Japon SoftBank’ın ABB’nin robotik birimini satın almak için yaptığı 5,4 milyar dolarlık anlaşma, Çin’den gelen engelleme iddiasıyla sarsıldı. Pekin’in veri güvenliği kaygıları, yapay zekâ odaklı büyüme planını belirsizliğe sürükledi.
Murat Ali Oral 05 Kasım 2026 09:30 05 Kasım 2026 09:35 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Japon teknoloji ve yatırım devi SoftBank'ın, İsviçre merkezli ABB'nin robotik faaliyetlerini bünyesine katma girişimi Çin engeline takıldı. Pekin yönetiminin 5,4 milyar dolarlık satın alma işlemine izin vermeyeceğinin bildirildiği öne sürülürken, gelişme SoftBank'ın yapay zekâ destekli robot teknolojilerinde büyüme hedefi açısından önemli bir risk yarattı.
5 Kasım'da uluslararası basına yansıyan ve görüşmelere yakın kaynaklara dayanan bilgilere göre, Çinli yetkililer satın alma işlemine onay vermeyeceklerini Japon şirkete iletti. Ancak taraflardan henüz kamuoyuna açık bir nihai karar açıklaması gelmediği için işlemin kesin olarak iptal edildiği doğrulanmış değil.
Rekabet onayından geçti, güvenlik incelemesine takıldı
SoftBank, ABB'nin robotik bölümünü satın almak üzere 8 Ekim 2025'te anlaşmaya varmıştı. Toplam 5 milyar 375 milyon dolar değerindeki işlemin 2026'nın ikinci yarısında tamamlanması öngörülüyordu.
Satın alma sürecinin Çin'deki rekabet incelemesini Şubat 2026'da geçtiği belirtiliyor. Ancak işlemin daha sonra yabancı yatırımlara yönelik güvenlik değerlendirmesine tabi tutulması, anlaşmanın geleceğini değiştirdi.
Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonunun, özellikle ülkede geliştirilen robot teknolojilerinin, üretim altyapısının ve fikrî mülkiyetin yabancı bir şirketin kontrolüne geçmesinden endişe duyduğu bildirildi.
Çin, ABB'nin en büyük robot pazarı
Çin'in anlaşmadaki belirleyici rolünün arkasında ABB'nin ülkedeki güçlü üretim ve satış ağı bulunuyor. Çin pazarı, şirketin robotik faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 30'unu oluşturuyor.
ABB'nin Çinli müşterilere sattığı robotların yüzde 90'ından fazlası da ülke içinde üretiliyor. Bu durum, satın alma işleminin yalnızca şirket hisselerinin el değiştirmesiyle sınırlı kalmadığını, Çin'deki üretim kapasitesi ve teknoloji altyapısını da ilgilendirdiğini gösteriyor.
ABB'nin robotik bölümü dünya genelinde yaklaşık 7 bin çalışanı bulunan büyük bir sanayi otomasyonu işletmesi. Bölümün 2024 yılı geliri 2,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, faaliyetleri otomotiv başta olmak üzere çok sayıda imalat sektörüne uzanıyor.
Asıl endişe robotların topladığı veriler
Çin'in itirazlarının merkezinde yapay zekâ teknolojilerinde kullanılabilecek endüstriyel veriler bulunuyor. Üretim tesislerinde çalışan gelişmiş robotlar, hareket ve görüntü verilerinin yanı sıra üretim süreçlerine ilişkin önemli bilgiler de oluşturabiliyor.
Çinli düzenleyicilerin bu verilerin ülke dışına çıkarılarak yapay zekâ modellerinin geliştirilmesinde kullanılmasından endişe duyduğu belirtiliyor. Değerlendirmelerde, SoftBank'ın büyük yatırımcıları arasında bulunduğu OpenAI'ın geliştirdiği modellerin de gündeme geldiği aktarılıyor.
Böylece teknoloji sektöründeki uluslararası rekabetin yeni bir boyutu ortaya çıkıyor. Daha önce gelişmiş çipler ve yarı iletken üretim ekipmanları üzerinde yoğunlaşan teknoloji kısıtlamaları, sanayi robotları ve bunların oluşturduğu veriler açısından da önem kazanıyor.
SoftBank'ın yapay zekâ stratejisi risk altında
SoftBank Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Masayoshi Son, ABB satın alımını fiziksel yapay zekâ alanında büyüme stratejisinin önemli bir parçası olarak konumlandırmıştı. Şirket, gelişmiş yapay zekâ modellerini gerçek dünyada hareket edebilen robotlarla birleştirmeyi hedefliyor.
Bu stratejide ABB'nin mevcut müşteri ağı, endüstriyel robot teknolojileri ve üretim deneyimi önemli bir yere sahip. Satın alma işleminin gerçekleşmemesi durumunda SoftBank'ın bu alanlardaki büyüme planını yeniden değerlendirmesi gerekebilir.
Japon şirketin şimdi Çin makamlarından yeniden onay alma imkânını araştırdığı belirtiliyor. Pekin'in tutumunu değiştirmemesi halinde anlaşmanın mevcut şartlarla tamamlanması güçleşebilir.
ABB açısından ise daha önce vazgeçilen robotik bölümünü ayrı bir şirket olarak borsaya açma seçeneğinin yeniden gündeme gelip gelmeyeceği belirsizliğini koruyor. Tarafların atacağı adımlar, 5,4 milyar dolarlık anlaşmanın geleceğini belirleyecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.