NASA'nın Güneş sondası uzayda ezber bozan bir yapı keşfetti

YAYINLAMA 05 Kasım 2026 09:41

GÜNCELLEME 05 Kasım 2026 09:42

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Uzayda meydana gelen türbülans, ilk bakışta tamamen düzensiz hareketlerden oluşuyor gibi görünse de Parker Güneş Sondası'ndan elde edilen hassas veriler, bu karmaşanın içinde belirgin bir desen bulunduğunu ortaya koydu.

Manyetik alanlar küçük ölçeklerde yön değiştiriyor

Tütsü dumanının havadaki türbülansı görünür hale getirmesi gibi, uzayda da iyonize gaz olarak bilinen plazma türbülans oluşturuyor. Ancak elektrik ve manyetik alanların etkisi altında hareket eden plazma, parçacıklarının nadiren çarpışması nedeniyle Dünya'daki akışkanlardan farklı davranıyor.

Büyük ölçeklerde bir akışkan gibi hareket eden plazma, daha küçük ölçeklerde bireysel parçacıkların dinamiklerinden etkileniyor. Uluslararası araştırma ekibi, bu geçiş sırasında türbülanslı manyetik alanların dönme yönünü tersine çevirdiğini ilk kez doğrudan ortaya koydu.

Buna göre Güneş'ten dışarıya doğru bakıldığında manyetik alanlar büyük ölçeklerde saat yönünün tersine dönerken, küçük ölçeklerde saat yönünde dönüyor. Yön değişiminin, plazmanın akışkan davranışından parçacık dinamiklerine geçtiği ölçekte gerçekleştiği belirlendi.

Güneş'ten uzaklaştıkça değişim daha belirgin hale geliyor

Araştırmacılar, Güneş'ten uzaklaşıldıkça manyetik alanlardaki dönme yönü değişiminin daha belirgin hale geldiğini ve daha büyük ölçeklere yayıldığını tespit etti.

Technische Universität Braunschweig araştırmacılarından Doktor Masatomi Iizawa, türbülansın genellikle düzensiz hareketleri ifade etmesine rağmen elde edilen verilerde spektrum boyunca net bir yapı gördüklerini belirtti.

On ülkeden bilim insanlarının katıldığı araştırmanın sonuçları, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.

Keşif, manyetik fırtınaların anlaşılmasına katkı sağlayabilir

Tokyo Üniversitesinden Doktor Yokoi, elde edilen bulguların plazma fiziği ve astrofizik açısından önemli sonuçlar taşıdığını ifade etti.

Plazma türbülansı; güneş rüzgarı, güneş patlamaları ve Dünya'nın manyetosferi gibi birçok uzay olayında belirleyici rol oynuyor. Ayrıca gök cisimlerinin çevresindeki birikim disklerinin davranışını da etkiliyor.

Gezegenler arası uzayda meydana gelen türbülans, güneş patlamalarının oluşturduğu şok dalgalarını ve manyetik bulutları şekillendiriyor. Bu süreçler Dünya'nın manyetik alanında jeomanyetik fırtınalara yol açabiliyor.

Parker Güneş Sondası'nın ortaya çıkardığı yeni bulguların, bu karmaşık süreçlerin daha iyi anlaşılmasına ve gelecekte uzay havası tahminlerinin geliştirilmesine katkı sunması bekleniyor.