TCMB’den Fon Tasfiyelerine İlişkin Reel Sektör Analizi: 116 Milyar Liralık Yatırım Risk Altında

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tasfiye kapsamındaki fonlarda 116 milyar liralık yatırımı bulunan şirketlerin reel sektör üzerindeki olası risklerine dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tasfiye sürecindeki fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin reel sektör üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi. Merkez Bankası tarafından yayımlanan analize göre, yaklaşık 3 bin şirketin söz konusu fonlarda toplam 116 milyar liralık yatırımı bulunuyor. Bu firmaların Türkiye ekonomisindeki toplam ağırlığı sınırlı olsa da tasfiye sürecinin likidite, finansman ve üretim üzerindeki etkilerinin yakından takip edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

3 Bin Şirketin Fonlarda 116 Milyar Lirası Bulunuyor

TCMB'nin blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yayımlanan "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı analiz, Kadir Gürci ve Ünal Seven tarafından hazırlandı. Çalışmada, 15 Eylül 2026 itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonlarda en az 1 milyon lira yatırımı bulunan şirketler incelendi.

Analize göre, yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının bu fonlarda toplam 116 milyar liralık varlığı bulunuyor. Yatırımların 57 milyar liralık bölümü para piyasası fonlarında yer alırken, geri kalan tutar hisse senedi fonları ve diğer fon türlerine dağılıyor.

Daha düşük tutarda yatırımı bulunan şirketler de hesaba katıldığında toplam yatırım miktarı 116,2 milyar liraya, firma sayısı ise 4 bin 500'e yükseliyor.

Şirketlerin Ekonomideki Payı Sınırlı

TCMB analizinde, fon tasfiyesinden etkilenen şirketlerin reel sektör içindeki ağırlığının görece düşük olduğu belirtildi. Söz konusu firmalar, reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını ve cirosunun yüzde 0,9'unu oluşturuyor. İhracattaki payları yüzde 1,1, ticari kredi bakiyelerindeki payları ise yüzde 0,9 seviyesinde bulunuyor.

Bununla birlikte, fon yatırımlarının şirketler açısından taşıdığı risk aynı düzeyde değil. Merkez Bankası, firmaları fon yatırımlarının dönen varlıklarına oranına göre düşük, orta ve yüksek maruziyet gruplarına ayırdı. Dönen varlıklar, şirketlerin kısa vadede nakde çevirebildiği veya kullandığı varlıkları ifade ediyor.

Yüksek maruziyet grubundaki şirketlerin toplam istihdam ve ciro içindeki payının on binde 3 düzeyinde kalması, bu firmaların genel ekonomi üzerindeki doğrudan ağırlığının sınırlı olduğuna işaret ediyor.

Tedarik Zincirinde Dolaylı Riskler Bulunuyor

Analizde yalnızca doğrudan fon yatırımı bulunan şirketlerin değil, bu firmalarla ticari ilişkisi olan tedarikçilerin de etkilenebileceğine dikkat çekildi. Satışlarının yüzde 5'inden fazlasını fon tasfiyesi kapsamındaki şirketlere yapan tedarikçiler, toplam istihdamın yüzde 1,2'sini ve cironun yüzde 1,5'ini oluşturuyor.

TCMB'ye göre tasfiye sürecinde şirketlerin fonlarda bulunan kaynaklarına erişememesi, kısa vadeli borçlarını ödeme ve işletme sermayelerini yönetme konusunda sorun yaratabilir. Bu durum, yalnızca doğrudan etkilenen firmalarla sınırlı kalmayarak tedarik zincirine de yansıyabilir.

Kısa Vadeli Krediye Erişim Devam Ediyor

Merkez Bankası, fon yatırımı bulunan şirketlerin finansmana erişimini de değerlendirdi. Haftalık verilere göre bu firmaların kullandığı kısa vadeli TL kredilerin toplam kısa vadeli TL krediler içindeki payında artış yaşandı. Bu gelişme, söz konusu şirketlerin kredi kanallarına erişiminin sürdüğünü gösteriyor.

TCMB, 1 Ekim 2026 tarihinde bankaların likidite yönetimini ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla gerçekleştirdiği düzenlemelerin de bu görünümde etkili olduğunu değerlendiriyor. Ayrıca firmaların ortalama kredi maliyetleri diğer şirketlere kıyasla bir miktar yüksek olsa da aradaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı belirtiliyor.

TCMB’den Finansal İstikrar ve Likidite Uyarısı

Analizin sonuç bölümünde, şirketlerin ekonomideki payının düşük olmasının tasfiye sürecinden kaynaklanabilecek riskleri ortadan kaldırmadığı vurgulandı. Finansal varlık fiyatlarındaki gerileme, kredi koşullarının sıkılaşması ve ekonomik güvenin zayıflaması; tüketim, yatırım ve üretim kararlarını olumsuz etkileyebilir.

TCMB, bankaların likidite yönetimini destekleyen adımların yanı sıra KOBİ'lerin ve özel sektör tahvili ihraççılarının finansmana erişimini kolaylaştıran düzenlemelerin riskleri sınırlayabileceğini belirtiyor. Tasfiye sürecinde sağlanacak ilerlemenin de reel sektör üzerindeki olası baskıları azaltabileceği ifade ediliyor.

Etiketler