Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar tehlikeli boyutlara ulaştı. Altı ayda 317 geminin saldırılardan etkilendiği belirtilirken çatışmalar Romanya ve Bulgaristan açıklarına kadar yayıldı. NATO'nun güvenlik endişesi büyürken Türkiye'nin de yer aldığı deniz trafiği tehdit altında.
Murat Ali Oral 03 Kasım 2026 10:31 03 Kasım 2026 10:37 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz'deki etkileri giderek ağırlaşıyor. Ticari gemileri hedef alan insansız hava ve deniz araçları, artık yalnızca Ukrayna ve Rusya limanları çevresinde değil, NATO üyesi Romanya ve Bulgaristan'ın kıyılarına yakın bölgelerde de ciddi güvenlik riski oluşturuyor. Saldırıların genişleyen coğrafyası, ittifakın doğu kanadında yeni bir gerilim başlığına dönüştü.
Deniz güvenliği alanında faaliyet gösteren Ambrey'in verilerine göre, Mayıs-Ekim 2026 döneminde Karadeniz ve Azak Denizi'nde 317 gemi saldırılardan etkilendi. Bu sayı, önceki altı aylık dönemin dört katından fazlasına karşılık geliyor. Saldırıların artması yalnızca denizcilik sektörünü değil, tahıl ihracatını, enerji taşımacılığını ve bölge ülkelerinin güvenliğini de doğrudan etkiliyor.
Saldırılar NATO ülkelerinin kıyılarına ulaştı
Ekim ayında Karadeniz'in batısında meydana gelen saldırılar, çatışmaların ulaştığı yeni boyutu gözler önüne serdi. 5-28 Ekim tarihleri arasında en az dokuz yük gemisi ve tanker saldırıya uğradı, hasar gördü veya battı. Bu olayların bir bölümü Romanya'nın kara sularında, diğerleri ise Romanya ve Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgelerinde yaşandı.
Bulgaristan açıklarında insansız deniz araçlarının hedef aldığı konteyner gemisindeki 18 mürettebat tahliye edilirken başka saldırılarda can kayıpları ve kayıplar yaşandı. Özellikle ticari gemilerin limanlara yaklaşırken hedef alınması, Karadeniz'in batısında daha önce görece güvenli kabul edilen deniz yollarına ilişkin endişeleri artırdı.
Saldırıların sorumluluğuna ilişkin değerlendirmeler ise farklılık gösteriyor. Bazı güvenlik uzmanları Rusya'nın Ukrayna ile bağlantılı ticareti hedef aldığını değerlendirirken Rusya, komşu NATO ülkelerini hedef aldığı yönündeki suçlamaları reddediyor. Romanya ve Bulgaristan'daki yetkililer de bazı olaylarda saldırıyı gerçekleştiren tarafın kesin olarak belirlenemediğini açıkladı.
NATO için yeni güvenlik sınavı
Romanya ve Bulgaristan yakınlarındaki saldırılar, NATO'nun Karadeniz'deki hava ve deniz savunma kapasitesini yeniden gündeme getirdi. Özellikle insansız deniz araçlarının ticari gemilere, enerji tesislerine ve liman altyapısına yaklaşabilmesi, mevcut gözetleme ve müdahale sistemlerinin yeterliliğini tartışmaya açtı.
Romanya açıklarındaki Neptun Deep doğal gaz projesi yakınlarında daha önce insansız deniz araçlarının tespit edilmesi, enerji altyapısına yönelik riskleri de artırdı. Bölgede liman tesisleri, deniz altı enerji yatırımları ve ticari sevkiyat güzergâhları birbirine yakın konumda bulunuyor. Bu durum, olası bir saldırının yalnızca tek bir gemiyi değil, daha geniş bir ekonomik faaliyeti etkileyebilmesine neden oluyor.
NATO, doğu kanadındaki savunma önlemlerini güçlendirmeyi ve insansız araçlara karşı gözetleme kapasitesini artırmayı gündemine aldı. Ancak münhasır ekonomik bölgelerde yaşanan olaylar ile bir NATO ülkesinin kara sularında gerçekleşen saldırıların hukuki ve askerî sonuçları aynı değil. Bu nedenle her saldırının doğrudan ittifakın ortak savunma mekanizmasını devreye sokacağı yönünde bir değerlendirme yapılamıyor.
Türkiye'nin deniz ticareti de risk altında
Karadeniz'deki güvenlik sorunu, bölgenin en önemli denizcilik ülkelerinden Türkiye açısından da doğrudan önem taşıyor. Türk limanlarının Rusya, Ukrayna, Romanya, Bulgaristan ve Gürcistan ile ticari bağlantıları bulunurken İstanbul ve Çanakkale boğazları Karadeniz'in uluslararası deniz trafiğinde kritik rol oynuyor.
Saldırılar nedeniyle denizcilik şirketleri daha uzun güzergâhlara yönelirken sigorta ve navlun maliyetleri üzerindeki baskı artıyor. Özellikle tahıl, ham madde ve enerji taşımacılığında ortaya çıkan ek maliyetler, ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin rekabet gücünü etkileyebiliyor.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında deniz güvenliğine yönelik iş birliğinin geliştirilmesi de bu nedenle önem kazanıyor. Üç ülkenin 28 Ekim'de savunma alanındaki koordinasyonu güçlendirme konusunda uzlaşması, Karadeniz'in batısında büyüyen tehdide karşı bölgesel önlemlerin artırılması açısından dikkat çekici bir gelişme oldu.
Tahıl ticaretinde yeni kriz endişesi
Karadeniz'deki saldırıların ekonomik etkisi en belirgin biçimde tarım ürünleri ticaretinde hissediliyor. Ukrayna'nın deniz yoluyla yaptığı sevkiyatların aksaması, ihracatın Tuna Nehri üzerindeki limanlara ve Romanya üzerinden kullanılan alternatif güzergâhlara kaymasına neden oluyor.
Ancak alternatif rotaların taşıma kapasitesi sınırlı kalıyor. Daha uzun mesafeler, ek elleçleme işlemleri ve artan sigorta maliyetleri, tahıl sevkiyatının maliyetini yükseltiyor. Rusya ve Ukrayna limanlarından yapılan sevkiyatların azalması, özellikle Karadeniz kaynaklı buğday ve mısır ticaretine bağımlı ülkelerde fiyat baskısını artırabilecek bir risk oluşturuyor.
Türkiye'nin de desteklediği ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulması girişimleri, deniz taşımacılığının güvenli biçimde sürdürülmesini hedefliyor. Ancak taraflar arasında henüz kalıcı bir uzlaşma sağlanamadı. Karadeniz'de saldırıların devam etmesi durumunda güvenlik sorununun daha geniş bir ticaret ve gıda arzı krizine dönüşmesinden endişe ediliyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
ukrayna Rusya
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.