Trump'ın önündeki en büyük sınav: Kongre değişirse ne olacak? İşte 3 senaryo

YAYINLAMA 31 Ekim 2026 13:45

GÜNCELLEME 31 Ekim 2026 13:45

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Takip Et

METİN MERCAN

ABD'de 3 Kasım Salı günü yapılacak ara seçimler, Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin kalan iki yılında Kongre ile ilişkilerinin nasıl şekilleneceğini belirleyecek. Trump'ın aday olmadığı seçimlerde, Cumhuriyetçilerin yasama organındaki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı ve Demokratların Kongre'de kontrolü ele geçirip geçiremeyeceği belli olacak.

Cumhuriyetçiler halen Temsilciler Meclisi ve Senatoda çoğunluğu elinde bulunduruyor. Ancak Demokratların bir veya iki kanadı kazanması, Trump yönetiminin yasama gündeminden federal bütçeye, yargı atamalarından Kongre soruşturmalarına kadar birçok alanda yeni bir siyasi dengeyle karşılaşmasına neden olabilir.

Reuters/Ipsos'un 26 Ekim'de tamamlanan araştırmasında kayıtlı seçmenlerin yüzde 47'si Demokratları, yüzde 36'sı Cumhuriyetçileri tercih edeceğini belirtti. Bununla birlikte ülke genelindeki oy tercihleri, seçim bölgesi ve eyalet bazında belirlenecek sandalye dağılımının doğrudan göstergesi değil.

ABD ara seçimleri nedir, neden önemlidir?

ABD'de başkanlık seçimleri dört yılda bir, Kongre seçimleri ise iki yılda bir yapılıyor. Başkanın dört yıllık görev süresinin ortasında gerçekleştirilen Kongre seçimleri, ara seçim olarak adlandırılıyor.

3 Kasım'da 435 üyeli Temsilciler Meclisinin tamamı yenilenecek. Senatoda ise 33 olağan seçimin yanı sıra iki özel seçim gerçekleştirilecek. Böylece 100 üyeli Senatonun toplam 35 koltuğu için yarışılacak.

Ara seçimlerin önemi, seçmenlerin görevdeki başkanın politikalarını değerlendirmesine imkân tanımasının yanı sıra Kongre'deki güç dengesini değiştirebilmesinden kaynaklanıyor.

Kongre, federal bütçe ve yasaların kabulünde belirleyici rol oynarken, yürütmenin faaliyetlerini de denetliyor. Senato ayrıca kabine üyeleri, büyükelçiler ve federal yargıçlar gibi üst düzey atamaları onaylama yetkisine sahip bulunuyor.

Dolayısıyla seçimlerde Trump'ın başkanlığı değil, politikalarını uygularken Kongre'den ne ölçüde destek alabileceği belirlenecek.

Kongre'de mevcut güç dengesi nasıl?

Seçim öncesindeki dağılıma göre Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve Cumhuriyetçilerle birlikte hareket eden bir bağımsız üye bulunuyor. İki sandalye ise boş durumda.

Demokratların mevcut siyasi dengeyi değiştirebilmesi için net dört sandalye kazanması gerekiyor.

Senatoda Cumhuriyetçiler 53 sandalyeye sahip. Demokratların 45 üyesine, kendileriyle birlikte hareket eden iki bağımsız senatör de eklendiğinde siyasi dağılım 53'e 47 olarak şekilleniyor.

Demokratların Senato çoğunluğunu elde etmesi için de net dört sandalye kazanması gerekiyor. Sandalyelerin 50-50 paylaşılması durumunda eşitliği bozacak oy Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı JD Vance'e ait olacak.

Demokratlar Temsilciler Meclisini kazanırsa ne olur?

Demokratların yalnızca Temsilciler Meclisinde çoğunluğu elde etmesi, Trump yönetimi üzerindeki Kongre denetimini artırabilir.

Bu durumda Meclis başkanlığı ve komisyonların yönetimi Demokratlara geçecek. Komisyonlar, yönetim yetkililerini oturumlara çağırabilecek, belgeler talep edebilecek ve belirli konularda soruşturmalar yürütebilecek.

Demokratların Temsilciler Meclisindeki lideri Hakeem Jeffries, 14 Ekim'de MS NOW televizyonuna yaptığı açıklamada, partisinin çoğunluğu kazanması halinde hayat pahalılığını azaltmaya odaklanacağını belirtti.

Jeffries, sağlık sigortasına yönelik vergi desteklerinin uzatılması, sağlık harcamalarındaki kesintilerin geri alınması ve gümrük tarifelerinin yeniden ele alınmasını öncelikleri arasında gösterdi.

Ancak Demokratların Meclisten geçireceği düzenlemelerin yasalaşabilmesi için Senatonun da onayı gerekecek. Cumhuriyetçilerin Senato çoğunluğunu koruması halinde Demokratların birçok yasa teklifi bu aşamada engellenebilecek.

Federal bütçe ve kamu kurumlarının finansmanına ilişkin görüşmelerde ise iki parti arasında uzlaşma ihtiyacı artabilecek.

Demokratlar Senatoyu da kazanırsa ne değişir?

Demokratların Kongre'nin her iki kanadında çoğunluğu elde etmesi, Trump yönetiminin hareket alanını daha kapsamlı biçimde etkileyebilir.

Bu senaryoda Demokratlar, Temsilciler Meclisindeki denetim yetkilerinin yanı sıra Senatonun gündemini ve komisyonlarını da kontrol edecek.

En önemli değişikliklerden biri üst düzey atamalarda yaşanabilir. Senatonun onayına ihtiyaç duyulan federal yargıçlar, Yüksek Mahkeme üyeleri ve kabine adayları, Demokrat çoğunluğun itirazlarıyla karşılaşabilir.

Bununla birlikte Demokratların iki kanadı kontrol etmesi, istedikleri bütün yasaları çıkarabilecekleri anlamına gelmiyor. Senatoda çoğu yasa tasarısına yönelik engellemeyi sona erdirmek için genellikle 60 oy gerekiyor. Ayrıca Trump'ın Kongre tarafından kabul edilen yasaları veto etme yetkisi devam edecek.

Dolayısıyla Demokratların iki kanadı kazanması, Trump'ın yürütme yetkilerinin ortadan kalkmasından çok, yönetim üzerindeki denetimin ve siyasi pazarlıkların güçlenmesi anlamına gelebilir.

Cumhuriyetçiler çoğunluğu korursa ne olur?

Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senatodaki çoğunluğunu sürdürmesi halinde Trump, başkanlığının kalan iki yılına mevcut yasama desteğini koruyarak devam edebilecek.

Bu durum vergi ve kamu harcamalarına ilişkin politikaların Kongre'de ilerletilmesini kolaylaştırırken, Senatodaki çoğunluğun devamı yargı ve yönetim kadrolarına yönelik atamalar açısından da önem taşıyacak.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, 12 Ekim'de CBS News'e verdiği röportajda Cumhuriyetçilerin çoğunluğu koruyacağına inandığını ifade etti. Johnson, çoğunluğun kaybedilmesi durumunda da Cumhuriyetçi grubun liderliğini sürdürmeyi beklediğini belirtti.

Ancak Cumhuriyetçilerin iki kanadı koruması, Trump'ın bütün taleplerinin kabul edileceği anlamına gelmiyor. Parti içindeki görüş ayrılıkları ve Senatonun usul kuralları, yasa tekliflerinin ilerlemesini zorlaştırabiliyor.

Trump görevden alınabilir mi? 2018'de ne olmuştu?

Kongre'deki çoğunluğun değişmesi, Trump'ın başkanlık görevini veya anayasal yetkilerini kendiliğinden sona erdirmeyecek.

Trump, mevcut yasaların tanıdığı sınırlar içinde yürütme kararları almaya, federal kurumları yönetmeye ve dış politikadaki başkanlık yetkilerini kullanmaya devam edebilecek.

Demokratların Temsilciler Meclisini kazanması durumunda yeni bir azil süreci başlatılması da gündeme gelebilir. Ancak ABD Anayasası'na göre başkan hakkında Mecliste basit çoğunlukla azil suçlaması yöneltilse bile görevden alınabilmesi için Senatoda hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.

Trump, ilk başkanlık döneminde benzer bir siyasi tabloyla karşılaşmıştı. Demokratlar 2018 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisinde net 41 sandalye kazanarak çoğunluğu ele geçirmiş, Cumhuriyetçiler ise Senatodaki üstünlüğünü korumuştu.

Demokratların kontrolündeki Meclis, Aralık 2019'da Trump hakkında azil kararı aldı. Ancak Trump, Şubat 2020'de Senatoda yapılan yargılamada aklandı.

2026 seçimlerinin ardından oluşacak yeni Kongre'nin 3 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor.

Reuters'ın görüştüğü uzmanlar, seçim sonucu ne olursa olsun 2027'de federal bütçe, kamu kurumlarının finansmanı ve borçlanma sınırına ilişkin anlaşmazlıkların gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.

Bu nedenle 3 Kasım seçimleri, Trump'ın başkanlık görevinden ayrılıp ayrılmayacağını değil, görev süresinin kalan iki yılında Beyaz Saray ile Kongre arasındaki güç dengesinin nasıl şekilleneceğini belirleyecek.