TCMB Faiz İndirim Döngüsünü Başlattı

Zeynep Aktaş – Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37’den yüzde 36 seviyesine çekti. Faiz koridorunun alt ve üst sınırlarında da eşzamanlı indirime gidilerek gecelik borç verme faizi yüzde 39’a, borçlanma faizi ise yüzde 34,5’e düşürüldü. Karar metninde, son aylardaki enflasyon gerçekleşmelerinin ana eğilimdeki yavaşlamayı teyit ettiği ve iç talepteki soğumanın sürdüğü belirtildi. Kurul, dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığın korunacağını vurgularken, gelecekteki adımların önceden belirlenmiş bir takvime göre şekillenmeyeceğini, her toplantıda veriye bakılarak ihtiyatla kararlaştırılacağını kaydetti.

Küresel şoklar gölgesinde iç piyasa soğuması

Merkez Bankası iç talepteki yavaşlamanın fiyat istikrarına katkı verdiğini belirtse de küresel cepheden gelen riskleri metne yansıtmış görünüyor. Canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler ve yüksek seyreden petrol fiyatının, enflasyon oluşumunda yukarı yönlü bir baskı unsuru olmaya devam ediyor. Özellikle Körfez merkezli arz endişelerinin Brent petrol fiyatları üzerindeki yükseltici etkisi, Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkelerin cari denge hesaplamalarını ister istemez zorlaştırıyor. Merkez Bankası, bu gelişmelerin maliyetler ve beklentiler üzerindeki etkisini izlemeyi sürdürürken; enflasyon patikasında kalıcı ve belirgin bir bozulma görülmesi durumunda para politikasının yeniden sıkılaştırılabileceğinin altını çiziyor.

Kredi genişlemesine karşı önlemler

Faiz indiriminin ardından finansal aktarım mekanizmasının sahaya nasıl yansıyacağı temel takip başlıklarından biri. TCMB, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülen seyrin dışına çıkılması halinde ilave makroihtiyati araçların gecikmeden devreye sokulacağını belirtiyor. Tüketici kredilerinde yaşanabilecek ani bir genişlemenin enflasyonla mücadeleye zarar vermesini engellemek adına, zorunlu karşılık oranlarında ve kredi büyüme sınırlarında yeni düzenlemeler masada tutuluyor. Piyasada likidite fazlası ya da açığı oluşmaması için likidite yönetim araçlarının etkin şekilde kullanılmaya devam edileceği ifade ediliyor.

Rezerv kaybı riski

Faiz kararı öncesinde faizlerin sabit tutulması gerektiği yönünde konsensüs dışı bir beklenti paylaşan küresel yatırım bankası Goldman Sachs, indirimin ardından risk odaklı bir değerlendirme notu yayımladı ve üç köşe taşına dikkat çekti. İlk olarak kurum, son 12 ayda Merkez Bankası rezervlerinde değerleme etkisinden arındırılmış yaklaşık 30 milyar dolarlık bir gerileme olduğuna işaret etti. Faiz indirimi ve seçim süreçlerinin birleşmesiyle rezervlerde yeni kayıplar yaşanmasının programın temel kırılganlığı olacağına işaret etti. İkinci olarak Merkez Bankasının iç talebin zayıfladığı yönündeki tespitinin aksine, kendi öncü göstergelerinin talebin hızlandığına işaret ettiğini belirtti. Toparlanan talep ile gevşeyen para-maliye politikalarının çekirdek enflasyondaki yavaşlamayı durdurabileceğini öne sürdü. Üçüncü olarak, geçmiş gevşeme dönemlerinde kredi talebinin hızla canlandığı hatırlatılarak, önümüzdeki aylarda kredi büyümesinin piyasada yaratacağı etkinin yakından izleneceğini dile getirdi. Goldman Sachs, bireysel kredi kartı harcamalarındaki genişlemenin enflasyonist döngüyü besleyecek en büyük risk olduğunu söylüyor.

Veri odaklı adımlar

TCMB’nin karar metninde altını çizdiği “toplantı bazlı ve ihtiyatlı” yaklaşım, indirimin otomatik bir seri şeklinde sürmeyeceğinin sinyali olarak okunuyor. Önümüzdeki dönemde rezerv cephesindeki hareketlilik, kredi hacmindeki ivmelenme ve küresel enerji fiyatlarının yurt içi maliyetlere yansıması, Merkez Bankası’nın bir sonraki adımının büyüklüğünü ve yönünü belirleyecek ana unsurlar olacak. Ekonomi yönetimi, büyüme ile enflasyon arasındaki hassas dengeyi koruyabilmek adına maliye politikalarını göz ardı etmeyeceği anlaşılıyor. UZUN SÜRELI SABIT FAIZ BEKLENTISI BBVA Research, Merkez Bankası’nın politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36 seviyesine çekmesinin ardından, kalıcı dezenflasyon işaretleri belirginleşene kadar faizin 2027’nin ilk çeyreği sonuna kadar mevcut seviyede sabit tutulmasını beklediğini bildirdi. Enflasyonun söz konusu döneme kadar yüzde 30 civarında yapışkan seyredeceğini öngören kurum, TCMB’nin toplantı bazlı yaklaşımının indirim döngüsünde duraklamalara işaret ettiğini söylüyor. Hizmet sektörü kaynaklı fiyat katılığı ile kira enflasyonundaki direncin kırılmasının zaman aldığı, bunun da faiz indirimlerini zorunlu bir molaya sokacağı savunuluyor. Ancak yıl sonu enflasyonunun yüzde 30’un altında gerçekleşeceğinin netleşmesi durumunda, piyasa beklentileriyle uyumlu olarak aralık ayı PPK toplantısında 100 baz puanlık ilave bir indirimin gündeme gelebileceği ifade etmekte.

Dolarizasyon ve mali riskler

Raporda, küresel faizlerin uzun süre yüksek kalmasının TL varlıkların reel getirisini aşındırarak dövize yönelimi artırabileceği riski dile getirilirken, TCMB’nin birikmiş reel değerlenmeyi geri almaya dönük kur stratejisini sürdürmesinin muhtemel olduğu aktarıldı. Bununla birlikte süregelen arz aksaklıkları, gıda ve enerji kaynaklı olası şoklar ile çıpalanmamış beklentiler, enflasyonun görünümündeki yukarı yönlü riski gündemden düşürmüyor. 2026’nın son çeyreğinde çekirdek enflasyonda görülebilecek olası bir yavaşlamanın ise yıl başındaki fiyat ücret ayarlamaları ve destekleyici maliye politikasına kademeli geçiş nedeniyle 2027 başında tersine dönebilecek. Asgari ücret görüşmelerinin yaratacağı taban etki ve kamu harcamalarındaki olası artışlar, bütçe açığı üzerinden dezenflasyon sürecini baskılayabilecek temel faktörler arasında yer alıyor.