Yapay zeka yarışının faturası: 5 devin taahhüdü varlıklarının %80'ine ulaştı

YAYINLAMA 04 Kasım 2026 14:16

GÜNCELLEME 04 Kasım 2026 14:21

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle'ın yapay zeka yatırımlarından kaynaklanan bilanço dışı yükümlülükleri son altı ayda yaklaşık iki katına çıkarak 3,2 trilyon dolara ulaştı.

Söz konusu tutar, şirketlerin açıkladığı satın alma taahhütleri ve henüz başlamamış kira sözleşmelerinden oluşuyor. Henüz bilançoya girmeyen ancak dipnotlarda açıklanan bu kalemler, ileride bilançoya aktarılacak yükümlülükler olarak değerlendiriliyor.

Toplamın yaklaşık %60'ını satın alma taahhütleri, %40'ını ise kira yükümlülükleri oluşturuyor.

Google'da %160 artış

Yarışın en büyük oyuncusu Google. Şirketin bilanço dışı yükümlülüğü 30 Eylül itibarıyla 1,05 trilyon dolara ulaştı. Bu tutar mart sonuna göre yaklaşık %160 artış anlamına geliyor. Ancak şirketin hesaplama yönteminde değişikliğe gitmesi nedeniyle doğrudan karşılaştırma yapmak zorlaştı.

Google, temmuz-eylül döneminde sadece veri merkezleri ve sermaye harcamaları için 71,3 milyar dolar nakit çıkışı yaptı. İşletme nakit akışıyla birlikte şirket yaklaşık 29 milyar dolar açık vererek üst üste üçüncü çeyrekte de açık kaydetti. Şirket, güçlü talebi karşılamak için 2027'de harcamaları daha da artırmayı planlıyor.

Meta 810 milyar dolara çıktı

Meta'nın bilanço dışı yükümlülükleri eylül sonunda 810 milyar dolara çıkarak mart ayına göre %90 arttı. Şirket, dış yatırımcı sermayesiyle bilgi işlem kapasitesini artırıyor.

Meta bu kapsamda BlackRock ile ortak girişim kurarak veri merkezlerini kiralamak için anlaşma imzaladı ve CoreWeave'den 2032'ye kadar yaklaşık 21 milyar dolarlık bulut kapasitesi satın almak üzere sözleşme yaptı.

Sistem birbirini besliyor

Teknoloji devleriyle yapılan uzun vadeli sözleşmeler, CoreWeave gibi yapay zeka odaklı bulut girişimlerinin kredi bulmasını kolaylaştırıyor. Bu şirketler, devlerle yaptıkları sözleşmeleri teminat göstererek bilançoları zayıf olsa da banka ve yatırımcılardan finansman sağlayabiliyor.

Ancak sistem kırılgan. CoreWeave'in tahvil fiyatları ekimde sert düştü. Yükselen faiz oranları yeni finansmanı zorlaştırırken, veri merkezi yatırımlarının sürdürülebilirliği sorgulanıyor.

Piyasa tepkisi de sert oldu. Alphabet ve Amazon'un 2027 ve sonrası için yatırımları artırma planını açıklamasının ardından iki şirketin hisseleri geriledi. Oracle hisseleri ise bir yıl önceki zirvesinden %60'tan fazla düştü. Oracle, serbest nakit akışını Aralık 2027 - Mayıs 2028 döneminde yeniden pozitife çevirmeyi hedefliyor.

Mevcut tablo, teknoloji devleri, çip üreticileri ve bulut sağlayıcıları arasında birbirini besleyen uzun vadeli bir taahhüt zinciri oluşturdu. Yatırımların bu hızla devam etmesi ve kârlılığın beklentileri karşılamaması durumunda baskının sadece teknoloji hisseleriyle sınırlı kalmayıp finansal sisteme yayılmasından endişe ediliyor.