜRKİYE'DEN SESLER

Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Topal ördek mi? ABD ara seçimleri ve kurumların kalıcılığı

TÜRKİYE'DEN SESLER

Dr. Osman Gazi Kandemir Güney Kore Türkiye'ye ne kazandırıyor?

TÜRKİYE'DEN SESLER

Müjgan Halis Menopoz hakkında neden bu kadar az konuşuyoruz?

İlgili Haberler
Makroekonomi SON DAKİKA | Bakan Şimşek: 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62.2 milyar TL ödeme yapıldı CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Türkiye ve Çin'den yeşil dönüşüm hamlesi: 9 Kasım'da iş forumu düzenlenecek CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Bankaların faiz hesabında kritik ayrıntı! 1 Milyon TL'nin tamamına faiz yok CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi SON DAKİKA | Bakan Bayraktar: 2040'ta enerjide bağımsız olacağız CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi TCMB ekim ayı enflasyon raporunu yayımladı: Enerji ve gıda fiyatları öne çıktı CNN Türk Ekonomi · az önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.