ABD'de milyarderlere yüzde 5 vergi: Tartışmalı servet vergisi planını kim hazırladı? İşte o 4 isim

YAYINLAMA 31 Ekim 2026 12:04

GÜNCELLEME 31 Ekim 2026 12:06

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Prop. 40 adıyla oy pusulasına giren düzenleme, 1 Ocak 2026 itibarıyla Kaliforniya'da ikamet eden milyarderlerin net servetleri üzerinden tek seferlik yüzde 5 vergi alınmasını öngörüyor.

Wall Street Journal'da yer alan habere göre teklifin arkasında Berkeley Üniversitesinden Emmanuel Saez, Brian Galle ve Darien Shanske ile Missouri Üniversitesinden David Gamage bulunuyor.

Düzenlemenin destekçileri, verginin Donald Trump'ın vergi yasasından kaynaklanan bütçe açıklarının kapatılmasına katkı sağlayabileceğini ve 100 milyar doların üzerinde gelir yaratabileceğini tahmin ediyor.

Muhalifler ise servet vergisinin girişimcileri, yatırımcıları ve yenilikçileri Kaliforniya dışına yönlendirebileceğini, bunun da uzun vadede eyalet ekonomisine zarar verebileceğini savunuyor.

Gelir değil, toplam servet vergilendirilecek

Dört akademisyenin hazırladığı düzenlemenin temelinde, kişilerin elde ettiği gelir yerine sahip oldukları toplam net servetin vergilendirilmesi bulunuyor.

Bu kapsamda net servet hesaplamasına henüz nakde çevrilmemiş hisse senedi kazançları da dahil ediliyor. Dolayısıyla milyarderlerin yalnızca gerçekleşmiş gelirleri değil, varlıklarının değerindeki artışlar da vergiye tabi olabilecek.

Teklif yasalaşırsa modern dönemde ABD'de uygulanan ilk servet vergisi olacak.

Dört akademisyenin geçmişinde başka servet vergisi taslakları da var

Akademisyenler 2020 yılında birlikte çalışmaya başladı. Grup, daha önce Demokrat Senatör Elizabeth Warren'ın ulusal servet vergisi önerisi başta olmak üzere, eyalet ve federal düzeyde hazırlanan çeşitli taslaklara danışmanlık yaptı.

Dörtlünün 2020 yılında hazırladığı AB 2088 numaralı tasarı, 30 milyon doların üzerindeki net servet için yıllık yüzde 0,4 vergi alınmasını öngörüyordu. Ancak teklif, komite aşamasını geçemedi.

Prop. 40'ın ise önceki girişimlerden farklı olarak daha sınırlı sayıda kişiyi kapsaması hedefleniyor. Kaliforniya Vergi Kurulunun yaklaşık 200 ila 300 kişilik bir grubu denetlemesi planlanıyor.

Milyarderler varlıklarını satmadan vergiyi erteleyebilecek

Düzenlemede, servetinin büyük bölümü nakit veya kolayca paraya çevrilemeyen varlıklardan oluşan milyarderler için özel bir mekanizma da bulunuyor.

Bu kişilerin, vergi yükümlülüğünü karşılamak amacıyla varlıklarını zorunlu olarak satmak yerine likidite elde edene kadar ödemeyi erteleyebilmesine imkân tanınması öngörülüyor.

Verginin Kaliforniya'ya maliyeti tartışılıyor

Teklifin en önemli eleştirilerinden biri, milyarderlerin eyaletten ayrılma ihtimali. Stanford Üniversitesinden Joshua Rauh, düzenlemenin bu kişilerin Kaliforniya dışına taşınmasını ve bunun sonucunda gelecekte kaybedilebilecek gelir vergisi gelirlerini yeterince hesaba katmadığını savunuyor.

Rauh'a göre, servet vergisinin kısa vadede sağlayacağı gelir, uzun vadede eyaletin toplam vergi gelirlerinde düşüşe neden olabilir.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom da tasarıya karşı çıkıyor. Muhalefet kampanyası, Prop. 40'a karşı broşürler ve otomatik telefon mesajlarının yanı sıra düzenlemeyi “herkesin vergisi” olarak tanıtan reklamlar yayımlıyor.

Böylece milyarderlerden tek seferlik vergi alınmasını öngören teklif, Kaliforniya'da bütçe gelirleri, ekonomik rekabet ve varlık sahiplerinin eyalette kalma ihtimali üzerinden geniş bir tartışmanın merkezine yerleşmiş durumda.