Çin'den denizaltı savaşını değiştirebilecek keşif

YAYINLAMA 03 Kasım 2026 14:04

GÜNCELLEME 03 Kasım 2026 14:05

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Çin Bilimler Akademisi Oşinoloji Enstitüsü araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, Japonya'nın doğu kıyıları açıklarında bulunan ve ABD tarafından finanse edilen okyanus sensör ağından elde edilen verilere dayanıyor.

Araştırmacılar, Kuroshio Uzantısı bölgesinde 600'e 600 kilometrelik bir alana yayılan 46 deniz tabanı izleme istasyonunun iki yıllık verilerini inceledi. İstasyonlarda deniz tabanı ile yüzey arasındaki akustik seyahat süresi, taban basıncı ve deniz tabanına yakın akıntılar ölçüldü.

Bulgular, ekim ayında hakemli bilimsel dergi Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers'ta yayımlandı.

Rüzgâr enerjisi derin okyanusa nasıl ulaşıyor?

Çalışmaya göre, yüzey rüzgârlarının oluşturduğu yakın eylemsizlik iç dalgaları, Dünya'nın dönüşünün etkisiyle üst su katmanlarında sarkaç benzeri hareketler meydana getiriyor. Bu hareketler, rüzgârdan elde edilen enerjinin okyanusun derinliklerine taşınmasını sağlıyor.

Kuzey yarımkürede saat yönünde dönen büyük okyanus girdaplarından geçen dalgalar ise farklı bir etkileşime giriyor. Girdapların dönüşü, Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan kısıtlamayı azaltarak dalga enerjisinin içe doğru yönelmesine ve derin denizlerde yoğunlaşmasına yol açıyor. Araştırmacılar, bu enerji akışının oluşturduğu huni benzeri yapıları "eylemsizlik bacaları" olarak tanımlıyor.

Enerjinin yüzde 68'i yüzeyden geliyor

Araştırmada, deniz tabanına yakın eylemsizlik dalgası enerjisinin kaynakları da hesaplandı. Buna göre enerjinin yüzde 68'i üst okyanustan derinlere yayılan dalgalardan, yüzde 32'si ise yerel deniz tabanına yakın akıntılardan kaynaklanıyor.

Uzun süreli gözlemler sayesinde elde edilen sıcaklık, tuzluluk ve ses hızı profillerinin deniz çevresinin tahmin edilmesinde ve derin deniz mühendisliğinde kullanılabileceği değerlendiriliyor.

Su altı tespiti ve iletişimine katkı sağlayabilir

Araştırmacılara göre deniz yüzeyindeki fırtınaların etkisi, binlerce metre derinlikteki deniz tabanına kadar ulaşabiliyor. Bu nedenle derin okyanusun sıcaklık ve tuzluluk yapısı saatlerden mevsimlere uzanan zaman dilimlerinde değişiklik gösterebiliyor.

Sıcaklık ve tuzluluk değişimleri, su altında sesin yayılma yollarını ve iletim sırasında yaşanan kayıpları doğrudan etkiliyor. Elde edilen verilerin akustik yayılım modelleriyle birleştirilmesi, su altı tespiti ve iletişimi için daha doğru çevresel tahminler yapılmasına yardımcı olabilir.

Çalışmanın, denizaltıların tespiti ve su altı iletişimi açısından önemli olan akustik koşulların daha iyi anlaşılmasına yönelik yeni bir veri zemini sunabileceği belirtiliyor.