Kızıldeniz'de tarihi adım: İsrail'in ilk Somaliland Büyükelçisi göreve başladı

YAYINLAMA 04 Kasım 2026 14:56

GÜNCELLEME 04 Kasım 2026 15:04

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

1991'de Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland, İsrail'den ilk büyükelçiyi kabul etti. İsrailli diplomat Michael Lotem, başkent Hargeisa'da güven mektubunu sunarken, yetkililer İsrail büyükelçiliğinin temelini attı. Tören, aralık ayında başlayan karşılıklı tanıma sürecini resmileştirdi.

Somali ve Afrika Birliği karşı

Somali, Afrika Birliği, Arap ülkeleri ve Çin, İsrail'in adımına karşı çıkarak Somaliland'ı Somali toprağı olarak tanımaya devam ettiklerini açıkladı.

Somaliland'ın Berbera Limanı, küresel ticaretin %10-12'sini taşıyan Bab el-Mendeb Boğazı'na sadece birkaç yüz kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bu konum, bölgeyi stratejik hale getiriyor.

Çin ve Cibuti, geçen ay Somali'nin toprak bütünlüğünü yeniden teyit ederek Somaliland'ın tanınmasına ve Tayvan'la iş birliğine karşı çıktıklarını duyurdu. İki ülke, Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb'de seyrüsefer özgürlüğünün önemini vurguladı. Çin'in Cibuti'de 2017'de kurduğu ilk denizaşırı askeri üssü, bölgedeki ticaret ve enerji akışlarını koruma amacı taşıyor.

Stratejik konum: Eş-Şebab ve Husi tehditlerine karşı Berbera

ABD Dışişleri Bakanlığı, Somaliland'ın Yemen ve Bab el-Mendeb'e yakın konumunun ortak güvenlik çıkarları için potansiyel ortaklık oluşturabileceğini açıkladı. Washington, bölgenin Husiler ile Eş-Şebab arasındaki bağlantılar da dahil olmak üzere silahlı aşırılıkçı örgütlerin izlenmesi için önemli olduğunu belirtiyor.

Berbera yakınlarındaki İsrail varlığının, Husilerin deniz taşımacılığı güzergahındaki faaliyetlerinin izlenmesine yardımcı olabileceği, ancak Somaliland'ı daha geniş bölgesel çatışmaya çekebileceği değerlendiriliyor.

Bab el-Mendeb hattında enerji ve güvenlik çıkmazı

Trieste Üniversitesi ve Wilson Centre araştırmacısı Federico Donelli, gelişmelerin tartışmalı bölgelerin uluslararası tanınması için emsal oluşturabileceğini söyledi.

Donelli'ye göre Berbera Limanı ve Havalimanı, deniz gözetimi ve istihbarat toplamayı destekleyebilir ancak bu durum bölgede yerleşik bir İsrail askeri varlığı olduğu anlamına gelmiyor. Donelli, tanınmanın Somaliland'ın Husiler ve İsrail karşıtı aktörler açısından görünürlüğünü artırarak güvenlik tehdidi ve siyasi baskı yaratabileceği uyarısında da bulundu.

Bab el-Mendeb çevresindeki herhangi bir gerilimin, Husilerin saldırıları ve İran bağlantılı çatışmalar nedeniyle zaten baskı altındaki deniz güzergahını daha da zorlayabileceği ve enerji tedariklerini etkileyebileceği belirtiliyor.

Bölgesel aktörlerin Ankara-Kahire-Riyad hattındaki yankıları

Türkiye, gelişmenin Mogadişu ile stratejik ortaklığı ve Somali'deki çıkarları üzerindeki etkisinden endişe duyuyor. Mısır, konuyu Etiyopya ile gerilimler ve Afrika Boynuzu'ndaki bölgesel rekabet çerçevesinde değerlendiriyor.

Suudi Arabistan Kızıldeniz'de istikrarı korumaya odaklanırken, Berbera'da liman yatırımı bulunan Birleşik Arap Emirlikleri daha karmaşık bir tutumla karşı karşıya.

Diğer ülkelerin Somaliland'ı tanıması ihtimal dışı görülmese de, bunun otomatik olarak gerçekleşmesi beklenmiyor. En olası senaryonun ikili ilişkilerin güçlenmesiyle diplomatik rekabetin sürmesi olduğu değerlendiriliyor.