Nükleer enerji yatırımlarında 40 yılın rekoru kırıldı

YAYINLAMA 02 Kasım 2026 17:35

GÜNCELLEME 02 Kasım 2026 17:37

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte küresel elektrik talebinde yaşanan artış, enerji sektöründe dengeleri değiştirmeye başladı. Özellikle yapay zeka veri merkezlerinin yüksek enerji ihtiyacı, ülkeleri nükleer santral yatırımlarını yeniden hızlandırmaya yöneltti. Dünya Nükleer Birliği verilerine göre, 16 Ekim itibarıyla dünya genelinde yapımı süren nükleer reaktör sayısı 79'a ulaştı. Bu rakam, 1986'daki Çernobil felaketinden bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.

Nükleer enerji yatırımlarında 40 yılın rekoru

Dünya genelinde nükleer santral inşaatları yeniden hız kazanırken, 2026 yılında 11 yeni reaktörün yapımına başlandı. Ekim ayının ortası itibarıyla inşası devam eden toplam reaktör sayısı 79 olarak kayıtlara geçti.

Nikkei'nin Dünya Nükleer Birliği verilerine dayandırdığı habere göre, 1986 yılında dünya genelinde yapımı süren reaktör sayısı 91'e ulaşmıştı. Çernobil nükleer felaketinin ardından sektörde yaşanan durgunlukla birlikte bu sayı uzun süre aynı seviyelere ulaşamamıştı.

İnşaatı devam eden santrallerin yanı sıra önümüzdeki 15 yıl içerisinde devreye alınması planlanan 122 reaktör de bulunuyor. Böylece yapımı süren ve planlama aşamasındaki projelerin toplamı 201'e ulaşıyor.

Yapay zeka veri merkezleri enerji talebini artırıyor

Nükleer enerji yatırımlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden biri, yapay zeka sektörünün giderek büyüyen elektrik ihtiyacı olarak gösteriliyor.

Yapay zeka sistemlerinin çalıştırıldığı veri merkezleri, yüksek işlem kapasitesi nedeniyle kesintisiz ve büyük miktarda elektrik enerjisine ihtiyaç duyuyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünya genelindeki veri merkezlerinin yıllık elektrik tüketiminin 2025'teki 485 teravatsaat seviyesinden 2030'da 950 teravatsaate çıkabileceğini öngörüyor.

Bu gelişme, özellikle sürekli elektrik üretimi sağlayabilen nükleer santrallere yönelik ilgiyi artırıyor. Teknoloji şirketleri de artan enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla nükleer enerji projelerine ve yeni nesil reaktör teknolojilerine yatırım yapıyor.

Çin 38 reaktörle dünyada ilk sırada

Nükleer santral inşaatlarında ülkeler arasındaki dağılım incelendiğinde Çin'in açık ara önde olduğu görülüyor.

Dünya genelinde yapımı devam eden 79 reaktörün 38'i Çin'de bulunuyor. Böylece Çin, küresel nükleer inşaat projelerinin yaklaşık yarısını tek başına gerçekleştiriyor.

Ülkelere göre inşa edilen reaktör sayıları ise şöyle sıralanıyor:

Çin: 38 reaktör
Hindistan: 8 reaktör
Rusya: 7 reaktör
Güney Kore: 4 reaktör
Türkiye: 4 reaktör

Çin, gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projelerde de liderliğini koruyor. Ülkede 42 yeni reaktörün daha yapılması planlanırken Rusya 23, Hindistan ise 14 projeyle sıralamada yer alıyor.

Küçük modüler reaktörler öne çıkıyor

Nükleer enerjiye yönelik yatırımlarda küçük modüler reaktörler (SMR) de giderek daha fazla ilgi görüyor. Geleneksel nükleer santrallere kıyasla daha küçük kapasitede tasarlanan bu sistemlerin, daha kısa sürede kurulabilmesi ve maliyet avantajı sağlaması hedefleniyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine enerji sağlamak amacıyla SMR projelerine yönelmesi, bu teknolojinin gelecekteki enerji yatırımlarında önemli bir yer edinebileceğine işaret ediyor.

ABD'de de nükleer enerji kapasitesini artırmaya yönelik kamu ve özel sektör iş birlikleri gündeme geliyor. Ekim 2025'te Westinghouse, Brookfield ve Cameco ile en az 80 milyar dolarlık yeni nükleer enerji yatırımlarını desteklemeyi amaçlayan stratejik ortaklık duyurulmuştu.

Enerji güvenliği ülkelerin öncelikleri arasına girdi

Nükleer enerjiye dönüşün arkasındaki bir diğer önemli etken ise küresel enerji güvenliği endişeleri. Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki gerilimler nedeniyle fosil yakıt tedarikinde yaşanan belirsizlikler, ülkeleri alternatif enerji kaynaklarına yöneltiyor.

Nükleer enerji, düşük karbon salımı ve kesintisiz elektrik üretimi özellikleri nedeniyle hem enerji bağımsızlığını güçlendirmek hem de iklim hedeflerine ulaşmak isteyen ülkelerin gündeminde yeniden üst sıralara çıktı.

Avrupa'da da bu alanda politika değişiklikleri yaşanıyor. İtalya yeni nükleer santral yatırımlarına izin veren yasal düzenlemeler üzerinde ilerlerken İsveç ve Belçika daha önceki nükleer enerjiden çıkış politikalarını yeniden değerlendiriyor. Fransa ise 14 yeni reaktöre kadar uzanabilecek bir yatırım seçeneğini masada tutuyor.

2040'a kadar 600'den fazla reaktör beklentisi

Dünya genelinde şu anda 443 nükleer reaktör faaliyet gösteriyor. İnşaatı süren ve planlama aşamasındaki projelerin tamamlanması halinde, 2040 yılı civarında faaliyetteki reaktör sayısının 600'ü aşabileceği tahmin ediliyor.

Ancak nükleer enerji yatırımlarının önünde önemli engeller de bulunuyor. Özellikle küçük modüler reaktörlere ilişkin güvenlik standartlarının geliştirilmesi, düzenleyici kurumların güçlendirilmesi ve yüksek inşaat maliyetlerinin kontrol altına alınması gerekiyor. Projelerde yaşanabilecek gecikmeler ve finansman sorunları da yatırımların tamamlanma takvimini etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.

Yapay zeka kaynaklı elektrik talebinin önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi beklenirken nükleer enerji, ülkelerin uzun vadeli enerji stratejilerinde yeniden merkezi bir konuma yerleşiyor.