Hava haberleşmesi, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin mania kriterleri belirlendi

Hava haberleşmesi, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin mania kriterleri belirlendiTürk hava sahasında yer temelli sivil haberleşme, seyrüsefer, gözetim (CNS) sistemlerinin mania kriterlerine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

05 Kasım 2026•Güncelleme: 05 Kasım 2026

Fotoğraf: Aykut Karadağ / AA

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce hazırlanan Haberleşme, Seyrüsefer, Gözetim Sistemleri Mania Kriterleri Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre havaalanı CNS sistemlerinin yayın performanslarının olumsuz etkilenmemesi açısından, CNS sistemlerinin etrafındaki yapılaşma değerlendirme sınırları (YTA) dahilinde yapılacak tüm dış yüzey kaplamalarında radyo frekans sinyallerini yüksek oranda yansıtan malzemelerin kullanılmasından kaçınılacak. Elektromanyetik yansıtıcı özelliği olan metal içerikli (iletken) malzeme, yüksek yansıtımlı cam cepheler ve benzerleri bu kapsamda bulunuyor.

Yansıtıcı malzemelerin kullanımı zorunlu ise malzemenin sistem performansına etkisinin belirlenmesi amacıyla Uzman Etki Analizi yapılacak. Gerekli görülürse mimari düzenleme, konum/oryantasyon değişikliği, kırıcı/soğurucu önlemler ve işletme kısıtları getirilebilecek.

Yönetmelikte seyrüsefer güvenliği açısından inşaat sınırlamaları da yer aldı.

Bu kapsamda CNS sistemlerinin çevresinde gerçekleştirilmesi planlanan yapılaşmalar ve rüzgar türbinleri, EUR Doc 015 hükümlerine uygun olarak yapılacak.

CNS sistemleri çevresindeki yapılaşmaların yönetmelikte gösterilen Yapı Tahditli Alanları (YTA) ihlal etmemesi öncelikli olacak.

Bina kümelerine ve havai elektrik hatlarına özel dikkat

YTA dışında bulunsa dahi ilgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısının teknik incelemesine tabi tutulacak çalışmalar ve yapılaşmalar da belirlendi.

Buna göre, hava seyrüsefer sistemlerine ait cihazların istasyon koordinatı merkez olmak üzere 3 bin metre yarıçaplı alandaki yapılaşmalar ile 15 bin metre yarıçaplı alandaki rüzgar enerji santralleri teknik incelemeye tabi tutulacak. Radar istasyonu koordinatı merkez olmak üzere 15 bin metre yarıçaplı alandaki yapılaşma talepleri de aynı kapsamda değerlendirilecek.

Ayrıca istasyon yakınında gerçekleştirilecek, heyelan ve titreşim gibi sorunlara yol açabilecek delme ve patlatma faaliyetlerini içeren maden ocağı ve benzeri çalışmalar incelenecek. Mesafeye bakılmaksızın radar istasyonunun görüş alanında bulunan rüzgar enerji santralleri de teknik incelemeye tabi tutulacak.

Haberleşme istasyonunun koordinatı merkez olmak üzere 2 bin metre yarıçaplı alanda, antenin yatay düzleminden itibaren belirlenen açıyla çizilen çizginin altında kalan çalışmalar da inceleme kapsamına alınacak.

Bunların yanı sıra her yöne yayın yapan sistemler için belirtilen mesafelerin dışında kalsa bile arazi zemin kotundan itibaren 150 metre ve daha fazla yükseklikte yapılacak tüm yapılaşmalar, gökdelenler, büyük kazı işleri, TV kuleleri ve diğer yüksek kuleler teknik incelemeye tabi tutulacak.

Çalışmalarda bina kümelerine ve havai elektrik hatlarına özel dikkat gösterilecek.

İlgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısı tarafından Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu'nda yer alan CNS sistemlerine ilişkin bilgiler güncel tutulacak.

Söz konusu hizmet sağlayıcısı, yapılan analizlerin ve raporların doğruluğunu yılda en az bir kere uygun hesaplama yöntemini kullanarak teyit edecek. Analiz ve raporların doğruluğundan şüphe duyulan durumlarda Genel Müdürlüğe ivedilikle bildirimde bulunulacak.

Mania planlarının hazırlanması ve AIP bilgilerinin güncellenmesi

Herhangi bir cihazın/sistemin Havaalanı Mania Planı kapsamı dışında kalması durumunda, uçuş kontrol raporları, hava yolu şirketlerinden iletilen şikayetler ve sinyal performansının zafiyete uğradığına ilişkin benzer tespitler göz önüne alınmak suretiyle yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük, CNS hizmet sağlayıcısından ilgili cihaza/sisteme ilişkin teknik değerlendirme yapmasını isteyebilecek.

CNS hizmet sağlayıcıları tarafından herhangi bir cihaz/sistem tesis edilmesi veya değişiklik yapılması planlandığı takdirde, söz konusu cihaz ve sistemin hizmete verilmesinden önce CNS hizmet sağlayıcısının başvurusu üzerine Genel Müdürlük tarafından ilgili havaalanı mania planına cihazın tipi ve koordinatlarına ilişkin bilgiler işlenecek. Ayrıca, elektronik sistemlere ilişkin her türlü yapılaşma için Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden başvuru yapılacak ve gerektiğinde başvuru sahibi tarafından ilgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısından görüş alınacak.

Yönetmeliğe aykırı hareket edenlere idari para cezası

Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2920 sayılı Kanun'daki hükümler ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak.

CNS sistemlerinin YTA'sını ihlal eden yapılaşmaların tespiti halinde, 2920 sayılı Kanun'un ilgili maddesi uyarınca işlem yapılacak. Bu kapsamda ihlale konu yapı veya tesisin sahibi ve/veya işletmecisi sorumlu olacak.

Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 2 yıl içinde, faaliyet gösteren tüm rüzgar enerji santrallerinin, müştemilatları da dahil olmak üzere zeminden itibaren 100 metre ve üzerindeki yükseltilerine ilişkin bilgiler, AIP'te (Havacılık bilgi yayını) yayımlanmasını sağlamak üzere mania nitelikleri ile birlikte RES işletmecileri tarafından ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletilecek. RES işletmecileri bu verilerin doğru ve eksiksiz gönderilmesinden sorumlu olacak.

Ombudsman'a Ulaş

Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.